Кіріспе

Гонконг саясаткері Сайд Хо Сау Лан – Гонконг аралы сайлау округінің Гонконг Заң шығарушы кеңесінің (Legco) бұрынғы депутаты. Ол 2011 жылдың желтоқсанынан бері Еңбек партиясының негізін қалаушы мүшесі және қазіргі таңда төрағаның орынбасары қызметін атқарады. Бұрын ол демократиялық бағыттағы тағы бір саяси топ – "Шекара" партиясының негізін қалаушы мүшесі болған. 2006 жылдан бері ол Дүниежүзілік Болашақ Кеңесінің негізін қалаушы кеңесшісі болып табылады. Ол барлық адамға сайлау құқығын, заң үстемдігін, адам құқықтарын және тең мүмкіндіктерді, сондай-ақ әйелдердің, гомосексуалдардың және басқа да азшылық топтарының мүдделерін ілгерілетуде белгілі бір беделге ие.

Білім

Ол Канаданың Ватерлоо университетінде оқыды. 1979 жылдан 1995 жылға дейін тоқыма тауартөлі саласында жұмыс істеді.

Мансап

1991 жылы Хо Эмили Лауға сайлау науқаны кезінде көмектесті, бұл Гонконгтағы Заң шығару кеңесінің (Legco) алғашқы ашық тікелей сайлауы болды. 1993 жылы ол басқа демократияны жақтаушы саяси белсенділермен бірге «Біріккен құмырсқалар» либералды қысым тобын құрды. 1995 жылы ол Legco-дағы заңгерлер қауымының өкілі Маргарет Нгтің көмекшісі болып жұмыс істеді. 1996 жылы ол басқа саяси белсенділермен бірге The Frontier ұйымын құрды. 1998 жылы Гонконгтың Ұлыбританиядан Қытайға берілуінен кейін өткен алғашқы Legco сайлауында ол Жаңа аумақтардың шығыс сайлау округінен заң шығарушы кеңесші болып сайланды. Ол 2000 жылы қайта сайланды. Ол 2004 жылғы «Білім (өзгертілген)» және 2004 жылғы «Емтиханды өткізу туралы» заң жобалары сияқты заң жобалары комитеттерінің төрағасы болды, сондай-ақ қоршаған орта мәселелері жөніндегі комиссия төрағасының орынбасары болды. 2000-2004 жылдар аралығында ол жыныстық бағдарламаға негізделген кемсітушілік мәселелерін зерттеу үшін Ішкі істер жөніндегі комиссияның жанындағы кіші комиссияны басқарды. 2003 жылдың қараша айында ол Кун Лунг (觀龍) сайлау округінен Орталық және Батыс округінің округтік кеңесіне мүше болып сайланды, бұл ретте DAP өкілі, тәжірибелі Ип Квок Химді 64 дауыспен жеңді. Ол сондай-ақ Ванчай округіндегі орындар үшін күрескен «Civic Act up» сияқты басқа да демократияны жақтаушы саяси топтардың мүшелерін қолдады. 2004 жылы ол Джеймс То Кун Сун, Фредерик Фунг Кин Ки, Вонг Синг Чи және Мак Квок Фунгпен бірге Гонконгта демократияландыру процесін жеделдету туралы өтінішпен Шэньчжэньде Пекин шенеуніктерімен кездесуге тырысып, шекараны кесіп өтті.

2004 жылғы Легко сайлауы

2004 жылғы Заңнамалық кеңес сайлауы кандидаттарды партиялық тізімдердегі пропорционалдық өкілдік жүйесі негізінде лауазымға сайлады. Гонконг аралы сайлау округінен сайлауға төрт мүмкіндігі бар тізім қатысты. Солшылдар Гонконгты жақсарту үшін демократиялық альянсының Ма Лик пен Чой Со Юктан тұратын тізімімен, ал орталықшыл тізім Рита Фанмен ұсынылды. Пандемократиялық лагерь стратегиялық жоспарлаудан кейін сайлауға екі тізім қоюға шешім қабылдады: Мартин Ли мен Йен Сумнан тұратын Демократиялық партияның тізімі және Одри Эу мен Сайд Хоның тізімі. Егер пандемократиялық лагердегі сайлаушылар тиімді үйлестірілсе, осы екі тізім бойынша қалған дауыстардың саны төрт кандидаттың барлығын қайтадан сайлауға жеткілікті болды. Сайд Хо ең жақын қарсыласы Чой Со Юктан (барлығы шамамен 350 000 дауысқа қарағанда 815 дауысқа, немесе 0,23%) шамалы айырмамен жеңіліске ұшырады. Бастапқыда "1+1=4" ұраны екі пандемократиялық лагерь тізімі арасында дауыстарды стратегиялық түрде бөлу тәсілі ретінде қабылданды, яғни әр жұптың әйелі мен күйеуі әр тізімге дауыс береді. Конспирологтардың пікірінше, сайлауға дейін соңғы күндері Демократиялық партия үшінші үміткер Лай Чи Кюнға орын алуға болатынына сенген. Сондықтан Демократиялық партия Гонконг аралындағы пандемократиялық лагерьтің барлық қолдаушыларын өздеріне дауыс беруге шақырды, өйткені екінші тізімдегі Одри Эудің жоғары беделі дауыстарды сол тізімге бұруға жеткілікті дей отырып. Нәтижесінде Лай Сайд Ходан бірнеше жүз дауыс кем алып, екеуі де орын алу мүмкіндігінен айырылды. Бұл ақырында Cyd Ho-ның қарсыласы Чой Со Юкқа тиесілі болды. Пандемократиялық лагерьдің бірқатар наразылық білдірген сайлаушылары сол кездегі ДП төрағасы Йен Сум мен негізін қалаушы төрағасы Мартин Ли Чумингтің екеуінің де лауазымынан кетуін талап етті.

