Еуропалық қауымдастыққа қосылу үшін Ирландия Конституциясына енгізілген түзетутер

Кіріспе

Еуропалық қоғамдастықтарға енгізілген түзету 1972 жылғы Конституцияға үшінші түзету – бұл Ирландия Конституциясына енгізілген, мемлекетке Еуропалық қоғамдастықтарға, кейіннен Еуропалық одаққа қосылуға рұқсат берген және Еуропалық қоғамдастық заңдарының Конституциядан басымдығын қамтамасыз еткен түзету. Ол 1972 жылғы 10 мамырда өткен референдумда мақұлданды және сол жылдың 8 маусымында Ирландия Президенті Эмон де Валера қол қойды. Еуропалық қоғамдастықтар заңдарын Ирландияның ұлттық заңнамасына енгізу 1972 жылғы Еуропалық қоғамдастықтар туралы заң арқылы іске асырылды, ол Ирландияның 1973 жылғы 1 қаңтарда Еуропалық қоғамдастықтарға қосылған күні күшіне енді.

Өмірбаян

Бельгия, Франция, Батыс Германия, Италия, Люксембург және Нидерланды 1951 жылы Еуропалық көмір және болат қауымдастығын құрды. 1957 жылы осы алты ел Еуропалық экономикалық қауымдастық және Еуропалық атом энергиясы қауымдастығын құрды. Бұл қауымдастықтар Еуропалық қауымдастықтар деп аталды және ортақ институттарға ие болды. 1961 жылы Ирландия Еуропалық қауымдастыққа қосылуға өтініш білдірді. Франция президенті Шарль де Голль Ұлыбританияның өтінішіне вето қойғаннан кейін бұл өтініш қайтарылып алынды. 1967 жылы екінші өтініш берілді, ал 1972 жылы алты мүше мемлекет Дания, Ирландия, Норвегия және Ұлыбританиямен қосылу шартына қол қойды. Ирландияда атом энергетикасы бойынша бағдарлама да, маңызды көмір және болат өнеркәсібі де болмағандықтан, қауымдастыққа мүшелік негізінен Еуропалық экономикалық қауымдастыққа қатысты. Costa v ENEL (1964) ісінде Еуропалық сот Еуропалық қауымдастық құқығының жоғарылығын белгіледі. Сондықтан, Ирландия Конституциясымен қақтығысты болдырмау үшін түзету қажет болды, ол Оирехтасқа (парламент) және Ирландия Үкіметіне ғана өкілеттіктер берген еді. Сондай-ақ, Конституцияның көптеген қағидалары Еуропалық құқыққа қайшы келуі мүмкін еді.

Мәтінге өзгерістер

Конституцияның 29.4-бабына жаңа тармақша қосылады:

Орайхаттардағы талқылау

1971 жылғы Конституцияға Үшінші түзетуді Танайст Эрскин Х. Чилдерс ұсынды. Оппозициялық партиялар арасында оны Fine Gael қолдады, ал Лейбористік партия қарсы болды. Екінші кезеңдегі талқылауларда оны Taoiseach Джек Линч ұсынды. Лейбористік партия заң жобасын екінші кезеңде оқылуын тоқтатуға тырысты; оны болдырмау үшін үкімет ұсынысы 106 дауыспен 17-ге қарсы қабылданды, және заң жобасы Комитет кезеңіне өтті. Комитет кезеңінде үкімет соңғы сөйлемге Fine Gael енгізген түзетуді қабылдады. Бұл сөйлем бастапқыда "Бұл Конституцияның ешбір ережесі Еуропалық қауымдастықтарға мүшелік нәтижесінде қабылданған заңдарды, жасалған іс-әрекеттерді немесе шараларды жарамсыз деп танымайды [ ]" деп басталған еді; түзетуде қалың әріппен көрсетілген сөздер "міндеттемелерге байланысты туындаған" деген сөздермен ауыстырылды. Ол 1972 жылғы 26 қаңтарда Дэйлде барлық кезеңдерден өтті. Ол 1972 жылғы 8 наурызда Сенатта барлық кезеңдерден өтті.

