Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Армадаль – Перт қаласының оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан, Перт метрополиясының құрамындағы шағын қала. Оңтүстік-Батыс және Албани тас жолдары, Пертті Батыс Австралияның Оңтүстік-Батыс және Ұлы Оңтүстік аймақтарымен байланыстыратын маңызды тораптар осы шағын қаланың ішінде жатыр. Бұл сонымен қатар Пертке қызмет ететін бес маңызды теміржол желісінің бірі – Армадаль теміржолының соңғы стансасы болып табылады.
Armadale is a suburb of Perth within the City of Armadale, located on the south eastern edge of the Perth metropolitan region. The major junction of the South Western and Albany Highways, which connect Perth with the South West and Great Southern regions of Western Australia respectively, is located within the suburb. It is also the terminus of the Armadale railway line, one of five major railway lines to service Perth.
Тарих
Табиғи ресурстарға бай бұл аймақ қазір Армадаль деп аталады. Бұл жерге алғашқы адамдар көптен бері қоныстанған, ал Свон-Ривер колониясы құрылғанға дейін осы аймақтың түпкілікті тұрғындары – аборигендер өмір сүрген. Осы ауданның алғашқы тұрғындарымен болған кездесулер туралы жазбалар аз, бірақ ертеде олар мен келген қоныс аударушылар арасында қақтығыстар болған, нәтижесінде Келмскоттта шағын гарнизон құрылды. Келмскотт қалашығы 1830 жылы ресми түрде құрылды және келесі алпыс жыл бойы қазіргі Келмскотт пен Байфорд арасындағы жерді иеленген отаршылар үшін әкімшілік және әлеуметтік орталық болды. Келмскотт қалашығында қоныстануға деген қызығушылық оның құрылуынан кейін көп ұзамай төмендеді, себебі ауданның қатынасу қиындығы (Перттен жол әлі салынбаған) және жалпы еңбек күшінің жетіспеуі осы аймақтағы шаруашылықты дамытуға кедергі келтірді. Дегенмен, ауданда бірнеше ірі жер участалары берілді, оның ішінде 8000 акрдан астам жерді (Location 31) бастапқыда Джон Адамс алған, ал келесі онжылдықтарда бұл жер учаскесі осы аймақта қоныстанғысы келгендерге кедергі келтірді. Осы ірі учаскелердің бір бөлігі бөлініп сатылды, ал кішкентай учаскелер олармен бірге иеленді. Осылайша, 1840 жылдары Каннинг өзені, Неригин бұлағы, Вонгонг бұлағы және Биниуп бұлағы бойындағы төбелерде бірнеше шаруашылық құрылды. Осы алғашқы қоныстанушылардың арасында Уайт, Стюарт, Мартин, Армстронг және Мид есімдері болды. 1846 жылдың соңында қазіргі Армадаль деп аталатын аймақта Свон-Ривер колониясының алғашқы кеніші ашылды. Бұл кен орны сол жылы құрылған Батыс Австралия кен компаниясының алғашқы жобасы болды. Оның мақсаты қорғасын немесе мыс кендерін өндіру болды, өйткені екі металдың кендерінің бар екені анықталған. Жер сатып алынып, келесі бірнеше жылда мердігерлер шахта қазыды. Кен өндірімі аз болды, ал 1850 жылы акционерлер кәсіпорныны тоқтату туралы шешім қабылдады. Осы кен орнының шахталарының бірі Бедфорддейл-Хилл жолының оңтүстігінде әлі де сақталған. 1835 жылы Перттен Келмскоттқа дейінгі жол зерттелді, ал бірнеше жыл ішінде Албани және Банбериге дейінгі жолдар да белгіленді, бұл жер арқылы пошта байланысын орнатуға мүмкіндік берді. Алайда, Перт пен Келмскотт арасындағы жолды толыққанды құрастыру жұмыстары 1851 жылы ғана басталды. Жұмысқа 1852 жылы сотталғандардың еңбек күші келгені көмектесті, ал келесі бірнеше жыл ішінде Келмскотттан Албаниға және Келмскотттан Пиньяраға дейінгі жолдар салынды. Албани және Пиньяраға баратын жолдардың қиылысында, шамамен 1853 жылы, кәсіпкерлікпен көзге түскен қоныс аударушы жол жиегінде қонақ үй салуға мүмкіндік тапқанда Армадаль қалашығы пайда болды. 