Көпірлер тарихы: Сарайлар мен мұнаралардың кіреберісінде қолданылған қозғалмалы көпір – тартылмалы көпір туралы мағлұмат. Қорғаныс құрылымында маңызы зор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жылжымалы көпірдің түрі – қамалдардың кіреберісінде жиі кездесетін көпір түрі.
Type of moveable bridge
a type of bridge commonly found at the entrance to castles
Алып жүретін көпір – әдетте су қоршауы бар қамалдың немесе мұнараның кіреберісінде орналасқан жылжымалы көпірдің бір түрі. Ағылшын тілінің кейбір нұсқаларында, соның ішінде американдық ағылшын тілінде, "алып жүретін көпір" сөзі барлық жылжымалы көпірлерді – мысалы, айналмалы, тік көтерілетін және бұрылатын көпірлерді – білдіреді. Бірақ бұл мақалада терминнің тарихи мағынасы қарастырылады, яғни көпір қорғаныс құрылысында қолданылады. Қамалдарда немесе қорғаныс құрылыстарында қолданылатын алып жүретін көпірлер төмендетілгенде кіруге мүмкіндік береді, ал жаудың шабуылына қарсы іштен жылдам көтеріліп, кіруге жол бермейді.
A drawbridge or draw bridge is a type of moveable bridge typically at the entrance to a castle or tower surrounded by a moat. In some forms of English, including American English, the word drawbridge commonly refers to all types of moveable bridges, such as bascule bridges, vertical lift bridges and swing bridges, but this article concerns the narrower historical definition of the term where the bridge is used in a defensive structure. As used in castles or defensive structures, drawbridges provide access across defensive structures when lowered, but can quickly be raised from within to deny entry to an enemy force.
Қалдықтардың көпірлері
Орта ғасырдағы қамалдар әдетте арық немесе ормен қоршалатын, ал оның үстінен ағаш көпір салынатын. Алғашқы қамалдарда шабуыл болған жағдайда көпірді бұзып немесе алып тастау мүмкін болған, бірақ жылдар өте, көпірлер кеңінен таралды. Көпірдің әдеттегі орналасуы қақпа үйінің сыртында болатын, оның ағаш жабыны қақпа үйі табалдырығында біріктіріліп немесе айналып тұратын. Көпір көтерілгенде қақпаға тығыз жабысып, кіруге қосымша кедергі келтіретін. Ол бір немесе бірнеше қорғау қақпаларымен және решеткалармен нығайтылатын. Көпірге жол беруге тырысқандарды жоғарғы машикуляциялардан немесе қақпа үйінің екі жағындағы мұнаралардан садақпен атқылау арқылы тоқтатуға болады. Көпір арқандар немесе тізбектер арқылы көтеріліп немесе түсірілетін, олар қақпа үйінің жоғарғы жағындағы камерада орналасқан жел желкесіне бекітілген. Қарсы салмақсыз тек өте жеңіл көпірді ғана көтеруге болады, сондықтан көбінесе бейсбол тәрізді механизм қолданылады. Көпір айналу нүктесінен тысқары қақпаның ішкі жағына созылуы мүмкін, әлде шұңқырдың үстінен тербеліп (шабуылға қарсы қосымша кедергі тудырады), әлде едендегі ойықтарға түсетін қарсы салмақты арқалықтар түрінде. Көтеру тізбектері қарсы салмаққа тікелей бекітілуі мүмкін. Кейбір жағдайларда, мысалы, Аленвик қамалында, салмақты решетка қамтамасыз етеді. 14 ғасырға қарай, көпірдің жабынының үстінде және оған параллель орналасқан көтеру қолдары ("гаффтар" деп аталатын) арқылы басқалбақ механизм жасалды, олардың ұштары тізбектермен көпірдің көтерілетін бөлігіне жалғастырылды. Көпір көтерілгенде гаффтар қақпа үйі қабырғасындағы ойыстарға ("жағалар" деп аталатын) бекітілетін, оларды әлі де Херстмонсеу қамалында көруге болады. Қамалда гаффтар қарсы салмақты ұстап тұру үшін созылуы мүмкін немесе көпір көтерілгенде қақпаның аркасына қарсы жабылатын, мықты қақпаның бүйір тіректерін құрауы мүмкін. Францияда Плессис Бурре сарайы сияқты бірнеше сарайларда жұмыс істейтін көпірлер сақталған. Англияда Хелмингем Холлде 16 ғасырдың басында салынған екі жұмыс істейтін көпір қазір де тұрақты пайдаланылуда.
Medieval castles were usually defended by a ditch or moat, crossed by a wooden bridge. In early castles the bridge might be designed to be destroyed or removed in the event of an attack, but drawbridges became very common. A typical arrangement would have the drawbridge immediately outside a gatehouse, consisting of a wooden deck with one edge hinged or pivoting at the gatehouse threshold, so that in the raised position the bridge would be flush against the gate, forming an additional barrier to entry. It would be backed by one or more portcullises and gates. Access to the bridge could be resisted with missiles from machicolations above or arrow slits in flanking towers. The bridge would be raised or lowered using ropes or chains attached to a windlass in a chamber in the gatehouse above the gate passage. Only a very light bridge could be raised in this way without any form of counterweight, so some form of bascule arrangement is normally found. The bridge may extend into the gate passage beyond the pivot point, either over a pit into which the internal portion can swing (providing a further obstacle to attack), or in the form of counterweighted beams that drop into slots in the floor. The raising chains could themselves be attached to counterweights. In some cases, a portcullis provides the weight, as at Alnwick. By the 14th century a bascule arrangement was provided by lifting arms (called "gaffs") above and parallel to the bridge deck whose ends were linked by chains to the lifting end of the bridge; in the raised position the gaffs would fit into slots in the gatehouse wall ("rainures") which can often still be seen, as at Herstmonceux Castle. Inside the castle the gaffs were extended to bear counterweights, or might form the side timbers of a stout gate which would be against the roof of the gate passage when the drawbridge was down, but would close against the gate arch as the bridge was raised. In France, working drawbridges survive at a number of châteaux, including the Château du Plessis Bourré. In England, two working drawbridges remain in regular use at Helmingham Hall, which dates from the early sixteenth century.
Бұрылу көпірі
Орталық осқа бұрылатын көпір айналмалы көпір деп аталады, және оның көтергіш көпірге тән тізбектері болуы немесе болмауы мүмкін. Ішкі жағында салмақтар орналасқан, олар қақпа өткеліндегі ойысқа түсіп, көпір көлденеңге келгенде қабырғалар арқылы бекітілген берік тіреулермен қолдау табады. Бұл өте қиын конструкция болғандықтан, көптеген айналмалы көпірлер жетілдірілген көтергіш көпірлермен алмастырылды.
A bridge pivoted on central trunnions is called a turning bridge, and may or may not have the raising chains characteristic of a drawbridge. The inner end carried counterweights enabling it to sink into a pit in the gate passage, and when horizontal the bridge would often be supported by stout pegs inserted through the side walls. This was a clumsy arrangement, and many turning bridges were replaced with more advanced drawbridges.
Қуатты орындар
Көтергіш көпірлер Палмерстон форттарында Гатри айналмалы көпірлері түрінде қолданылған бекіністерде де пайдаланылды.
Drawbridges were also used on forts with Palmerston Forts using them in the form of Guthrie rolling bridges.
Өнер саласында
Көтергіш көпірлер фильмдерде қамалдар декорацияларының құрамында көрсетілген.
Drawbridges have appeared in films as part of castle sets.