Кіріспе
2001 жылы жарық көрген «Сүйектілер қызы» романы Эми Танның төртінші романы болып табылады. Танның көптеген туындылары сияқты, бұл кітап американдық қытай текті әйел мен оның анасы – иммигранттың арақатынасын көрсетеді. «Сүйектілер қызы» екі маңызды оқиғаға бөлінген. Біріншісі – Сан-Францискода тұратын Рут атты қытай-американдық әйел туралы. Ол қартайған анасы Лу Лингтің есте сақтау қабілетінің нашарлап бара жатқанына уайымдайды. Лу Линг көбінесе нәрселерді ұмытып, отбасы мен өмірі туралы қызық емес пікірлер айтады. Екінші маңызды оқиға – Лу Лингтің өзінің басынан өткендері, ол оны Рут үшін жазған. Бірнеше жыл бұрын Лу Линг өмірбаянын қытай тілінде жазып алған еді. Рут сол қолжазбаны аударуға тапсырыс береді және анасының Қытайдағы өмірінің шындығын біледі. Романның көп бөлігі, Танның бұрынғы жұмыстарындағыдай, оның өзінің анасымен және анасы мен әжесінің өмір тарихымен байланысты. Кітаптың бірінші басылымының мұқабасында 1905 жыл шамасында түсірілген Танның әжесі Гу Цзиньмэйдің суреті бейнеленген.
The Bonesetter's Daughter, published in 2001, is Amy Tan's fourth novel. Like much of Tan's work, this book deals with the relationship between an American born Chinese woman and her immigrant mother. The Bonesetter's Daughter is divided into two major stories. The first is about Ruth, a Chinese American woman living in San Francisco. She worries that her elderly mother, Lu Ling, is gradually becoming more and more demented. Lu Ling seems increasingly forgetful, and makes bizarre comments about her family and her own past. The second major story is that of Lu Ling herself, as written for Ruth. Several years earlier, Lu Ling had written out her life story in Chinese. Ruth arranges to have the document translated, and learns the truth about her mother's life in China. Much of the novel, like Tan's previous work, is based on her relationship with her own mother, and her mother and grandmother's life stories. The first edition cover photo is an image of Tan's grandmother Gu Jingmei, taken in about 1905.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Рут - өзін-өзі қамтамасыз ететін әйел, ол өзін-өзі қолдау кітаптарының авторы ретінде өмір сүреді. Ол жігіті Арт Каменмен бірге тұрады және Арттың екі жасөспірім қызы, Дори мен Фиаға өгей ана болады. Лу Линде деменцияның белгілері көрініп тұрғанда, Рут анасының ауруын, жұмысын және қарым-қатынасын қатар ұстауға тырысады. Рут есейген соң анасының бала кезіндегі ерекше мінез-құлқын түсінуге күш салады. Ол анасын жақсы көрсе де, кішкентай кезінде оны қатты сынағаны және қатаң ережелерге бағынуға мәжбүрлегені үшін ренжіді. Лу Лин жас Руттың рухтармен байланыса алатынына сенді және одан жиі Лу Линнің көптен бері қайтыс болған бала күтушісі, Қымбат Әпкесінің рухынан хабарламалар беруін күтті, оларды құмға жазу арқылы. Лу Лингтің өмірбаяны осы кітаптың орталық бөлімін құрайды. Бұл әңгіме Лу Линнің кішкентай қытай ауылындағы, Аспан Жүрегіндегі өмірін суреттейді. Лу Линді "Қымбат Әпке" деп аталатын, мылқау және күйген бала күтуші тәрбиелейді. Кейіннен "Қымбат Әпке" жарақат алғанын, күйген майданды жұтып қойғаны белгілі болады. Отбасындағы үлкен қыз болғанымен, Лу Линнің анасы оны кіші қарындасы Гао Линнің пайдасына елемейді. Дегенмен, Қымбат Әпке Лу Линге толыққанды қамқорлық жасады. Лу Лингтің тарихы одан да ертерекке барады, онда Қымбат Әпкенің бала кезі, жергілікті сүйекшінің қызы ретінде суреттеледі. Жасөспірім Қымбат Әпке – көптеген ежелгі "дракон сүйектері" табылған жасырын үңгірдің орнын білетін жалғыз адам, ол жанып, Лу Линнің отбасымен бірге өмір сүргеннен кейін де бұл білімін сақтайды. Пекин адамының қазбасы табылғаннан кейін, қазылған сүйектер мен оларды табуға болатын жер туралы ақпарат өте құнды болады. Жергілікті Чангтар