1856 жылы мүлік Томас Сауға сатылды, ал ол 1856 жылы әйелінің әкесі Генри Гиббспен бірге арақ сатуға лицензия алды. Олардың жол жиегіндегі қонақ үйі осы жерде Дарлинг жотасынан ағып шыққан бұлақтың атымен Неригин қонақ үйі деп аталды. Көп жылдар бойы бұл аймақ Нееригин немесе Наррогин деп аталды, ал осы атпен аталған қонақ үй әлі де алғашқы жол жиегіндегі қонақ үйдің орнында тұр. 1889 жылы Оңтүстік-Батыс темір жолының солтүстік бөлігі Перттен қазіргі Армадальға дейін салынды, ал 1897 жылы осы ауданда сиреп орналасқан халыққа қызмет көрсету үшін станция салынды. Станцияға «Армадаль» деп ат қойылды, өйткені Нерригиннен басқа атау табу қажет болды, себебі ол Наррогин бидайлы аймақтағы қаламен шатасудан сақтану үшін болды, және осыдан станцияға жақын орналасқан қала өз атын алды. Атаудың шығу тегі туралы басқа да теориялар бар. Бірақ темір жол келгенге дейін бұл ат қолданылмаған. Темір жол ауданның дамуына серпін берді, ал 1893 жылдың мамыр айында жергілікті тұрғындар жергілікті жолдарды күтіп ұстау және дамытуға назар аударатын жолдар кеңесін құру туралы талқылау үшін қоғамдық жиналыс өткізді. Осы кезде ауданның жолдары Каннинг, Фримантель, Жандакот, Мюррей және Вандринг жолдар кеңестерінің жауапкершілігінде болды, олардың барлығы үшін бұл шеткі және маңызсыз аймақ болды. 1894 жылдың қазан айында Парламент 1894 жылдың 12 желтоқсанында «Келмскотт жолдар кеңесі» деп жарияланған жолдар кеңесін құруға келісті, кейіннен ол Армадаль Келмскотт жолдар кеңесі (1910), Армадаль Келмскотт графтық кеңесі (1961), содан кейін Армадаль қалалық кеңесі (1979), ал қазір Армадаль қаласы (1985) аталды.
Plentiful in natural resources, the area now known as Armadale was long occupied by Aboriginal people prior to the founding of the Swan River Colony. Records of encounters with the original Aboriginal inhabitants of this district are sparse in detail, but early on there was conflict between these inhabitants and the settlers, which led to the establishment of a small garrison at Kelmscott. The township of Kelmscott was gazetted in 1830, and for the next sixty years was the administrative and social hub for those colonists who took up land between present day Kelmscott and Byford. Interest in settlement at Kelmscott waned soon after the township was established, the district's inaccessibility (no road from Perth having yet been formed) and a general shortage of labour being factors militating against farming in that area. However, several large land grants had been taken up in the district, including one of over 8000 acres (Location 31) initially held by John Adams, and over the next few decades this allocated land presented a constraint to others seeking land for settlement in the area. Parts of these larger allocations were subdivided and on sold, and smaller allocations were taken up alongside them. Thus, during the 1840s a number of farming properties were established in the foothills along the Canning River, Neerigin Brook, Wongong Brook and Beenyup Brook. Names of these early settlers included White, Stuart, Martin, Armstrong, and Mead. In the late 1846, the Swan River Colony's first mine was established in the area now known as Armadale. The mine was the first undertaking of the Western Australian Mining Company, formed that year, and the object was to extract lead or copper the ores of both metals having been in evidence. Land was purchased, and over the next few years shafts were dug by contractors. There was little yield, and in 1850 shareholders resolved to wind up the operation. One of the shafts of this mining venture is still extant south of Bedfordale Hill Road. By 1835, a road had been surveyed from Perth to Kelmscott and within a few years roads to Albany and Bunbury were also marked out enabling the establishment of overland mail services. However, it was not until 1851 that work began to properly form the road between Perth and Kelmscott. The work was assisted by the arrival of convict labour in 1852, and during the next few years the roads from Kelmscott to Albany and from Kelmscott to Pinjarra were formed. It was at the junction of the roads to Albany and