Кіріспе
Халықаралық шахмат органы (1993–1996)
1993–1996 жылдар аралығында болған Кәсіби шахмат қауымдастығы (PCA) – FIDE халықаралық шахмат ұйымына қарсылас ұйым болды. PCA 1993 жылы Гарри Каспаров және Найджел Шорт өздерінің шахмат әлем чемпионатының маркетингі мен ұйымдастыруы үшін құрылған.
The Professional Chess Association (PCA), which existed between 1993 and 1996, was a rival organisation to FIDE, the international chess organization. The PCA was created in 1993 by Garry Kasparov and Nigel Short for the marketing and organization of their chess world championship.
Құрылу
1993 жылы Найджел Шорт кандидаттар турнирін жеңіп, Гарри Каспаровқа қарсы әлем чемпионатына талапкер ретінде қатысу құқығын алды. FIDE ережесі бойынша, әлем чемпионатының финалы қай жерде өткізілетіні туралы шешімді үш тарап – FIDE, әлем чемпионы (Каспаров) және талапкер (Шорт) бірлесіп қабылдауы керек еді. Каспаров пен Шорттың сөзіне сәйкес, ФИДЕ президенті Флоренсио Кампоманес ережелерді бұзып, жеңімпаз ұсынысының Манчестер қаласында өтетінін бірден жариялады. ФИДЕ өз кірісінің маңызды бөлігін әлем чемпионатының жүлде қорынан түйді. Осыған жауап ретінде Каспаров пен Шорт PCA ұйымын құрып, Боб Райсты комиссар етіп тағайындады. Олар 1993 жылдың қыркүйек және қазан айларында PCA қолдауымен әлем чемпионаты матчын өткізді. Матч Лондонның Савой театрында, The Times газетінің демеушілігімен өтті. Каспаров 12.5–7.5 есебімен жеңіске жетіп, PCA әлем чемпионы атанды. FIDE Каспаровты FIDE әлем чемпионатының титулынан айырды және оның орнына кандидаттар турнирінде Шорт жеңген екі ойыншы – Анатолий Карпов пен Ян Тимман арасында қарсыластық матч өткізді. Карпов сол матчта жеңіске жетіп, FIDE әлем чемпионы болды. Шахмат тарихында тұңғыш рет екі әлем чемпионы пайда болды: FIDE әлем чемпионы Карпов және PCA әлем чемпионы Каспаров.
1995 жылғы цикл
1993 жылдан 1995 жылға дейін ПКА, ФИДЕ әлем чемпионатының іріктеу турнирлері сияқты, аймақаралық турнирлер мен үміткерлер матчтарын өткізді. ФИДЕ-нің де өз іріктеу циклі болды, және көптеген ойыншылар екі циклде де қатысты. ПКА үміткерлер циклінде Үндістанның гроссмейстері Вишванатан Ананд жеңіске жетті. Каспаров 1995 жылдың 11 қыркүйегінде Дүниежүзілік сауда орталығында Анандқа қарсы өткен матчта ПКА әлем чемпионаты атағын қорғады. Каспаров 20 ойындық матчта 10.5 – 7.5 есебімен жеңіске жетті.
Өлім және соңынан
PCA 1996 жылдың қаңтар айында негізгі демеушісі Intel-ден айырылғанын хабарлады. Сол кезде Каспаровтың бұл жағдайдың бір себебі сол жылы IBM суперкомпьютері Deep Blue-ға қарсы матч өткізу шешімімен байланысты болды деген ақпарат тарады. Бірақ Каспаров мұны жоққа шығарып, басқаша оқиғаны айтты: Intel 1995 жылдың қараша айында, Deep Blue матчын жоспарлаудың алдында бірнеше апта бұрын демеушіліктен бас тартқан. Одан кейін PCA таратылып, Каспаров өзінің титулы үшін тиісті іріктеу турнирін өткізе алмады. Соңында ол 2000 жылы (Классикалық әлем чемпионаты 2000) өзі таңдаған қарсыласы Владимир Крамникпен матч өткізді (және жеңілді). Бұл матч Brain Games қолдауымен ұйымдастырылды. Крамник 2004 жылғы Классикалық әлем чемпионатында титулын қорғалғанда, бұрынғы чемпионды жеңу дәстүрімен байланысын көрсету үшін титулға "Классикалық" деген атау берді. Бұл титул Каспаровтың PCA әлем чемпионатымен бірдей болғандықтан, PCA әлем чемпионаты кейде ретроспективті түрде "Классикалық" титул деп аталады. PCA-ның ФИДЕ-ден бөлінуі 2006 жылғы ФИДЕ әлем чемпионатында аяқталды, онда Крамник пен 2005 жылғы ФИДЕ әлем чемпионы Веселин Топалов біріктіру матчын өткізді, жеңіс Крамникке бұйырды.