Кіріспе

Оңтүстік Корея темір жол жүйесі

Сеул метрополитені (hangul=수도권 전철) – Оңтүстік Кореяның солтүстік-батысында орналасқан 23 жедел транзит, жеңіл метро, қала маңындағы темір жол және жолаушылар тасымалдау желілерінен тұратын метрополитендік темір жол жүйесі. Жүйе Сеулдің көп бөлігін, соның ішінде Инчхон қаласын және Кёнги провинциясындағы спутниктік қалаларды қамтиды. Желідегі кейбір аймақтық желілер Сеул метрополитенінен шығып, солтүстік Чуннам провинциясының және батыс Канвон провинциясының елордадан шалқары орналасқан ауылдық аймақтарына дейін созылады. Желіде үлкен, біртұтас жүйе құрайтын бірнеше жүйе бар. Олар: Сеул метросының 1-9 желілері және Сеул қаласына және оның айналасына қызмет көрсететін кейбір жеңіл темір жол желілері; ірі метрополитен аймағына және одан тысқары аймаққа қызмет көрсететін Корей темір жолы (Корайл) аймақтық темір жол желілері; Инчхон қаласына қызмет көрсететін Инчхон Транзит корпорациясы басқаратын Инчхон метро желілері; және Гимпо Голдлайн және Йонгин Эверлайн сияқты әртүрлі жеңіл темір жол желілері. Жүйенің көп бөлігін Сеул метрополитені, Корей темір жолы (Корайл) және Инчхон метрополитені басқарады, ал қалғанын жергілікті әкімшілік корпорациялар мен жеке теміржол компаниялары басқарады. Оның алғашқы метро желісі, 1-желі, 1971 жылы салынып, 1974 жылы жұмыс істей бастады, Корей темір жолының (Корайл) қала маңындағы темір жолдарымен байланысты. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, желіде тек 1-9 желілер бойынша жолдар бар. Көптеген пойздарды Оңтүстік Кореяның жетекші пойыз өндірушісі – Hyundai Rotem өндірген.

Шолу

Сеул метросының бірінші желісі 1971 жылы құрылысын бастады. Метроның алғашқы бөлігі арзан әрі ашық құрылыс әдісімен салынды. Бастапқы желілер жапон технологиясына көп сүйенді, ал кейінгі желілер (2000 жылдардың басына дейін) Жапония мен Ұлыбританиядан технологиялық импортты сатып алды (әсіресе, GEC Traction жабдықтары 1980 жылдардан бастап 2, 3 және 4-ші желілердегі вагондарда қолданылды). Мысалы, 1-ші желі 1974 жылы ашылды, ол Токио метросының ықпалымен Қорғайды айналасындағы қала маңындағы теміржол желілерімен байланысты қызметтерді қамтыды. Бүгінде Сеул метрополитенінің көптеген желілерін Korail, Оңтүстік Кореяның ұлттық теміржол операторы басқарады. Бұл әлемдегі ең ұзын, бірнеше операторлық метро жүйесі болып табылады, ол Қытайдағы ескі Пекин метросы мен жақындағы Шанхай метросын үштен бір бөлігінен асып түседі. Метроның барлық станциялары мен вагондарында тегін Wi-Fi қолжетімді. Барлық станцияларда платформа есіктері орнатылған. Бұл қауіпсіздік есіктері 2017 жылы толыққанды аяқталды, бірақ көптеген станцияларда одан бұрын ондаған жылдар бұрын металл тосқауылдар орнатылған болатын. 