отбасы Лу Лин мен олардың ұлы Фу Нань арасында некелесуді қалайды, себебі олар Лу Линнің оларды қазба үңгіріне жетелеуіне сенімді. Лу Линнің отбасы бұл некеге келіссе де, Қымбат Әпке оған қарсы шығады. Ол толыққанды айта алмай, Лу Линге өзінің себептерін түсіндіретін ұзақ хат жазады, бірақ Лу Лин оны аяғына дейін оқымайды. Тек Қымбат Әпкенің өлімінен кейін ғана Лу Лин оның бала күтушісінің шын мәнінде оның анасы екенін, ал анасы деп ойлаған әйелдің шын мәнінде оның әкесінің әпкесі екенін біледі. Қымбат Әпке қайтыс болғаннан кейін Гао Лин Фу Наньға үйленеді, ал Лу Лин христиан балалар үйіне жіберіледі, онда ол білімін аяқтап, өсіп, мұғалім болады. Мұнда ол өзінің алғашқы күйеуі Пан Кай Цзинмен танысады. Лу Лин Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде балалар үйінде мұғалім болып жұмыс істейді, оқушыларын жапон солдаттарынан және басқа да қауіптерден қорғау үшін жиі өте үлкен қиындықтарға барады. Бірнеше жылдан кейін ол Гао Линмен қайта кездеседі. Екі "қарындас" Америкаға жеке-жеке көшіп келіп, Эдмунд пен Эдвин ағайындыларына үйленеді. Лу Лингтің екінші күйеуі Рут екі жаста болғанда жол апатынан қайтыс болады. Рут қарғыстар мен арбақтарға сенеді, соның салдарынан жалғыз ата-ананың баласы ретінде қиындықтарға тап болады. Рут анасының өткен өмірі туралы мәліметтерді білгеннен кейін, оның мінез-құлқы мен өзгермелі әрекеттерін жаңаша түсінеді. Екі әйелдің де проблемаларына жауаптар Лу Линнің тарихы толыққанды ашылғанда табылады.
Опера
Роман операға айналдырылды, ол Сан-Францискодағы Соғыс мемориалдық опера театрында тұңғыш рет қойылды және 2008 жылдың 13 қыркүйегінде Сан-Франциско операсымен орындалды. Операның композиторы Стюарт Уоллес, либретто авторы – Эми Тан. Опера романдағы сюжетті әртүрлі тәсілдер арқылы қысқартады: ол маңызсыз кейіпкерлерді және христиан балалар үйі туралы қосымша сюжет желісін жояды, ал Сандық жасаушы Чанды басты жау ретінде көрсетеді. Ол Precious Auntie-ді оның әкесі, Сүйек жинаушыны өлтіргеннен кейін зорлайды және білмей тұрып Лу Лингтің әкесі болады. Музыкалық шығармада дәстүрлі қытай мыс және соққы аспаптары батыс оркестрімен үйлеседі, ал тұңғыш қойылымда Ву Тонг пен Ли Чжунхуа басқаратын қытай классикалық музыканттары өнер көрсетеді. Суона – дауысты, қатты үнді мұржа, оркестрге енгізілген және сахнада бірнеше рет орындалады. Precious Auntie кейіпкері қытай операсының кунджу стилінде ән салады және қимылдайды, ал тұңғыш қойылымда оны кунджу жұлдызы Цян И сомдады. Тұңғыш қойылымға қатысқандардың ішінде меццо-сопрано Чжэн Цао Рут пен жас Лю Лингтің екі рөлін орындады, меццо-сопрано Нинг Лянг – Ескі Лу Линг, бас Хоу Цзян Тянь – Чанг, фольклор/поп әншісі және суона ойнаушы Ву Тонг – даостық дін қызметкері, баритон Джеймс Маддалена – Руттың күйеуі Арт Камен, меццо-сопрано Кэтрин Кук – Арттың анасы Арлен Камен және Флэшбекте Мадам Ван рөлінде, бас-баритон Валерий Портнов – Арттың әкесі Марти Камен, ал 14 жасар Мадлен Матеж және 17 жасар Роза Фрейзер тиісінше Арттың қыздары Дори мен Фиа Камен рөлін ойнады. Чангтың әйелдерін Мэри Финч, Наташа Рамирес Лиланд және Эрин Нефф сомдады. Далиан акробатикалық труппасы әуедегі және едендегі трюктерді орындады, сонымен қатар Сан-Франциско опера хорымен бірге көптеген эпизодтық рөлдерді ойнады. Тұңғыш қойылымды Чэн Ши Чжэн қойды, ал дирижерлік жасаған – Стивен Слоан.
Сахналық пьеса
Кітаптың бейімделуі 2022 жылғы 10 маусымда Сиэтл қаласында Book It Repertory Theatre әлемдік премьерасын қойған кезде таныстырылды. Десдемона Чианг бейімдемесінде, Роза Джоши қойылымын салды. Күшті актерлер тобына Дезири Ме Жун (Лу Линг), Хан Доан (Қымбат әпке), Сунам Эллис (Рут), Коко Джастино (Сүйектің қызы), Мона Лич (Гао Линг), Мара Палма (Лу Лингтің "анасы"), Набила Ахмед (Кай Цзин) және Кэти Хсие (көптеген әйелдер) кірді.