Кіріспе

АҚШ-тың теңіз асты кемесі +USS Drum (SS 228)

USS Drum (SS 228) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі, барабан балығының атымен аталған алғашқы кеме. Drum қазір Алабама штатының Мобил қаласындағы "Кемелер ескерткіші" саябағында музейлік кеме ретінде орналасқан. Drum – "Гато" класындағы он екінші кеме болғанымен, екінші дүниежүзілік соғыста соғысқа түскен алғашқы кеме және осы кластың әлі күнге дейін сақталған ең көне кемесі.

Құрылыс және іске қосу

Драм 1940 жылдың 11 қыркүйегінде Мэн штатындағы Киттери қаласындағы Портсмут теңіз кеме жасау кемежайында салынды. Ол 1941 жылдың 12 мамырында АҚШ Теңіз жаяу әскерінің бастығы, генерал-майор Томас Холкомбтың әйелі Беатрис М. Холкомбтың қолдауымен суға түсірілді. Драм 1941 жылдың 1 қарашасында командир Роберт Х. Райс басқаруымен құрамына қабылданды.

1941 жылдың қарашасы 1942 жылдың сәуірі

Шейкдаун жаттығуларынан кейін "Драм" кемесі Тынық мұхитындағы соғысқа қосылу үшін жолға шықты, ол 1941 жылдың 7 желтоқсанында Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасауымен басталды. Одақтас авиациясы оны неміс суасты қайығы деп жаңылыстырып, 1942 жылдың наурыз айында АҚШ-тың шығыс жағалауынан Панама каналына бағытталғанда шабуыл жасады. "Драм" 1942 жылдың 1 сәуірінде Гавайи штатындағы Перл-Харбор әскери-теңіз базасына жетті. 1942 жылдың 14 сәуірінде Перл-Харбордан шығып, Гавай аралдарының солтүстік-батысындағы Мидуэй атолына бет бұрды.

Бірінші соғыс патрулі

Драм Мидуэй атолынан алғашқы соғыс патрулін бастау үшін шықты. Жапония жағалауында жүзіп жүргенде, 2 мамырда жапондық гидросамолет тасушысы Мизухоны батырып, содан кейін 16 сағаттық 31 тереңдік бомбасынан тұратын шабуылға ұшырады. Сол айдың соңында ол үш жүк кемесін (біріншісі анықталмаған, екіншісі: Шонан Мару (5000 BRT), үшіншісі Китаката Мару (2300 BRT)) батырып, 12 маусымда жөндеуге Перл-Харборға оралды. Осы еңбегі үшін экипажға Суасты кемесінің соғыс патрулі белгісі табысталды.

Екінші соғыс патрулі

10 шілдеден 2 қыркүйекке дейін Трук пен Кавиенг арасындағы суларда өткен екінші жауынгерлік патрулінде, нашар торпедалардың нәтижесінде күш-жігері тоқырады, бірақ ол Midway-ге жөндеуге қайтар алдында бір жүк кемесіне зиян келтірді.

Үшінші соғыс патрулі

Су асты кемесі 23 қыркүйекте Мидуэйден үшінші соғыс патрулі үшін шықты, бағыты Кюсюдің шығыс жағалауы болды. 8 қазанда ол төрт жүк кемесінен тұратын конвойды анықтады және кемелерді қорғаған әуе күштерін ескермей, 4000 тонна бидай, машиналар, болат, мұнай, автомобильдер және Формоза банкі үшін түскен басылған ақшамен жүктелген 5652 тонналық IJA Hague Maru жүк/жолаушы кемесін батырды. Бірақ, кейін әуе бомбалары оны тереңге түсуге мәжбүр етті. Келесі күні "Драм" 2461 тонналық Hachimanzan Maru жүк кемесіне шабуыл жасап, батырғаннан кейін бірнеше эскорт кемелерінен қарсы шабуылға ұшырады. 20 қазанда ол әуемен сүйемелденген үш жүк кемесінің бірі болған 5106 тонналық Ryunan Maru кемесін батырды және 8 қарашада Перл-Харборда патрульді аяқтамас бұрын кем дегенде екі кемеге зақым келтірді.

