Кіріспе

Дэвид (daˈβið), отарлық дәуірде Дэвид-Сити деп аталған, Панаманың батысындағы қала және коррегименто. Ол Чирики провинциясының астанасы және 2013 жылы расталған 82 907 тұрғыны бар. Бұл салыстырмалы түрде әулетті қала, онда берік орныққан, үстем орта тап бар және өте төмен жұмыссыздық пен кедейлік деңгейіне ие. Панамерикан тас жолы Дэвидке барудың танымал жолы. Бұл қала Киелі кітаптағы Дәуіт патшаның құрметіне аталған. Дэвид – Панама қаласы метро аймағына кірмейтін Панамадағы ең ірі қала. Банктік сектордың дамуы, әуежайдың және Дэвид-Бокете тас жолының кеңейтілуі сияқты мемлекеттік құрылыс жұмыстары, сондай-ақ қаладағы коммерциялық белсенділіктің өсуі елдегі ең қарқынды дамып келе жатқан аймақтардың бірі ретінде оның маңыздылығын арттырды. Қала Чирики провинциясының экономикалық орталығы болып табылады және провинцияның жалпы ішкі өнімінің жартысынан астамын құрайды, ол 2,1 миллиардқа тең. Ол халық саны және ЖІӨ бойынша елдің үшінші ірі қаласы және Батыс Панамадағы ең ірі қала ретінде танымал.

Тарих

Давид қаласы 1602 жылы губернатор Хуан Лопес де Сикейра құрған. Қала қазіргі Боливар саябағы орналасқан аумақта негізделген. Сол кезде қала үш аймаққа бөлінген: біреуі испандықтарға арналған, ал қалған екеуі "Сан-Антонио-де-Падра", "Давид" және "Нуэстра-Сеньора-дель-Росарио" деп аталған кішігірім аудандар болды. 19 ғасырдың соңында Давидте алты көше болған, бірақ олардың тек төртінде ғана адам тұрған, бұл қазіргі Баррио Боливар деп белгілі ауданда қаланың орталық бөлігін құрады. Эрмита де Сан-Хосе (қазіргі Сан-Хосе соборы) сол жерде орналасқан еді. 1900 жылдың наурыз айында Боливар саябағында "Мың күндік соғыстың" алғашқы шайқасы болды, онда либералдар мен консерваторлар қақтығысты, кейін олар астанаға қарай жорықтап, бір-біріне қарсы соғыс жүргізуге асықты. 1726 жылға қарай қала орталық үкімет тарапынан мойындалмады, тіпті қала шекарасында зиялылар мен басқа да маңызды тұлғалар тұрса да. Хуан Лопес де Сикейра қаланың бас зиялысы саналады, ал Франсиско де Гама қаланың құрылуына жауапты деп есептеледі. Екеуі де бұрын еврей дінін қабыстаған адамдар еді. Олардың Панама Корольдік кеңесімен арасындағы діни келіспеушіліктер кеңестің оларды мойындаудан бас тартуына себеп болды деп болжанады; алайда 1736 жылы қала, ақыры, отарлық үкіметтен мойындау алды және "La Ermita San Jose de David" деп аталды. 1916 жылдан 1949 жылға дейін Чирики провинциясы Белисарио Поррас құрған теміржол жүйесіне қол жеткізіп, пайдаланды, бұл провинцияның дамуын және оның аумағында жаппай өндірілетін ауылшаруашылық өнімдерін игеруді жеделдетуге бағытталған. 165 шақырымдық теміржол жүйесінің операциялық базасы мен негізгі станциялары қалада орналасқан, бұл Панаманың батыс аймағындағы маңызды сауда орталығы ретіндегі беделін нығайтты. Ескі құжаттарға сәйкес, қаланың аты жергілікті тайпалардың идеясы болған. Сонымен қатар, қала Орталық Американың қалған бөлігін Панамамен байланыстырған ұзын жолдың – "Камино Реал" немесе "Корольдік жолдың" тоқтау орны болды. Қаланың әуежайы, Энрике Малек халықаралық әуежайы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Дэвид Филд" немесе "Сан-Хосе Филд" деп аталған, Говард Филдтің қосымша бөлімі болды. Онда АҚШ Әскери Әуе күштерінің қызметкерлері орналасқан, олар көбінесе Панама каналын қорғау мақсатында Оңтүстік-Шығыс Тынық мұхитының жағалауында, Гондурас (солтүстікте) пен Перуге (оңтүстікте) дейін оқу және барлау миссияларын жүргізді.

Сауда және индустрияландыру

Сан-Хосе-де-Давид (ресми атауы) – Панаманың үшінші ірі қалалық аймағы. Ол провинцияның коммерциялық қызметінің, негізінен ауыл шаруашылығы мен мал шаруашылығының орталығы болып табылады және елдің қалған бөлігін қамтамасыз етеді. Бұл аймақтың бас қаржы орталығы, көптеген ұлттық банктердің, соның ішінде HSBC сияқты халықаралық банктердің кеңселері орналасқан. Сонымен қатар, ол көршілес Коста-Рикамен экспорттық және импорттық тауар айналымының порты қызметін атқарады. Панамерикан тас жолы мен Энрике Малек халықаралық әуежайы арқылы елдің басқа да аймақтарымен байланысты. Давид – елдегі ең өнеркәсіптік дамыған қалалардың бірі, өндіріс, ауыр өнеркәсіп, жоғары технологиялық стандарттар мен коммуникациялар орталығы. Түнгі өмірі, ойын-сауықтары, ас-су қызметтері, сауда мүмкіндіктері және Тынық мұхитының жағалауына, сондай-ақ Панама таулы аймақтарына жақын орналасқандықтан бұл қала танымал туристік орынға айналған.

