Кіріспе
Британдық археолог Крис Й. Тилли [1955–2024] – британдық археолог, постпроцессуалистік археологиялық теорияға қосқан үлесімен танымал. Ол 2022 жылы Лондон университетінің колледжінде антропология және археология профессоры болып зейнеткерлікке шықты. Тилли Кембридж университетінде антропология және археология бойынша докторлық дәрежесін алды, онда ол Иан Ходдердің студенті болды. 1980 жылдардың басында Ходдер мен оның Кембридждегі студенттері алғаш рет постпроцессуализмді, археологияға тәсілді, интерпретация мен субъективтіліктің маңыздылығын атап өтті, оған неомарксистік Франкфурт мектебі күшті әсер етті. Тилли мен оның алғашқы серіктесі Дэниел Миллер бірінші толқынның процессуалдық археологтарының ең күшті релятивистері болды және ол позитивистік процессуалдық археологияның жағымсыз саяси салдары ретінде көрген нәрсеге айрықша сыншы болды. 1980 және 1990 жылдардың аяғында Тилли Ходдер ұстанған структуралистік көзқарастан алыстап, Майкл Шенкс және Питер Уккомен бірге күшті релятивизм ұстанымын жақтады. Шенкс пен Тилли үшін археологиялық деректердің академиялық түсіндірмелері басқаларға қарағанда заңдылыққа ие емес және олар керісінше талаптарды өткенді бақылауға тырысушы элиталық әрекеттер ретінде қарастырады, "әдетте саяси негіздемелерден басқа, баламалы өткенді таңдаудың жолы жоқ" деп мәлімдеді. 1989 жылы "Antiquity" академиялық журналында жарияланған бір мақаласында Тилли құтқару қазбаларының мақсаттарын ашық сынға алып, оның "өткен туралы көбірек және көбірек ақпарат" жинауға арналғандығын, олардың көпшілігі жарияланбай қалатынын және археологтар мен жұртшылыққа ешқандай пайдасы жоқ екенін айтты. Ол былай деп түсіндірді: "Біз өткен уақыт туралы біраз мәлімет жинап аламыз, бірақ оны түсіну қабілетіміз бұдан былай да арта бермейді". Оның орнына ол батыс елдерінің археологиялық қауымдастығы құтқару қазбаларынан жаңа деректерді үнемі жинақтап отыруды тоқтатып, оны түсіндіруге арналған түсіндіруші құрылымдарды жасауға, сондай-ақ ондаған жылдар бойы қазбалардан алынған деректерді жариялауға назар аударуы керек деп мәлімдеді. Тилли 1994 жылы "Ландшафтың феноменологиясы" атты еңбегімен археологияға феноменологияны енгізген. Археологиядағы феноменология материалды заттардың, әсіресе пейзаждардың, олардың өткендегі адамдарға деген мағынасы тұрғысынан "интуитивті" зерттеуді қажет етеді және ол Ұлыбритания мен АҚШ-та да ықпалды болды. 1990 жылдардың аяғында Тилли Барбара Бендермен және Сью Гамильтонмен бірге Бодмин-Мурдағы Лескерниктің қола дәуірі пейзаждарын зерттеу үшін UCL студенттерімен бірге жұмыс істеді.
NOTOC
the British archaeologist
Chris Y. Tilley [1955 2024] was a British archaeologist known for his contributions to postprocessualist archaeological theory. He retired as Emeritus Professor of Anthropology and Archaeology at University College London in 2022. Tilley obtained his PhD in Anthropology and Archaeology at the University of Cambridge, where he was a student of Ian Hodder. In the early 1980s, Hodder and his students at Cambridge first developed postprocessualism, an approach to archaeology stressing the importance of interpretation and subjectivity, strongly influenced by the Neo Marxist Frankfurt School. Tilley and his early collaborator Daniel Miller were amongst the most strongly relativist of first wave postprocessualist archaeologists, and was particularly critical of what he saw as the negative political implications of positivist processual archaeology. In the late 1980s and 1990s, Tilley moved away from the structuralist approach pursued by Hodder and, along with Michael Shanks and Peter Ucko, advocated a position of strong relativism. For Shanks and Tilley, academic interpretations of the archaeological record have no more legitimacy than any other, and they view claims to the contrary as elitist attempts to control the past, asserting that "there is no way of choosing between alternative pasts except on essentially political grounds." In a 1989 paper of his published in the academic journal Antiquity, Tilley openly criticised the aims of rescue excavation, arguing that it was simply designed to collect "more and more information about the past", most of which would remain unpublished and of no use to either archaeologists or the public. As he related, "The number of pieces of information we collect about the past may increase incrementally – our understanding does not." Instead he argued that the archaeological community in the western nations should cease their constant accumulation of new data from rescue digs and instead focus on producing interpretive frameworks with which to interpret it, and also on publishing the backlog of data produced from decades of excavation. Tilley is credited with introducing phenomenology into archaeology with his 1994 work A Phenomenology of Landscape. Phenomenology in archaeology entails the 'intuitive' study of material things, especially landscapes, in terms of their meanings to people in the past, and has been influential in both Britain and the United States. In the late 1990s, Tilley worked with Barbara Bender and Sue Hamilton to investigate the Bronze Age landscapes of Leskernick on Bodmin Moor, with a number of UCL students.
Таңдалған жарияланымдар
Тилли, Кристофер (1990). Материалдық мәдениетті оқу: Структурализм, герменевтика және постструктурализм. Оксфорд: Базиль Блэкуэлл. Тилли, Кристофер (1991). Материалдық мәдениет және мәтін: Екіұштылық өнері. Лондон: Рутледж. Бендер, Барбара; Гамильтон, Сью және Тилли, Кристофер. (1997). Лескерник: Тас әлемдер, баламалы повествованиелер, біріккен ландшафттар. Тарихқа дейінгі қоғамның еңбектері 63: 147–178. Бендер, Барбара; Гамильтон, Сью және Тилли, Кристофер. (1999). Бронза дәуіріндегі Бодмин Мурдың тас әлемдері: Лескерник қазбалары. Халықаралық археология 3: 13–17. Бендер, Барбара; Гамильтон, Сью және Тилли, Кристофер (2003). Өткенді көркем бейнелеу және қайта ұсыну. Корольдік антропологиялық институтының журналы 6(1): 35–62. UCL Press-тен ашық қолжетімділікпен жүктеуге болады. UCL Press-тен ашық қолжетімділікпен жүктеуге болады.