Сайлаудан кейінгі кезең

2006 жылға дейін Frontier ұйымының маңызды мүшесі болып қалып, Хо 2006 жылы екі жергілікті радиостанцияда апта сайынғы радио бағдарламаларын жүргізді – RTHK және PRHK радиоларында. Ол бейсенбі күндері кешке My Radio интернет-радиосында радиошоу өткізді (2200–2300 HKT). 2006 жылы ол Frontier ұйымынан шығып, Гонконг Адам құқықтарын бақылау тобының төрағасы және Гонконгта референдум өткізу идеясын сынақтан өткізу және насихаттау жобасы – Project Civil Referendum-ның тең төрағасы болды. 2007 жылы Ма Лик қайтыс болғаннан кейін Гонконг аралындағы Заң шығарушы кеңесінің мандаты бос қалғанда, ол бастапқыда қосымша сайлауға түсуге ниеттенді, бірақ кейіннен бас тартты. Сондай-ақ, ол 2008 жылғы Заң шығарушы кеңесіне сайлау науқанына дайындалу үшін аудандық кеңес мүшелігіне қайтадан түсуден жаңылды.

2008 жылғы Легко сайлауы

Хо 2008 жылғы Гонконг заңнамалық сайлауында Гонконг аралы сайлау округінен кандидат болып тіркеліп, сайланды. Алты депутаттық орынға сайлау округінде ол 30 887 дауыс жинап, бес орынды иеленді, бұл дауыстардың 9,85% құрайды. 2004 жылы оның сайлаудағы әріптесі, Азаматтық партиясының Одри Еуі 30 362 дауыс алды.

Еңбек партиясы

2011 жылдың желтоқсанында «Шекара» партиясы өзінің таратылуына қатысты қарар қабылдауға сәтсіз аяқталғаннан кейін, Ли Чукян, Ченг Квок Че және басқалармен бірге Еңбек партиясын құрып, төраға орынбасары қызметін атқарды. Ол 2012 жылғы сайлауда қайта сайланды.

ЛГБТ құқықтары

2012 жылы Хо Легко мүшесі болып қайта сайланғаннан кейін көп ұзамай, ол жыныстық бағдарына негізделген кемсітушілікке тыйым салу туралы заңға қатысты қоғамдық пікір алуды ұсынды. Бұл ұсынысты көптеген демократтар мен Пекинге жақын кейбір заң шығарушылар қолдады, бірақ Демократиялық партияның заң шығарушысы Джеймс То (қалыс қалды) және Пекинге жақын консервативті партиялар қабылдамады. Өкілеттік мерзімінде Хо бір жынысты некелерді және басқа да ЛГБТ құқықтарын ашық қолдаған санаулы заң шығарушылардың бірі болды. Консервативті партиялар мен топтар оны осы мәселеде сынады. Демократтардың көпшілігі кемсітушілікке қарсы заңдарды қолдаса да, олар бұл мәселені ашық талқыламайды, себебі демократтардың көптеген консервативті көзқарастары бар жақтастары бар.

2016 жылғы Легко сайлауы

Ол 2016 жылғы Гонконг заң шығарушы сайлауында 19 376 дауыспен жеңіліп, Гонконг аралы сайлау округінде тоғызыншы орынды иеленді, бұрынғы партия төрағасы Ли Чук Ян да сайлауда жеңіліс тапты, нәтижесінде Еңбек партиясы заң шығарушы органда тек бір өкілмен ғана қалды.

2020 жылғы тұтқындау

2020 жылдың 18 сәуірінде Хо 2019 жылдың тамыз және қазан айлары аралығында экстрадицияға қарсы наразылықтар кезінде бірнеше рұқсатсыз жиынды ұйымдастыру, жариялау немесе оған қатысқан деген күдікпен Гонконгтың 15 танымал демократиялық қайраткерінің бірі ретінде қамауға алынды. Полиция ережесі бойынша, күдіктілердің есімдері жарияланбады, бірақ қамауға алынғандардың арасында тәжірибелі адвокаттар Мартин Ли және Маргарет Нг да болды.