Орналасуы және географиясы

Дэвид Чирики провинциясының оңтүстік-орталық бөлігінде, жағалаудағы Пуэрто-Армуэллес және таулы аймақтағы Бокете қалаларының арасында орналасқан. Қала Давид өзенінің су тоқтау сызығынан төмен, Кордильера-де-Таламанка тау тізбегінің етегінде жатыр. Бару жанартауы – потенциалды түрде белсенді жанартау және сонымен қатар Панамадағы ең биік тау – қаланың солтүстік бөлігінен көрінеді. Дэвид Коста-Рика шекарасынан шамалы қашықтықта орналасқан және екі ел арасындағы сауданың маңызды орталығы болып табылады, Панама қаласынан біршама алыс жатыр. Қаланың шекараларында айтарлықтай географиялық өзгерістер байқалмайды. Дэвидтің негізгі географиялық нысандары – қаланың оңтүстік аймағында, Педрегал ауданында орналасқан “Серро-Сан-Кристобаль” және “Серро-Педрегал”. “Серро-Санта-Крус” тауы және “Пико-де-Лоро” (сөзбе-сөз: “Тотықұстың шыңы”) Сиеррасы Сан-Карлос ауданында орналасқан және Дэвидтің солтүстігін қоршап тұрады. Дэвидтің солтүстік-шығыс аймағын Манжагуа және Давид өзендері қоршап, оны “Лас-Ломас” тұрғын алабынан бөліп тұрады. Оңтүстікке қарай ағатын кішігірім өзендер де бар, олар Педрегал сағасын сумен қамтамасыз етеді, Педрегалды қоршап тұрады және Энрике Малек халықаралық әуежайының жанындағы дельтасына жетіп, құяды. Дэвидге жақын жағалаудың бір бөлігі кең жағажайлар мен мангр тоғайларымен жабылған. Қаланың негізгі порты – Педрегал, қаланың оңтүстік шетінде, мангр тоғайларына жақын орналасқан. Порт құрлықпен қаланың әуежайымен тығыз байланысты. Бұл порт Дэвид тұрғындарына тиесілі шағын жеке кемелер мен яхталардың тоқтау орны болып табылады, сонымен қатар балықшылар үшін тартымды орын. Бұдан бөлек, Чирики шығанағының көптеген аралдарына саяхаттар ұйымдастырылады және көптеген қолөнер шеберлерінің жұмыс істеу орны болып табылады. Қала – Давид Рим-католик діншілігінің орталығы.

Климат

Қаланың климаты Орталық Америка аймағындағы ең ыстық климаттардың бірі, бірақ қала шеткерлеріне жақындағанда температура күрт төмендейді. Дэвидтің климаты тропикалық муссондық климат (Кёппен Am) деп жіктеледі, онда желтоқсанның ортасынан сәуірдің ортасына дейін қысқа, құрғақ және тым ыстық маусым, ал сәуірдің ортасынан желтоқсанның ортасына дейін ұзақ, ауыр және жауынды-ыстық маусым бақыланады.

Орналасу

Орталық Давид көбінесе нөмірленген көшелермен құрылған желі бойынша салынған; алайда, қала шеткерінің көшелері аталмайды да, нөмірленбеді де. Дэвидтің халқы тығыздығы төмендеу, себебі адамдардың көп бөлігі жеке тұрғын үйлерде тұрады. Қаладағы ғимараттардың көпшілігі, оның ішінде орталық бизнес ауданындағылар да, бір немесе екі қабатты ғана. Тек бірнеше қонақ үй, банк, казино және көп пәтерлі үйлер ғана екі-бес қабатқа жетеді. Көптеген шетелдіктер мен ең бай тұрғындар қаланың солтүстік бөлігінде және солтүстікке, сондай-ақ солтүстік-батысқа қарай орналасқан көршілес елді мекендерде тұрады. Бұл аймақ сонымен қатар сауда орталығы болып табылады және көптеген франшизалар, дүкендер мен сауда нүктелерін қамтиды. Дэвид түрлі жатқан орналасу орындарымен қамтамасыз етеді. Чирики провинциясы туристік бағыт ретінде танымал бола бастағандықтан, барлық бюджетке сай келетіндей қонақ үйлер салынуда. Қаладағы қонақ үйлер келушілерге әртүрлі ыңғайлы жағдайлар мен баға ұсынады. Қонақ үйлер қала орталығында, банк және бизнес ауданына жақын орналасқан, сондықтан қаланың ең орталық жерінде жайғасқан. Жақында көптеген саяхатшылар мен бюджеттік саяхаттар Дэвидті ашты. Екі негізгі хостел бар: Бамбу хостелі және Пурпл Хаус. Бұл аймақта Мигель де Сервантес Сааведра саябағы да орналасқан. Орталық орналасқан жері Чирикидің ірі компаниялары мен фирмаларының жұмыс істейтін базасы болып табылады және провинциядағы көптеген банктердің бас кеңсесі мен банктік орталығы қызметін атқарады. Мигель де Сервантес Сааведра саябағы қаланың ортасында орналасқан. Бұл жаңа саябақ қаладан өтетін келушілер мен жергілікті тұрғындар үшін демалыс орны ретінде қызмет етеді. Бұл жер ағаштарының көлеңкесімен қаладағы әдеттегі күн сәулесінен қорғайды. Мұнда мұзқаймақ, қолөнер және лотерея сатушылары жұмыс істейді, ал оны банктер, қонақ үйлер және көптеген дүкендер қоршап тұр.