Кiрiсу туралы көзқарастар

Орайхтаста өкілдік еткен партиялармен қатар, жұмыс берушілер мен фермерлердің мүдделерін қорғайтын ұйымдар да қолдау көрсетті. Сол кездегі президент Эмон де Валера мемлекеттің кіруіне жеке қарсылық білдіріп, егемендіктің жоғалуын себеп етіп, «жоқ» деп дауыс берді. Ресми «Синн Фэйн» (қазіргі Жұмысшы партиясы) мемлекеттің кіруіне қарсы болды, империализмге қарсы тұрып, ЕЭК-ты «байлар клубы» деп атады. Уақытша «Синн Фэйн» (қазіргі «Синн Фэйн») де кіруге қарсы болды, бұл Ирландияның егемендігін әлсіретеді және «Ортақ нарық империясы ирландтықтардың ирланд жеріне иелік ету құқығына қауіп төндіреді» деді. Бұл конституцияға енгізілген алғашқы түзету, оны ирланд сайлаушылары референдумда мақұлдады.

As well as parties represented in the Oireachtas, accession was also supported by employers' and farmers' interest groups. Then President Éamon de Valera privately opposed the state's entry and voted 'no', citing the loss of sovereignty. Official Sinn Féin (now the Workers Party) opposed the state's entry, citing anti imperialism and calling the EC a "rich man's club". Provisional Sinn Féin (now Sinn Féin) also opposed the entry, saying it would undermine Irish sovereignty and that the "Common Market Empire would threaten Irish ownership of Irish land". It was the first amendment to the Constitution to be approved by Irish voters in a referendum. +Results by constituency Constituency Electorate Turnout (%) Votes Proportion of votes Yes No Yes No Carlow–Kilkenny 59,415 74.6% 36,588 7,278 83.4% 16.6% Cavan 37,229 74.3% 24,266 3,178 88.4% 11.6% Clare 39,413 67.4% 22,833 3,510 86.7% 13.3% Clare–South Galway 34,820 72.1% 22,027 2,855 88.5% 11.5% Cork City North West 36,115 70.1% 21,208 3,995 84.3% 15.7% Cork City South East 36,476 75.4% 22,887 4,492 83.6% 16.4% Cork Mid 49,402 77.3% 31,962 6,050 84.1% 15.9% Cork North East 50,016 76.6% 32,439 5,544 85.4% 14.6% Cork South West 38,285 74.3% 24,553 3,680 87.0% 13.0% Donegal North East 37,924 65.6% 22,554 2,030 91.7% 8.3% Donegal–Leitrim 38,540 67.8% 22,005 3,908 84.9% 15.1% Dublin Central 46,775 62.7% 22,289 6,750 76.8% 23.2% Dublin County North 58,761 68.7% 32,004 8,125 79.8% 20.2% Dublin County South 45,289 72.7% 26,838 5,901 82.0% 18.0% Dublin North Central 49,073 68.2% 26,257 7,028 78.9% 21.1% Dublin North East 55,483 73.4% 31,637 8,930 78.0% 22.0% Dublin North West 44,369 67.0% 22,494 6,978 76.3% 23.7% Dublin South Central 50,400 67.5% 25,766 7,955 76.4% 23.6% Dublin South East 37,840 68.0% 20,859 4,692 81.6% 18.4% Dublin South West 41,740 65.5% 19,893 7,344 73.0% 27.0% Dún Laoghaire and Rathdown 56,151 72.6% 34,102 6,474 84.0% 16.0% Galway North East 34,358 69.3% 21,398 2,283 90.4% 9.6% Galway West 35,999 62.0% 17,400 4,806 78.4% 21.6% Kerry North 37,018 67.2% 18,500 6,064 75.3% 24.7% Kerry South 36,391 66.9% 19,237 4,890 79.7% 20.3% Kildare 40,065 70.0% 23,213 4,599 83.5% 16.5% Laois–Offaly 56,344 74.2% 35,728 5,823 86.0% 14.0% Limerick East 47,001 72.6% 25,957 7,280 78.1% 21.9% Limerick West 35,904 74.1% 22,971 3,432 87.0% 13.0% Longford–Westmeath 47,095 70.7% 28,210 4,713 85.7% 14.3% Louth 40,278 72.2% 24,623 4,187 85.5% 14.5% Mayo East 34,810 66.9% 20,691 2,422 89.5% 10.5% Mayo West 34,106 63.6% 19,157 2,332 89.1% 10.9% Meath 39,040 73.4% 23,765 4,605 83.8% 16.2% Monaghan 36,214 73.8% 23,179 3,330 87.4% 12.6% Roscommon–Leitrim 37,682 70.7% 22,964 3,375 87.2% 12.8% Sligo–Leitrim 38,049 70.4% 22,915 3,598 86.4% 13.6% Tipperary North 34,754 76.7% 22,147 4,286 83.8% 16.2% Tipperary South 46,127 76.6% 29,343 5,638 83.9% 16.1% Waterford 39,513 73.9% 24,086 4,964 82.9% 17.1% Wexford 49,881 72.2% 28,635 7,105 80.1% 19.9% Wicklow 39,389 71.1% 22,310 5,502 80.2% 19.8% Total 1,783,604 70.9% 1,041,890 211,891 83.1% 16.9%