Pinjarra that the township of Armadale was born when an enterprising settler saw opportunity to establish a wayside inn there, some time around 1853. The property was sold to Thomas Saw in 1856, and together with his father in law, Henry Gibbs, in 1856 he applied for a wayside licence to sell liquor. Their wayside inn was named the Neerigin Inn after the brook that flowed out of the Darling Range at this point. For many years the district was known as Neerigin or Narrogin, and a hotel bearing this name still stands on the site of the original wayside inn. In 1889, the northern section of the South Western Railway was constructed from Perth to what is now Armadale, and in 1897 a station was built at this location to service the sparsely scattered population of this district. It has been claimed that the station was named 'Armadale' because a name other than Neerigin had to be found to avoid confusion with the wheatbelt town of Narrogin, and that from this the town which sprung up near the station took its name. Other theories have also been put forward for the origin of the name. What is certain is that the name was not in use before the arrival of the railway. The railway provided impetus for growth in the district, and in May 1893 local residents held a public meeting to discuss the creation of a roads board that could give attention to the maintenance and development of local roads. At this point in time, roads in the district were the responsibility of the Canning, Fremantle, Jandakot, Murray and Wandering road boards for all of whom it was an outlying and unimportant area. In October 1894, Parliament agreed to the formation of a roads board which on 12 December 1894 was gazetted as the 'Kelmscott Roads Board', later to be the Armadale Kelmscott Roads Board (1910), the Armadale Kelmscott Shire Council (1961), then the Armadale Town Council (1979), and now the City of Armadale (1985).
Заң және қылмыс
Армадаль жиі қауіпті және қауіпсіз емес деп есептеледі, ал Perth Now оны Перттің ең зорлық-зомбылыққа толы ауданы деп атады. Red Suburbs Армадальдің қылмыс деңгейін 70/100 деп бағалайды, мұндағы санның жоғары болуы қылмыстың көп екенін көрсетеді, сондай-ақ Армадальде зорлық-зомбылық және мүліктік қылмыстардың құрбаны болу ықтималдығы штаттық және ұлттық деңгейден жоғары екенін мәлімдейді. 2017 жылдың шілдесінен қазанына дейін Армадальде апта сайын шамамен 10 шабуыл тіркелді. 2017 жылы ол отбасылық зорлық-зомбылық бойынша ең жоғары көрсеткішті метрополиялық аймақ болды және Фримантель, Нортбридж және Перт Орталық қаласынан кейін отбасылық емес зорлық-зомбылық бойынша төртінші орынға ие болды. Дегенмен, Армадаль 100 000 тұрғынға шаққандағы қылмыс деңгейі бойынша төртінші орында тұрды. Пандемиядан кейін 2022–2023 қаржы жылында 3879 құқық бұзушылық тіркелді, оның ішінде ұрлық – 1374 құқық бұзушылықпен ең көп жасалған қылмыс еді. Ол 2023 жылдың 2 қарашасында ашылады және құны 88,5 миллион долларға бағаланды.
Armadale is often regared as being dangerous and unsafe, with Perth Now calling it Perth's most violent suburb. Red Suburbs rates Armadale a crime ranking of 70/100, where the bigger number means more crime, and also states that probability of being a victim of violent and property crime in Armadale were higher than the state and national probability. From July to October 2017, Armadale recorded almost 10 assaults every week. In 2017, it was the top metropolitan area for domestic assaults, and fourth for non domestic assaults behind Fremantle, Northbridge and the Perth CBD. Yet, Armadale still had the fourth highest crime rate per 100,000. Following the pandemic, it recorded 3,879 offences during the 2022–2023 financial year, in which theft was the most commonly committed crime at 1,374 offences. It would be opened on 2 November 2023 and costed $88.5 million.