2011 жылы Сеоллунг станциясында смартфон пайдаланушылары үшін әлемдегі алғашқы виртуалды дүкен ашылды. Жүйедегі барлық бағыт белгілері корей тіліндегі хангыль әрпімен, сондай-ақ ағылшын және катакана/қытай иероглифтерімен (жапон және мандарин тілдері үшін) жазылған. Дегенмен, қабырғадағы карталар тек корей және ағылшын тілдерінде. Вагондарда көптеген LCD экрандар орнатылған, олар қызмет туралы хабарламалар, алдағы аялдамалардың атаулары, YTN жаңалықтары, акция бағалары және анимациялық қысқа фильмдерді көрсетеді. Сондай-ақ, келер станция, кез келген мүмкін желілік ауысу және шығу жағы туралы корей тілінде, содан кейін ағылшын тілінде жазылған дауыстық хабарламалар бар. Ірі станцияларда жапон, одан кейін мандарин тілдері де қолданылады. Сеул метрополитеніндегі барлық станциялардағы толық түсті LCD экрандар метроның келу уақытын нақты уақыт режимінде көрсетеді. Көптеген вагондарда цифрлық теледидар экрандары бар, ал барлығында кондиционерлер мен қыста автоматты түрде жылытылатын климатты бақылайтын орындықтар орнатылған. 2014 жылы Gangnam ауданындағы 2-ші желінің ірі станцияларына 48 мөлдір дисплей орнату арқылы жарнама үшін мөлдір дисплейлерді қолданған әлемдегі алғашқы метро операторы атанды. Барлық желілер T-money смарт карталары, смартфондары немесе кредиттік карталары арқылы автоматты төлем жасау үшін RFID және NFC технологиясын пайдаланатын T-money смарт төлем жүйесін қолданады, және жүйедегі кез келген басқа желіге тегін ауысуға болады. Нөмірленген желілер мен жеңіл теміржол желілеріндегі вагондар көбінесе оң жақтан жүреді, ал атаулы ауыр теміржол желілеріндегі вагондар (мысалы, Shinbundang желісі, Suin–Bundang желісі және AREX) сол жақтан жүреді. Бірақ 1-ші желідегі және Namtaeryeong станциясынан оңтүстікке қарай 4-ші желідегі вагондар бұл ережені бұзады. Бұл желілер сол жақтан жүреді, өйткені бұл теміржол желілері үкіметке тиесілі, Korail арқылы немесе үкіметке тиесілі желілерге қатынайды және метродан өзгеше стандартты ұстанады, оны барлық ұлттық теміржол желілері ұстанады (өзін-өзі қамтамасыз ететін Ilsan желісінен басқа), өйткені Корея түбегінің алғашқы теміржол желісінің көп бөлігі жапон үкімділігі кезінде салынған.