**Результаттар округ бойынша**

| Округ | Сайлаушылар саны | Қатысу (%) | Дауыс | Дауыстың үлесі | Иә | Жоқ | Иә | Жоқ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Карлоу–Килкенни | 59,415 | 74.6% | 36,588 | 7,278 | 83.4% | 16.6% |
| Каван | 37,229 | 74.3% | 24,266 | 3,178 | 88.4% | 11.6% |
| Клэр | 39,413 | 67.4% | 22,833 | 3,510 | 86.7% | 13.3% |
| Клэр–Оңтүстік Голуэй | 34,820 | 72.1% | 22,027 | 2,855 | 88.5% | 11.5% |
| Корк қаласы Солтүстік-Батыс | 36,115 | 70.1% | 21,208 | 3,995 | 84.3% | 15.7% |
| Корк қаласы Оңтүстік-Шығыс | 36,476 | 75.4% | 22,887 | 4,492 | 83.6% | 16.4% |
| Корк орталық | 49,402 | 77.3% | 31,962 | 6,050 | 84.1% | 15.9% |
| Корк Солтүстік-Шығыс | 50,016 | 76.6% | 32,439 | 5,544 | 85.4% | 14.6% |
| Корк Оңтүстік-Батыс | 38,285 | 74.3% | 24,553 | 3,680 | 87.0% | 13.0% |
| Донегол Солтүстік-Шығыс | 37,924 | 65.6% | 22,554 | 2,030 | 91.7% | 8.3% |
| Донегол–Лейтрим | 38,540 | 67.8% | 22,005 | 3,908 | 84.9% | 15.1% |
| Дублин орталық | 46,775 | 62.7% | 22,289 | 6,750 | 76.8% | 23.2% |
| Дублин округі Солтүстік | 58,761 | 68.7% | 32,004 | 8,125 | 79.8% | 20.2% |
| Дублин округі Оңтүстік | 45,289 | 72.7% | 26,838 | 5,901 | 82.0% | 18.0% |
| Дублин Солтүстік орталық | 49,073 | 68.2% | 26,257 | 7,028 | 78.9% | 21.1% |
| Дублин Солтүстік-Шығыс | 55,483 | 73.4% | 31,637 | 8,930 | 78.0% | 22.0% |
| Дублин Солтүстік-Батыс | 44,369 | 67.0% | 22,494 | 6,978 | 76.3% | 23.7% |
| Дублин Оңтүстік орталық | 50,400 | 67.5% | 25,766 | 7,955 | 76.4% | 23.6% |
| Дублин Оңтүстік-Шығыс | 37,840 | 68.0% | 20,859 | 4,692 | 81.6% | 18.4% |
| Дублин Оңтүстік-Батыс | 41,740 | 65.5% | 19,893 | 7,344 | 73.0% | 27.0% |
| Дюн Лаогхэйр және Ратдаун | 56,151 | 72.6% | 34,102 | 6,474 | 84.0% | 16.0% |
| Голуэй Солтүстік-Шығыс | 34,358 | 69.3% | 21,398 | 2,283 | 90.4% | 9.6% |
| Голуэй Батыс | 35,999 | 62.0% | 17,400 | 4,806 | 78.4% | 21.6% |
| Керри Солтүстік | 37,018 | 67.2% | 18,500 | 6,064 | 75.3% | 24.7% |
| Керри Оңтүстік | 36,391 | 66.9% | 19,237 | 4,890 | 79.7% | 20.3% |
| Килдар | 40,065 | 70.0% | 23,213 | 4,599 | 83.5% | 16.5% |
| Лаойс–Оффали | 56,344 | 74.2% | 35,728 | 5,823 | 86.0% | 14.0% |
| Лимерик Шығыс | 47,001 | 72.6% | 25,957 | 7,280 | 78.1% | 21.9% |
| Лимерик Батыс | 35,904 | 74.1% | 22,971 | 3,432 | 87.0% | 13.0% |
| Лонгфорд–Уэстмис | 47,095 | 70.7% | 28,210 | 4,713 | 85.7% | 14.3% |
| Лаут | 40,278 | 72.2% | 24,623 | 4,187 | 85.5% | 14.5% |
| Майо Шығыс | 34,810 | 66.9% | 20,691 | 2,422 | 89.5% | 10.5% |
| Майо Батыс | 34,106 | 63.6% | 19,157 | 2,332 | 89.1% | 10.9% |
| Мит | 39,040 | 73.4% | 23,765 | 4,605 | 83.8% | 16.2% |
| Монахан | 36,214 | 73.8% | 23,179 | 3,330 | 87.4% | 12.6% |
| Роскоммон–Лейтрим | 37,682 | 70.7% | 22,964 | 3,375 | 87.2% | 12.8% |
| Слайго–Лейтрим | 38,049 | 70.4% | 22,915 | 3,598 | 86.4% | 13.6% |
| Типперари Солтүстік | 34,754 | 76.7% | 22,147 | 4,286 | 83.8% | 16.2% |
| Типперари Оңтүстік | 46,127 | 76.6% | 29,343 | 5,638 | 83.9% | 16.1% |
| Уотерфорд | 39,513 | 73.9% | 24,086 | 4,964 | 82.9% | 17.1% |
| Уэксфорд | 49,881 | 72.2% | 28,635 | 7,105 | 80.1% | 19.9% |
| Уиклоу | 39,389 | 71.1% | 22,310 | 5,502 | 80.2% | 19.8% |
| Барлығы | 1,783,604 | 70.9% | 1,041,890 | 211,891 | 83.1% | 16.9% |