Білім
Армадаль, қалалық орталық және айналасындағы аудандардың көлік торабы болғандықтан, түрлі білім беру мекемелерін қамтиды. Онда екі мемлекеттік жоғары мектеп, төрт мемлекеттік бастауыш мектеп, үш тәуелсіз мектеп (олардың біреуі 12-ші сыныпқа дейін), Австралия сауда колледжінің және Оңтүстік Метрополитен ТАФЕ (бұрынғы Батыс политехникалық институты) кампустары бар. 1899 жылы Армадаль мемлекеттік мектебі Механика институтының залында ашылды, ол қазіргі Армадаль қалалық әкімшілігінің тұрақ орнында орналасқан. 1900 жылы Шіркеу және Үшінші көшелердің қиылысында арнайы салынған мектеп ғимараты бой көтерді. Бастапқыда ол бір сыныптан тұрды, бірақ 1905 жылы екінші сынып қосылды. Аудан халқы 20 ғасырдың бірінші жартысында тұрақты түрде өсіп, мектепке қажеттілік туған сайын қосымша сыныптар ашылды. 1938 жылы Үшінші көшеде, төбеде Рим-католик мектебі, Сент-Франциск Ксавьер ашылды. Бұл мектеп жақында Форрест-роуд, Хейнсқа көшірілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халық саны тез өсті және мемлекет Армадальда аймақтық жоғары мектеп ашуды жөн санады. Армадаль жоғары мектебі 1955 жылы ашылды, бастапқыда ол тек жоғары мектеп ретінде жұмыс істеді, бірақ 1963 жылдан бастап 11-ші және 12-ші сыныптарға да қабылдады. 1951 жылдан бастап, ауданға еркін реформаланған шіркеудің мүшелері болған голланд иммигранттары қоныстанды және олар 1957 жылдың желтоқсанында Робингуд даңғылында ата-аналар басқаратын мектеп ашты. Бастапқыда 1-6 сыныптарға арналған және Джон Кальвин мектебі (қазір Джон Кальвин христиан колледжі) деп аталған кампус 1988-1989 жылдары 11-ші және 12-ші сыныптарды қамтитын орта мектепке айналды, ал соңғы кезде бастауыш мектеп функциялары Келмскотт және Байфордта құрылған кампустарға көшірілді. Армадаль халқының өсуімен жаңа мемлекеттік бастауыш мектептер ашылды: Кингсли (1969), Нериген Брук (1970), Чаллис (1974) және Гвинн Парк (1978). 1983 жылы Пионер ауылы мектебі мен Дейл христиан мектебі ашылды, соңғысы Брукдейлдегі бұрынғы «Drive In» кинотеатрының орнына көшірілді. Басқа мемлекеттік және жеке мектептер Вестфилд, Келмскотт, Ролистон және Байфордтың көршілес халық орталықтарында құрылды. 1970 жылдары Келмскотта, 1980 жылы Вест-Армадейлде (Сесил Эндрюс жоғары мектебі) және 1983 жылы Ролистонда басқа да жоғары мектептер ашылды. Сесил Эндрюс колледжі Австралия әуе күштері кадеттерінің 719-шы эскадрильясының базасы болып табылады. 1987 жылы Армадаль бастауыш мектебі Карадрин жолындағы жаңа кампусқа көшірілді, оның қазіргі орны, ал бастапқы мектеп орны Армадаль сауда орталығын кеңейту үшін тазартылды. Мұралық құндылығын ескере отырып, 1899 жылғы мектеп ғимараты Минаварра паркіне көшірілді, оның қабырғалары мен шатыры көтеріліп, жаңа орынға зақымсыз жеткізілді. Бұл Австралияда салынған ірі кірпіш құрылысты көшіру жобасының алғашқы белгілі мысалы. 1905 жылғы сыныптың жанындағы ойын алаңында болған Ескі Джарра ағашы – мектептің бастапқы орнындағы жалғыз қалған нысан. Көшу кезінде мектептің ең алғашқы бөліктерінің астынан табылған артефакттардың жинағы Тарих үйі мұражайында сақталады және 1900 жылдардың басында Армадальдегі мектеп өмірі туралы нақты мәліметтер береді. 2000 жыл шамасында Commerce Avenue-де Оңтүстік-Шығыс Метрополитен ТАФЕ колледжінің бөлігі ретінде TAFE орталығы салынды; ол 2003 жылы SEMC Swan TAFE-ге біріккен кезде толыққанды кампусқа айналды, содан кейін Polytechnic West кампусына айналды және 2016 жылы Challenger Institute of Technology-мен біріктіріліп, Оңтүстік Метрополитен ТАФЕ болып қайта құрылды. 2010 жылы Федералды үкімет ағаш өңдеу және жинау, шкаф жасау және электр саудасына маманданған Австралия сауда колледжінің кампусын ашты.