Төртінші әскери қарауыл

1942 жылдың 29 қарашасынан 1943 жылдың 24 қаңтарына дейінгі төртінші патрулінде Драм Бунго Суидоның қарбалас суларына мина орнатудың қиын міндетін орындады. 12 желтоқсанда ол жапондық авианосец Рюхоны байқады, оның палубасы ұшақтармен толы болған. Клапандардың істен шығуынан алдыңғы бөлігі сумен толғанына қарамастан, Драм осы маңызды нысанаға торпедаларын жіберіп, екі рет тигізді, нәтижесінде авианосец қатты қисайды, оның ұшу палубасы толығымен көріне бастады. Сонымен қатар, бір эсминецтің жылдам жақындап келе жатқаны және Драмның перископына оқ атып жатқанын көрсететін шашыраулар байқалды. Суасты қайығы тереңге батқанда, тереңдікті бақылаудан шығып, сол қанатының валы айналуын тоқтатты. Шұғыл жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде ол тереңдік зарядтарының екі толқынына тап болды. Бірнеше сағаттан кейін ол құтылып кеткен нысанасының тағдырын білу үшін су бетіне көтерілгенде, бір ұшақ оны қайтадан суға батырды. Осы патрульде Драм тағы бір маңызды нысана – ірі танкерге де зақым келтірді.

Бесінші және алтыншы әскери патрульдер

Перл-Харборда толық жөндеуден өткен соң, "Драм" өзінің бесінші соғыс патрулін 24 наурыздан 13 мамырға дейін жүргізді, ол Наурудың фототәсілдемесін аяқтағаннан кейін Трук оңтүстігіндегі суларды іздеді. 9 сәуірде 3809 тонналық "Юзан (Ояма) Мару" жүк кемесін, ал 18 сәуірде 6380 тонналық "Нишун Мару" жүк кемесін, оның жүгінде оқ-дәрі болған, баттырды, содан кейін Австралияның Брисбен қаласында қайта жабдықталды. Оның алтыншы соғыс патрулі 7 маусымнан 26 шілдеге дейін Бисмарк архипелагының солтүстігінде болды, онда 17 маусымда эсминецтің сүйемелдеуімен екі жүк кемесінен тұратын үш кемелік конвойды кездестіріп, 5086 тонналық "Миоко Мару" жүк-жолаушы кемесін баттырды.

Жетіінші соғыс патрулі

Ол Брисбенге қайта оралып, күш жинады, және 16 тамызда жетінші соғыс патруліне шықты. 28 тамызда екі торпедамен 6439 тонналық "Ямагири Мару" жүк кемесіне зақым келтірді, ол кеме соғысқа қажетті шикізат тасыған. Өзінің әсерлі батып өткен кемелер тізіміне қоса, 8 қыркүйекте 1334 тонналық "Хакутецу Мару 13" жүк кемесін батырды, сондай-ақ Нью-Джорджияға қону кезінде де күзеттік табельде болды. 29 қыркүйектен 2 қазанға дейін Тулагиге гирокомпасын жөндеуге кірді, содан кейін Брисбенге бет алды.

Сегізінші соғыс патрулі

2 қарашада "Драм" Торокина мысығындағы қону операциясымен үйлестірілген сегізінші соғыс патруліне шықты. Каролин аралдары мен Жаңа Ирландия арасында патрульдеу кезінде 17 қарашада "Hie Maru" (11,621 тонна) су асты кемесін батырып, 22 қарашада төрт жүк кемесінен тұратын конвойға шабуыл жасады. Конвойды сүйемелдеген кемелер үш рет тереңдік зарядтарымен шабуылдады. "Драм" ауыр зақымданып, Перл-Харборға қайтаруға бұйрық берілді. Ол 5 желтоқсанда жетті; тексеру көрсеткендей, басқару мұнарасын ауыстыру қажет болды, ол үшін Батыс жағалауға бару керек еді.

Тоғызыншы соғыс патрулі

1944 жылғы 29 наурызда Перл-Харборға оралғаннан кейін, "Драм" 11 күн өткен соң тоғызыншы соғыс патруліне шықты. Осы патрульде ол Иво Джима және Бонин аралдарындағы басқа да аралдар маңындағы суларда күзетті. Құнды нысандар табылған жоқ, бірақ Чичи Джиманы барлау арқылы аралды кейіннен су үстіндегі кемелермен бомбалау үшін құнды мәліметтер алынды.

