Кіріспе

Дәстүрлі ірі халықаралық шахмат турнирі

Линарес халықаралық шахмат турнирі (испанша: Torneo Internacional de Ajedrez Ciudad de Linares) – жыл сайын, әдетте ақпан айының соңында өтетін шахмат турнирі. Оның атауы Испанияның Хаэн провинциясындағы Линарес қаласының атымен байланысты, осы қалада турнир өткізілген. Оны кейде шахматтың Уимблдоны деп атайды, себебі ол "Tata Steel" (Wijk aan Zee), Тал мемориалы және Дортмунд турнирлерімен бірге шахмат әлеміндегі ең күшті жылдық турнирлердің бірі саналады. Линарес турнирі 1978 жылы басталып, 1988 жылдан 2010 жылға дейін жыл сайын өткізілді (1996 жылдан басқа). 2010 жылдан бері қаржылық себептерге байланысты турнир өткізілмейді.

Тарих

Іс-шараның демеушісі испан бизнесмені Луис Рентеро болды және ол алғаш рет 1978 жылы өтті. Ол кезде бұл элиталық турнир емес еді және оны салыстырмалы түрде беймәлім швед Жаан Эслон аргентиналық Роберто Луис Дебарнодан тай-брейкте жеңіп алды. Келесі жылғы турнирден кейін, ол 1987 жылға дейін екі жылда бір рет өткізілді, ол жылы турнир өткізілмеді, себебі Линарес кандидаттар финалын қабылдады – Каспаровтың әлем чемпионатының үміткерін анықтау үшін Анатолий Карпов пен Андрей Соколов арасындағы матч. 1987 жылға жоспарланған турнир 1988 жылға ауыстырылды, содан кейін турнир жыл сайын өткізілетін болды, 1996 жылды қоспағанда, сол жылы Әйелдер арасындағы Әлем Чемпионаты өтті. Рентеро шахматтағы қысқа теңдіктерге қарсы болды, тіпті ұзақ ойындар ойнағандарға ақшалай сыйлықтар ұсынды. Осылай аталатын «үлкен шеберлердің теңдігіне» қатысқан ойыншылар кейде келесі жылғы турнирге шақырылмау арқылы жазаланды. 1994 жылғы турнирде Гарри Каспаровтың Джудит Полгарға қарсы қадамын кері тартып алғаны да еске алынды. Каспаровтың саусақтары сәтсіз қадам екенін түсінгенде атты қысқа ғана уақытқа жіберді, содан кейін оны басқа алаңға жылжытты. Полгар (сол кезде 17 жаста) наразылық білдірмеді және төреші де араласпады. Каспаров ойынды жеңіп алды. 1998 жылы турнир форматы бір дөңгелекке дейін барған турнирден екі дөңгелекке дейін барған турнирге өзгертілді (яғни әр қатысушы әр түспен екі рет, барлық қатысушылармен екі рет ойнайды). Каспаров 2005 жылғы турнирден кейін шахматтан зейнетке шыққандығын жариялады. 2006 жылдан 2008 жылға дейін турнирдің бірінші жартысы мексикалық Морелия қаласында өтті. Екінші жартысы Линаресте өтті. Осы себепті, бұл іс-шара кейде Морелия-Линарес деп аталады. 2009 және 2010 жылдары бүкіл іс-шара Линаресте өтті. 2011 жылғы Линарес турнирі жалпы экономикалық қиындықтарға байланысты тоқтатылды. Турнир 2012 жылы да тоқтатылды және содан бері қайтадан өткізілген жоқ.