Armadale, being an urban centre and transport hub for the surrounding districts, contains a variety of educational institutions. It is home to two state high schools, four state primary schools, three independent schools (one of which extends to year 12), an Australian Trades College campus and a campus of South Metropolitan TAFE (formerly Polytechnic West). In 1899, Armadale State School was established in the Mechanics Institute Hall which was located on the present day carpark of the Armadale Town Hall. A purpose built school building was erected at the intersection of Church and Third Roads in 1900. This was initially a single classroom, but by 1905 a second classroom was added. The district's population increased steadily in the first half of the 20th century, and additional classrooms were added to the school as the need presented. A Roman Catholic School, St Francis Xavier, was established uphill on Third Road in 1938. This school has recently relocated to Forrest Road, Haynes. Following WW2, the population growth was more rapid and the State saw fit to establish a regional high school in Armadale. Armadale Senior High School opened in 1955, initially only as a high school but from 1963 it catered for years 11 and 12). From 1951, a community of Dutch migrants who were members of the Free Reformed Church settled in the district and they opened a parent run school on Robinhood Avenue in December 1957. Originally catering for years 1 to 6 and known as John Calvin School (now John Calvin Christian College), the campus evolved to incorporate a junior high school, years 11 and 12 in 1988–89, and more recently the primary school functions have relocated to the campuses established at Kelmscott and Byford. As Armadale's population increased, new State run primary schools opened: Kingsley (1969), Neerigen Brook (1970), Challis (1974), and Gwynne Park (1978). In 1983, the Pioneer Village School and Dale Christian School opened, the latter having relocated to the site of the former Drive In Cinema in Brookdale. Other State and private schools have been established in neighbouring population centres of Westfield, Kelmscott, Roleystone and Byford. Other high schools were opened at Kelmscott in the 1970s, West Armadale (Cecil Andrews High School) in 1980, and Roleystone in 1983. Cecil Andrews College is the base of the Australian Air Force Cadets Number 719 Squadron. In 1987, Armadale Primary School relocated to a new campus on Carradine Road, its current location, and the original school site was cleared to make way for an expansion of Armadale Shopping City. In recognition of its heritage value, the 1899 school building was relocated to Minnawarra Park, its walls and roof lifted and carried to the new site intact, the first known case of a substantial brick structure relocation project undertaken in Australia. The Old Jarrah Tree which used to be in the playground near the 1905 classroom is the only in situ remains at the school's original site. A collection of artefacts recovered from beneath the earliest parts of the school during the move are held by History House Museum and provide tangible insights into school life at Armadale during the early 1900s. Around 2000, a TAFE Centre was built in Commerce Avenue as part of the South East Metropolitan College of TAFE; it became a fully functioning campus in 2003 when SEMC merged into Swan TAFE, then become a campus of Polytechnic West and in 2016 merged with Challenger Institute of Technology to become South Metropolitan TAFE. In 2010, the Federal Government opened a campus of the Australian Trades College specialising in carpentry and joinery, cabinet making and electrical trades.
Қоғамдық көлік
Армадаль – Армадаль темір жолының соңғы станциясы, ол қаланың орталық бизнес ауданымен және Каннингтон, Мэддингтон және Госнеллс қалалық орталықтарымен байланыстырады. Оның темір жол станциясы Swan Transit компаниясы басқаратын Transperth автобустарының айналма пункты болып табылады, бұл автобустар айналасындағы аудандарға қызмет көрсетеді, сонымен қатар Банбериге баратын Australind пойзының аялдамасы да осында. 243–245 автобус маршруттары батыс Армадаль және Сесил Эндрюс мектебіне, ал 250 оңтүстік-батысқа, 251, 252, 253 және 254 Байфордтың дамып келе жатқан аймағына қызмет көрсетеді, 252 маршруты Мундиджонгта, ал 253 Джаррахдейлде аяқталады, 220 және 249 маршруттары Албани тас жолымен қатынайды. 519 маршруты Армадаль мен Мердок арасында жүреді. Шығыс Армадальда автобус маршруттары жоқ.
Armadale is the terminus of the Armadale railway line, which links the suburb to Perth's central business district and the suburban centres of Cannington, Maddington and Gosnells. Its railway station serves as an interchange for Transperth buses, operated by Swan Transit, which serve surrounding areas, as well as a stop on the Australind train to Bunbury. Bus routes 243–245 serve western Armadale and Cecil Andrews SHS, whilst 250 serves the southwest, 251, 252, 253 and 254 serves the growing area of Byford with 252 services terminating at Mundijong plus the 253 at Jarrahdale and 220 and 249 service Albany Highway. The 519 travels between Armadale and Murdoch. There are no bus routes servicing eastern Armadale.