10-шы және 11-ші әскери патрульдер

Су асты кемесі 31 мамыр мен 24 маусым аралығында Маджурода қайта жабдықталды, содан кейін Яп пен Палауға жасалған шабуылдар кезінде құтқару қызметін көрсету үшін 10-шы әскери патрульге шықты. Ол 29 шілдеде 125 тонналық сампанды батырып, 14 тамызда Перл-Харборға екі тұтқынды әкелді. Патрульдегі еңбегі үшін экипажға Су асты кемелерінің әскери патрульдік белгісі табысталды. 9 қыркүйекте ол 11-ші әскери патрульде Суригао бұғазына бағытталды. Екі апта бұғазда байланыс болмағаннан кейін, Оңтүстік Қытай теңізіне солтүстікке бұруға бұйрық берілді. Ол Лейтеге түскен кезде және Лейте шығанағы үшін болған шешуші шайқаста патрульдеді. 24 қазанда жолаушылар тасымалдайтын "Шикисан Мару" (4725 тонна) кемесі батырылды. 26 қазанда "Драм" 13 кемеден тұратын конвоймен (10 сауда кемесі және 3 эскорттық кеме) кездесіп, екі жолаушы тасымалдайтын "Тайхаку Мару" (6886 тонна), "Тайшо Мару" (6886 тонна) кемелерін және бір көлік кемесі "Тацура Мару" (6420 тонна) кемесін батырып, сондай-ақ Жапониядан күшелендіру үшін Филиппинге бағытталған "Аоки Мару" (3710 тонна) жолаушы тасымалдайтын кемесіне зақым келтірді. Маджуроға жөндеуге бара жатқанда, "Драм" Лусон бұғазының шығысында құлаған ұшқыштарды іздеді.

Он екінші, он үшінші және он төртінші патрульдер

Драм 8 қарашадан 7 желтоқсанға дейін Маджурода толықтырылып, жөндеу жұмыстары жүргізілді, содан кейін 12-ші әскери патрульде Нансей Шотоға бағытталды. Осы патруль барысында тек бір рет байланыс жасалды және ол 1945 жылғы 17 қаңтарда Гуамға қайтып оралды. 13-ші әскери патрулі 11 ақпаннан 2 сәуірге дейін жалғасты, осы кезеңде Драм Иво Джима мен Окинаваға жасалған шабуылдарға қатысты. Нансей Шото және Жапон архипелагына жасалған әуе шабуылы кезінде әскери авиацияны құтқару қызметімен қамтамасыз етті, базалар екі шабуылға дейін бейтараптандырылды. Перл-Харборға оралғаннан кейін, Драм АҚШ-тың батыс жағалауына тағы бір жөндеуге жіберілді, ал Перл-Харбордағы жаттығулардан соң 9 тамызда Мидуэйден 14-ші әскери патрульге шықты. Алайда, 15 тамызда Жапонияның капитуляциялауымен бұл патруль қысқартылды. Содан кейін ол Сайпанға барып, Перл-Харборға, Панама каналы аймағына және Портсмутқа (Нью-Гэмпшир штаты) аттанды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Драм 1946 жылғы 16 ақпанда қызметтен босатылды және 1947 жылғы 18 наурызда Вашингтон қаласында Потомак өзені әскери-теңіз командасындағы Теңіз резервінің мүшелеріне қызмет етуді бастады, бұл 1967 жылға дейін жалғасты. 1967 жылдан 1969 жылға дейін Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы қосалқы флотта болды.

Марапаттар

Драм Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін барлығы 12 ұрыс жұлдызын алды. Ол 15 кемені батырғандығымен есептеледі, олардың жалпы салмағы 80 580 тоннаны құрайды, бұл барлық АҚШ суасты қайықтары арасында жапондық кемелерді батыру бойынша сегізінші көрсеткіш.

Мұражай кемесі және ескерткіш

1969 жылы 14 сәуірде "Драм" соғыс кемесі "Алабама" соғыс кемесі комиссиясына тапсырылды. Ол Мобил қаласындағы "Алабама мемориалдық паркіне" буксировкаланып, 1969 жылы 18 мамырда жетті. "Драм" 1969 жылы 4 шілдеде салтанатты түрде ашылып, көпшілікке ұсынылды. Суасты кемесі 1986 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. 1998 жылы "Джордж" дауылынан туған су тасқынынан елеулі зақым алғанша, "Драм" Алабама штатының артындағы суларда бекітілген болатын. Осының салдарынан, қазір ол жағалауда қойылған. "Алабама" мен "Драм" 2005 жылы 29 тамызда "Катрина" дауылы жағаға шыққанда зақым көрді. "Драм" бортындағы экскурсиялар 2006 жылдың 9 қаңтарында қайта басталды. Суасты кемесін күтіп ұстауға қажетті қаржының көп бөлігі американдық суасты кемелері ветерандарының қауымдастығынан түседі. 2015 жылға қарай "Драмды" қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді, оның ішінде кеменің мұрын және кор бөліктерінің бір бөлігі толықтай қайта жаңартылды, ал суасты кемесінің жалпы салмағын ұстап тұру үшін балласттық резервуарларға жаңа I-нысанды тіреулер орнатылды.