Тарих

1-жол, Сеонгбук стансасынан Инчхон стансасына және Сувон стансасына дейін, 1974 жылғы 15 тамызда ашылды. 1978 жылғы 9 желтоқсанда 1-жолға Уангсимни арқылы Юнгянни желісі (қазіргі Жунган желісінің бөлігі) қосылды. 2-жол 1980 жылғы 10 қазанда ашылды. 4-жол 1985 жылғы 20 сәуірде, ал 3-жол 12 шілдеде ашылды. 1994 жылғы 1 сәуірінде 4-жолдың Индогвон Намтаерьён тармағы ашылды. Сусео стансасынан Ори станциясына дейінгі Бундаң желісі 1 қыркүйекте ашылды. 1995 жылғы 15 қарашада 5-жол ашылды. 3-жолдың Jichuk Daehwa тармағы 1996 жылғы 30 қаңтарда ашылды. 20 наурызда 2-жолдың Ккачисан-Синдорим тармағы ашылды. 7-жол 11 қазанда, ал 8-жол 23 қарашада ашылды. 1999 жылғы 6 қазанда Инчхон метросының 1-жолы ашылды. Сеул метросының 6-жолы 2000 жылғы 7 тамызда ашылды. 2004 жылы баға жүйесі қашықтыққа қарай төленетіндей өзгертілді, сондай-ақ автобустарда тегін ауысу мүмкіндігі енгізілді. 2005 жылғы 20 қаңтарда 1-жолдың Бьонгжом Чхонан тармағы ашылды. 16 желтоқсанда Юнган желісі Юнсан стансасынан Дёксо стансасына дейін ашылды. 1-жолдың Уйчжонбу Сойосан тармағы ашылды және 2006 жылғы 15 желтоқсанда Юнсан стансасынан Гуанмён стансасына дейін шаттл қызметі басталды (қазіргі маршрут Йеонгдеунгподан Гуанмёнға дейін қысқартылған). 2007 жылғы 23 наурызда AREX ашылды. 27 желтоқсанда Жунган желісінің Дёксо Пхальдан тармағы ашылды. 2008 жылғы 15 желтоқсанда 1-жолдың Чхонан Синчхан тармағы ашылды. Магниттік билеттер 2009 жылғы 1 мамырда RFID карталарына ауыстырылды. 1 шілдеде Сеул стансасынан Мунсан стансасына дейінгі Кёнъуи желісі, ал 24 шілдеде Гаехва стансасынан Синнонхён стансасына дейінгі 9-жол ашылды. 1-жолдың Бьонгжом Содонгтан тармағы 2010 жылғы 26 ақпанда ашылды, ал Кёнчхун желісі 21 желтоқсанда ашылды. 2011 жылғы 28 қазанда Синбундаң желісі Ганнам стансасынан Чжонджа стансасына дейін ашылды. Суин желісі Оидо стансасынан Сонгдо стансасына дейін 2012 жылғы 30 маусымында ашылды. U желісі 1 шілдеде, Onsu Bupyeong gu Office тармағы 27 қазанда және Gyeongui желісінің Gongdeok Gajwa тармағы 15 желтоқсанда ашылды, ал 26 сәуірде EverLine ашылды. 2014 жылғы 27 желтоқсанында Gyeongui желісі Yongsan-ға дейін ұзартылды және Gyeongui–Jungang желісін құрайтын Жунган желісіне дейін жүреді. 9-жолдың Синнонхён спорт кешені тармағы 2015 жылғы 28 наурызында ашылды. 2016 жылғы 30 қаңтарында Шинбундаң желісінің Чжонджа Гванггё тармағы ашылды, содан кейін 27 ақпанда Суин желісінің Сонгдо Инчхон тармағы ашылды. Инчхон метросының 2-жолы 30 шілдеде, ал Кёнган желісі 24 қыркүйекте ашылды. 2017 жылғы 21 қаңтарында Gyeongui–Jungang желісі шығысқа қарай Jipyeong станциясына дейін бір станциямен ұзартылды, Jipyeong станциясына 4 айналымды сапармен. 2018 жылғы 16 маусымында Сохэ желісі ашылды. 9-жолдағы Магонгару станциясы 2018 жылғы 29 қыркүйегінде AREX-пен алмасу станциясы болды. Бундаң желісі солтүстік-шығысқа қарай Чонгянгни станциясына дейін ұзартылды, бұл 2018 жылғы 31 желтоқсанда Кёнчхун желісімен және аймақтық теміржол қызметтерімен байланысуға мүмкіндік берді. 2019 жылғы 28 қыркүйегінде Гимпо Голдлайн ашылды. 2020 жылғы 12 қыркүйегінде Суин желісінің Ханян университеті арасындағы ұзартылуы Ансаннан Сувонға дейін басталды, Оидо мен Ханян университеті арасындағы 4-жолмен жалғасып, Суин–Бундаң желісін құру үшін Бундаң желісімен жүреді. 2022 жылғы 24 мамырында Силлим желісі ашылып, Сеул метрополитенінің жаңа бөлігі болды.

2024 жылы ашылады

8-жол 2024 жылдың тамызына дейін Амса станциясынан солтүстікке қарай Gyeongchun желісіндегі Byeollae станциясына дейін ұзартылады, Гури станциясында Gyeongui Jungang желісіне көшіріледі. Бастапқыда маусымда ашылуы жоспарланған, бірақ тамызға дейін кейінге жылдырылды. GTX A 2024 жылдың 30 наурызында Донгтан станциясы мен Сусео станциясы арасында ашылды, ал желтоқсанға дейін Сеул станциясы мен Унчжонг станциясы арасында да ашылады. GTX A желісінің бірінші кезеңі 83,3 км (51,77 миль) ұзындықта 11 станциядан тұрады, Сеул станциясы мен Сусео станциясы арасындағы бөлігі 2025 жылға дейін біріктірілгеннен кейін, ал GTX A-ның Самсеонг станциясының бөлігі 2028 жылға дейін ашылады. Сеохае желісі 2024 жылдың желтоқсанына дейін Вонси станциясынан Сеовасеоннамянг станциясына дейін оңтүстікке қарай ұзартылады.

