Кіріспе
Бразилияның Сан-Паулу қаласындағы жедел көлік жүйесі (тек метро)
Метро жүйесінің алты желісі 89 станцияға қызмет көрсетеді. Метроның өзі Сан-Паулу қаласының барлық қалалық аймағын қамтымайды және тек қала шегінде ғана жүреді. Дегенмен, оны Сан-Паулу қаласы мен Сан-Паулу қалалық аймағын қамтитын CPTM және ViaMobilidade компаниялары басқаратын қалалық пойыз желісі толықтырады. Екі жүйе бірігіп, ұзын желі құрайды. Бұл жүйе станцияға тұңғыш рет платформа есіктерін орнатып, 4 және 15-жолдарда толық автоматтандырылған, байланыс негізіндегі пойызды басқару жүйесін қолданады. 15-жолы – 2014 жылы ішінара ашылған және Латын Америкасының алғашқы жоғары сыйымды монорельстік желісі. Сан-Паулу метрополитені мен CPTM екеуі де мемлекеттік компаниялар болып табылады және ISO9001 стандарты бойынша әлемдегі ең таза жүйелердің бірі ретінде жақында марапатталды. Сан-Паулу метрополитені MetroRail 2010 индустриялық конференциясында «Американың үздік метрополитені» деп танылды және CNN мен Business Insider сияқты мамандандырылған БАҚ оны әлемдегі үздік метро жүйелерінің бірі деп жиі таңдайды. Бұл тізімге Латын Америкасынан енген жалғыз жүйе.
The six lines in the metro system operate on of route, serving 89 stations. Metro itself is far from covering the entire urban area in the city of São Paulo and only runs within the city limits. However, it is complemented by a network of metropolitan trains operated by CPTM and ViaMobilidade, which serve the city of São Paulo and the São Paulo Metropolitan Region. The two systems combined form a long network. the system is the first to install platform screen doors at a station, and use communications based train control with lines 4 and 15 being fully automated. Line 15 is a monorail line that partially opened for service in 2014 and is the first high capacity monorail line of Latin America. The São Paulo Metro and CPTM both operate as State owned companies and have received awards in the recent past as one of the cleanest systems in the world by ISO9001. The São Paulo Metro was voted Best Metro Americas at the MetroRail 2010 industry conference and has been frequently chosen as one of the best metro systems in the world by specialist media outlets such as CNN and Business Insider, being the only system in Latin America to make the list.
Тарих
Companhia do Metropolitano de São Paulo (Metrô) компаниясы 1968 жылдың 24 сәуірінде құрылған. Сегіз айдан кейін алғашқы Солтүстік-Оңтүстік желісі (қазіргі 1-ші көк желі) құрылысын бастады. 1972 жылы Жабаквара мен Сауде стансалары арасында алғашқы сынақ пойыз қатынай бастады. 1974 жылдың 14 қыркүйегінде Жабаквара мен Вила Мариана арасындағы кезең коммерциялық пайдалануға берілді. Бірінші желі, Norte/Sul (Солтүстік/Оңтүстік), кейіннен "Көк желі" немесе 1-ші көк желісі деп аталды, 1972 жылдың 18 қыркүйегінде Сауде және Жабаквара стансалары арасында тәжірибелік режимде ашылды. 1966 жылы мэр Фария Лима басшылығымен басталған, сегіз жылдық "даму" кезеңінен кейін 1974 жылдың 14 қыркүйегінде коммерциялық жұмыс басталды. Метро жүйесінің кеңейтілуі жаңа желілерді қамтиды. 2004 жылдың соңында, күніне шамамен бір миллион адамды тасымалдауға арналған, он бір стансасы бар, толығымен жер астындағы (4-ші сары желі) 1 миллиард АҚШ долларына құрылыс басталды. 2004 жылға қарай 2-ші желі де кеңейтілді, 2006 жылы екі жаңа станса ашылды, ал 2007 жылы тағы бір станса ашылды. 5-ші желінің кеңейтілуі 2018 жылы аяқталды. 2024 жылдың наурыз айына қарай билеттердің бағасы 5,00 РАД құрады. 2006 жылы Сан-Паулу метро жүйесі "Bilhete Único" (немесе ағылшын тілінде "Single Ticket") деп аталатын смарт-картаны пайдалануға бастады.
as of March 2024, tickets cost R$5.00. In 2006, the São Paulo Metro system has started to use a smart card, called "Bilhete Único" (or "Single Ticket" in English).
Қазіргі операциялық деректер
Метро жүйесі алты түсті кодталған желіден тұрады: 1-ші желі (көк), 2-ші желі (жасыл), 3-ші желі (қызыл), 4-ші желі (сары), 5-ші желі (көкжелде) және 15-ші желі (күміс), жексенбіден сенбіге дейін, сағат 4:40-тан түнгі 00:00-ге дейін (сенбі күндері сағат 01:00-ге дейін). 15-ші желі (күміс) – жоғары сыйымдылыққа ие монорельс, ал қалғандары стандартты метро желілері. 2019 жылы орташа жұмыс күнінде алты желі бойынша 5,3 миллион жолаушы тасымалданды.
Автобустық терминалдар
1977 жылдың мамыр айында «Метро» Интер-Сити Жабаквара қалааралық терминалының басқаруын және коммерциялық пайдалануын өз міндетіне алды, ал 1982 жылдың мамырында бұрынғы Джулио Престес терминалының орнына заманауи Интер-Сити Тиете автобус терминалын пайдалануға берді. Осы келісімге сәйкес, «Метро» тікелей немесе үшінші тараптар арқылы Сан-Паулу қалалық округінде жолаушылар тасымалын жоспарлау, іске асыру және пайдалану жөніндегі зерттеулерді жүргізуге жауапты болды. Кейіннен басқа қалааралық автобус терминалдары да жүйеге енгізілді, мысалы, 1988 жылдың қаңтарында Брессер, ал 1989 жылдың желтоқсанында Пальмейрас Барра Фунда. 1990 жылдың қаңтарында «Метро» қалааралық автобус терминалдарының басқаруын аутсорсингке берді және ашық конкурс арқылы Сан-Паулу қаласының 4 қалааралық автобус терминалын басқару және коммерциялық пайдалану үшін «Consortium Prima» консорциумімен келісімшарт жасады. Бұл келісімшартта бар болған нысандарды күтіп-ұстау және сақтау, сондай-ақ терминалдарды кеңейту және жаңғырту міндеттері де қарастырылған.
Қауіпсіздік
Метроның күзетшілері полиция өкілеттіктеріне ие және қажет болған жағдайда көмек көрсетеді. Метро жүйесінде туындаған барлық полициялық мәселелер Пальмейрас Барра Фунда станциясында орналасқан метрополитен полиция бөліміне, Делегация де Полисиа до Метрополитано де Сан-Паулу (DELPOM) жіберіледі.