Кейінгі оқиғалар

1972 жылғы 6 желтоқсанда Еуропалық қауымдастықтар туралы заңға қол қойылды. Бұл Еуропалық қауымдастық құқығының басымдылығы және тікелей қолданылуы үшін заңнамалық негіз болды. 1973 жылдың 1 қаңтарында Ирландия, Дания және Ұлыбритания Еуропалық қауымдастықтардың мүшелері болды (Норвегия референдумда мүшеліктен бас тартты). Ұлыбританиядан айырмашылығы, онда Еуропалық қауымдастықтарға мүшелік мәселесі ондаған жылдар бойы қызу саяси пікірталас тудырды, ол 2016 жылы өткізілген референдумнен кейін 2020 жылы Brexit-ке әкелді, бұл 47 жылдық британдық мүшелікті аяқтады. Ирландияда Үшінші түзету бойынша өткізілген референдумның нәтижесі Ирландия халқы мен саясаткерлері арасында Ирландияның Еуропадағы орны туралы мәселені бірден шешті. Ал келесі онжылдықтарда Ирландияның мүшелікті сақтап қалуға қолдауы одан әрі арта түсті. Crotty v. An Taoiseach (1987) ісінде Ирландияның Жоғарғы соты Еуропалық қауымдастықтарға мүшелікпен байланысты талап етілмейтін өкілеттіктерді Еуропалық қауымдастықтарға беру (сол кезде Бірыңғай еуропалық актісін бекіту) Конституцияға қосымша түзетулер енгізуді және осылайша референдум арқылы мақұлдауды талап етеді деп шешті. Еуропалық қауымдастықтардың, кейіннен Еуропалық Одақтың шарттарына енгізілген келесі өзгерістер де Конституцияға түзетулер енгізуді және осылайша референдум арқылы мақұлдауды талап етті. Бұл түзетулер Үшінші түзетуде енгізілген 29.4.3°-ның бастапқы мәтінін айтарлықтай өзгертті. Атап айтқанда, 2009 жылы бекітілген Ирландия Конституциясының жиырма сегізінші түзетуі Лиссабон шартын ратификациялауға мүмкіндік берді, бұл 29.4-баптағы тармақшалардың құрылымын өзгертті. Кейінгі жылдары әртүрлі еуропалық ұйымдар (ЕАЭО-ны қоспағанда) келесі шарттарды ратификациялау арқылы Еуропалық Одаққа біріктірілді.