2025 жылы ашылады

Синансан желісі 2025 жылдың сәуір айында ашылады. Бұл желі Еуйдо станциясынан басталып, екі тармаққа бөлінеді: бірі Ханян университетінің ERICA кампусы станциясына, екіншісі – Сеохэ желісінің Сонгсан станциясына дейін. Соңғы тармақ Сеохэ және Кёнган желілерімен бір бөлігін ортақтанады. Инчхон метросының 1-жолы 2025 жылдың мамыр айында 6,8 км-ге (4,226 миль) дейін созылады, 3 жаңа станция ашылады: Кёян станциясынан Геомдан станциясына дейін. Геомдан станциясы кейін Гимпо Голдлайн және Инчхон метросының 2-жолымен байланысқа ие болады деп күтілуде, олардың да кеңейту жоспарлары қарастырылуда. Вирье желісі – Сеулдің оңтүстік-шығысындағы тағы бір жеңіл метро желісі, ол 2025 жылдың қыркүйегінде 5-ші желідегі Мачон станциясынан басталып, екі тармаққа бөлінеді: біреуі 8-ші желідегі Бокчжонг станциясына және Суин Бундаң желісіне, екіншісі – 8-ші желідегі Намвирье станциясына дейін барады. Жоспар бойынша, барлығы 12 станция салынады. Вирье желісі техникалық тұрғыдан метро жүйесінің бөлігі болғанымен, шындығында трамвай желісі болады. GTX A 2025 жылдың қараша айына дейін Сеул станциясы мен Сусео станциясы арасындағы (15,3 км) орталық бөлігін ашады, соның арқасында GTX A желісінің құрылысы толыққанды аяқталады. Дегенмен, Самсонг станциясы ашылған кезде әлі де құрылыс жұмыстары жүріп жатыр, ал Сеул станциясы мен Сусео станциясы арасында қосымша аялдама болмайды.

2026 жылы ашылады

Сеулдің солтүстік-шығысындағы жеңіл метро желісі – Донгбук желісі 2026 жылдың шілдесінде Вангсимни станциясы мен Ынхенг Сагеори станциясы арасында 14 станциямен ашылады. Суин–Бундан желісіндегі Сонгдо станциясы мен Инха университеті станциясы арасындағы Хагик станциясы, айналасындағы аумақты қайта жаңарту жұмыстары аяқталғаннан кейін қосымша станция ретінде ашылады. Бұл аймақта мәдени, коммерциялық және медициналық объектілермен қатар жаңа тұрғын үйлер де салынады. Даэгок станциясы мен Йонсинне станциясы арасындағы Чаннынг станциясы GTX A желісінде, аймақтағы қалалық дамуға сәйкес қосымша станция ретінде ашылады.

2027 немесе одан кейінгі кезең

7-ші желі 2027 жылға қарай Янгджудағы Окжонг станциясына дейін 3 стансамен солтүстікке қарай ұзартылады, және Тапсеок станциясында U желісімен алмасу болады. Сондай-ақ, 2027 жылы Сеоннам станциясынан Чеонна Халықаралық қала станциясына дейін AREX желісімен қосылатын ұзарту жоспарланған. Самсеонг станциясы 2028 жылдың сәуірінде Сеул станциясы мен Сусео станциясы арасында GTX A желісіндегі қосымша станса ретінде ашылады. ГТХ А станциясының ашылуы Yeongdongdaero Трансферлік кешенінің құрылысының кешігуіне байланысты кешіктірілді, бұл кешен 2-ші желінің Самсеонг станциясын, ГТХ А, ГТХ С және Вирье Синса желілерін, сондай-ақ 9-шы желінің Бонгеунса станциясын байланыстырады. 9-шы желі 2028 жылға дейін VHS Медициналық орталық станциясынан Saemteo Park станциясына дейін шығысқа қарай 4 стансаға ұзартылады, және 5-ші желідегі Годеок станциясымен алмасу мүмкіндігі болады. Кёнган желісі 2028 жылға дейін Пангё станциясынан Волгот станциясына дейін батысқа қарай ұзартылады. Ұзындығы 49,6 км болатын бұл жолдың бір бөлігі Синансан желісімен ортақ болады. Желіге 11 қосымша станса қосылады, олардың ішінде: Вольгот станциясы (Суин Бундаң желісі), Сихынг қалалық әкімшілігі станциясы (Сеохэ желісі, Синансан желісі), Гвангмён станциясы (1-ші желі, Синансан желісі), Аньян станциясы (1-ші желі), Индеогвон станциясы (4-ші желі, Индеогвон Донгтан желісі) стансаларында алмасу мүмкіндігі бар. Содан кейін, қызмет Суин Бундаң желісінің жолдарын пайдалана отырып, Инчхон қаласының орталық бөлігіне қарай батысқа қарай одан әрі ұзартылуы мүмкін. 2028 жылдың желтоқсанына дейін Доңтан Индеогвон желісі Доңтан станциясы мен Индеогвон станциясы арасында ашылады. Бұл желіде 17 аялдама болады және ұзындығы 38,1 км құрайды.

Құрылысқа рұқсат етілген

Келесі желілердің құрылысы әлі басталған жоқ, бірақ олардың жоспарлары мен қаржыландырылуы аяқталғаннан кейін мақұлданған деп есептеледі. Осы желілердің көпшілігі келесі екі жылда құрылысын бастау жоспарланған. Вирье-Синса желісі – Сеулдің оңтүстік-шығысындағы жеңіл метро желісі. Sinsa станциясы мен Вирье арасында 11 станциямен ашылуы күтілуде. 7-желі де қазіргі уақытта құрылысы жүріп жатқан Янджудағы Окчонг станциясынан Почхон қаласына дейін, Почхон станциясында аяқталатын 3 станцияға солтүстікке қарай ұзартылады. 9-желі де шығысқа қарай кеңейтіледі, Хан өзенінен өтіп, Саемтео Парк станциясынан Пуньян станциясына дейін 6 жаңа станция салынады. Шинбундон желісі Синса станциясынан Йонгсан станциясына дейін 5,3 км қашықтықта 3 жаңа станциямен солтүстікке қарай ұзартылады. Құрылыс Йонгсан гарнизонының меншігі Корея үкіметіне берілгеннен кейін басталады. Шинбундон желісі Гуангё Жунган станциясынан Хомейсил станциясына дейін 5 жаңа станция және 11 км жолмен оңтүстікке қарай да ұзартылады. Құрылыс 2023 жылы басталады. Сеобу желісі – жаңа жеңіл метро желісі, ұзындығы 18 км және 16 стансадан тұрады. Ол Силлим желісінің соңғы станциясы болып табылатын Гванаксан станциясынан басталып, Хан өзенінен солтүстік-батысқа қарай өтеді және 6-желідегі Саижол станциясына жетеді. Құрылыс 2023 жылы басталады. GTX B және GTX C мақұлданды және қолданыстағы метро қызметін толықтыру үшін жаңа экспресс қалалық пойыз қызметін ұсынады. GTX C құрылысы 2023 жылы басталуы тиіс және Сувон станциясынан Деокчжон станциясына дейін жүреді. GTX B құрылысы, Сонгдо станциясынан Масок станциясына дейін, 2024 жылы басталуы күтілуде.

Сеул қаласы

Сеул қалалық әкімдігі метроны кеңейтудің он жылдық жоспарын жариялады. Қарастырылып жатқан жобалардың ішінде – Gangbukhoengdan Line, Сеулдің солтүстігінде Cheongnyangni станциясы мен Mok dong станциясы арасында жартылай шеңбер тәрізді өтетін, 19 стансадан тұратын жаңа желі. Бұл желі 1, 3, 4, 5, 6, 9 желілерімен, сондай-ақ AREX, Gyeongui–Jungang, Gyeongchun, Bundang және Ui желілерімен байланыс ұсынылады. Ui LRT 1-жолындағы Solbat Park станциясынан Banghak станциясына дейін тармақ желі ашылады, кеңейту 3 стансамен қолданысқа енгізіледі. Myeonmok Line – Сеулдің солтүстік-шығыс аймағында Cheongnyangni станциясы мен Sinnae станциясы арасында жүретін, 12 стансадан тұратын жеңіл метро, Gyeongchun Line және 6-желімен байланысы бар. Nangok Line – Сеулдің оңтүстік-батыс аймағындағы Nangok dong пен Boramae Park арасында 5 стансадан тұратын, жеңіл метро Sillim Line-ның тармағы. Mok dong Line – Сеулдің оңтүстік-батысында 2-желідегі Sinwol dong пен Dangsan станциясы арасында жүретін, 12 стансадан тұратын жеңіл метро желісі. 4-желі Danggogae станциясы мен Namtaeryeong станциясы арасында экспресс бағыттарын іске қосады. Incheon Subway 3-желісі – Incheon қаласының жартылай шеңберлі метро желісі ретінде жоспарлануда. Ол Сеул 1-желісімен Dowon станциясында және Incheon 1-желісімен Dongmak станциясында қиылысады.