Карл Гордон Хенайз: Американдық астроном және ғарышкердің өмірі мен еңбектері
Karl Gordon Henize
Карл Гордон Хенайз: Американдық астроном, ғарышкер, NASA қызметкері. Apollo, Skylab, Spacelab миссияларында болды. Ғылыми жетістіктері жоғары бағаланды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық астроном және ғарышкер (1926–1993)
American astronomer and astronaut (1926–1993)
Карл Гордон Хенизе (17 қазан 1926 – 5 қазан 1993) – американдық астроном, ғарыш ғылымының маманы, NASA ғарышкері және Солтүстік-Батыс университетінің профессоры. Ол әлемнің бірнеше обсерваторияларында жұмыс істеді, оның ішінде Маккормик обсерваториясы, Ламонт-Хусси обсерваториясы (Оңтүстік Африка), Маунт-Уилсон обсерваториясы, Смитсонов астрофизикалық обсерваториясы және Маунт-Стромло обсерваториясы (Австралия). Ол «Аполлон-15» және «Скайлаб-2», «Скайлаб-3» және «Скайлаб-4» ғарыш миссияларын қолдау тобының мүшесі болды. «Spacelab 2» (STS 51 F) миссиясында миссия маманы ретінде 1985 жылдың шілде/тамыз айларында «Space Shuttle Challenger» ғарыш кемесімен ұшты. 1974 жылы NASA-ның ерекше ғылыми жетістіктері үшін медалімен марапатталды. 1993 жылы Эверестке экспедиция барысында NASA үшін жабдықтарды сынап жатқанда қаза тапты.
Karl Gordon Henize ('/h//ɛ//n//aɪ//z/; October 17, 1926 – October 5, 1993) was an American astronomer, space scientist, NASA astronaut, and professor at Northwestern University. He was stationed at several observatories around the world, including McCormick Observatory, Lamont–Hussey Observatory (South Africa), Mount Wilson Observatory, Smithsonian Astrophysical Observatory and Mount Stromlo Observatory (Australia). He was a member of the astronaut support crew for Apollo 15 and Skylab 2, 3, and 4. As a mission specialist on the Spacelab 2 mission (STS 51 F), he flew on Space Shuttle Challenger in July/August 1985. He was awarded the NASA Exceptional Scientific Achievement Medal in 1974. He died in 1993, during a Mount Everest expedition while testing equipment for NASA.
Ерте өмір және білім
Карл Хенизе 1926 жылы 17 қазанда Огайо штатының Цинциннати қаласында дүниеге келген. Ол Цинциннатидің сыртындағы шағын сүт фермасында өсті, бала кезіндегі қаһармандары Бак Роджерс және Эверест тауының шыңына алғаш жеткен Эдмунд Хиллари еді. Оның хоббилеріне үйдегі компьютерлер, марка жинау, математика және астрономия кіретін. Сонымен қатар, ол ракетбол, бейсбол, суға шомып араласу және тауға шығуды ұнататын. Хенизе Огайо штатының Плейнвилл және Маримонт қалаларындағы бастауыш мектепте оқыды. Мектеп кішкентай, үш-төрт бөлмелі болды және кітапханасы болған жоқ.
Karl Henize was born in Cincinnati, Ohio, on October 17, 1926. He grew up on a small dairy farm outside Cincinnati, and his boyhood heroes were Buck Rogers and Sir Edmund Hillary, the first man to reach the summit of Mount Everest. His hobbies included home computers, stamp collecting, mathematics, and astronomy, and he also enjoyed racquetball, baseball, skin diving, and mountain climbing. Henize attended elementary school in Plainville and Mariemont, Ohio. The school was small, three or four rooms, and did not contain a library.
Тәжірибе
Хениз 1948 жылдан 1951 жылға дейін Мичиган университеті обсерваториясының бақылаушысы болды, ол Оңтүстік Африка Одағының Блумфонтейн қаласындағы Ламонт–Хуссей обсерваториясында орналасқан. Сол жерде ол оңтүстік аспандағы жұлдыздар мен тұмандықтарды сутегінің эмиссиялық сызықтарын көрсететін объективтік призмалық спектроскопиялық зерттеулермен қарастырды. 1954 жылы ол Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Маунт Уилсон обсерваториясында Карнеги докторантурадан кейінгі ғылыми қызметкер болды және эмиссиялық сызықтары бар жұлдыздар мен тұмандықтарды спектроскопиялық және фотометриялық зерттеулер жүргізді. 1956-1959 жылдары Смитсониялық астрофизикалық обсерваторияда аға астроном болып қызмет етті. Ол спутниктік бағдарламаның фотосуреттік спутниктік бақылау станцияларына жауапты болды және жасанды Жер серіктерін фотосуреттеу үшін 12 станциядан тұратын жаһандық желіні құру мен жұмыс істеуге жауапкершілік тартты. 1959 жылы Хенизе Солтүстік-Батыс университетінің астрономия факультетінде доцент болып тағайындалды және 1964 жылы профессор атағын алды. Оқытумен қатар, ол планеталық тұмандықтар, ерекше эмиссиялық сызықтары бар жұлдыздар, S типіндегі жұлдыздар және T қауымдастықтарын зерттеді. 1961 және 1962 жылдары ол Австралияның Канберра қаласындағы Маунт Стромло обсерваториясында қонақ бақылаушы болды, онда ол Уппсала 20/26 дюймдік шмидт телескопынан бастап 74 дюймдік параболалық рефлекторға дейін түрлі құралдарды пайдаланды. Хенизе ультракүлгін оптикалық жүйелерді және ұшқышсыз ғарышқа ұшу бағдарламасына сәйкес астрономиялық бағдарламаларды зерттеді. Ол Gemini 10, 11 және 12 ұшулары кезінде ультракүлгін жұлдыздық спектрлерді алған S 013 экспериментінің жетекші ғылыми қызметкері болды. Ол сондай-ақ S 019 экспериментінің жетекші ғылыми қызметкері болды, онда Skylab-тағы 6 дюймдік апертурасы бар объективтік призмалық спектрограф әлсіз жұлдыздардың ультракүлгін спектрлерін алу үшін қолданылды. 1974 жылдан 1978 жылға дейін Хенизе Spacelab үшін ұсынылған 1 метрлік УФ телескопы STARLAB үшін NASA құрылымдық анықтама тобына төрағалық етті. 1978-1980 жылдары ол Spacelab кең бұрышты телескопы үшін NASA жұмыс тобының төрағасы болды. 1979 жылдан бастап ол Халықаралық астрономиялық одақтың ғарыштық шмидт зерттеулері жөніндегі жұмыс тобының төрағасы болды және алыс ультракүлгін толқын ұзындығындағы толық аспанның терең зерттеуін жүргізу үшін 1 метрлік (3 фут) толық шағылыстыратын шмидт телескопын пайдалануды ұсынған жетекшілердің бірі болды. Ол астрономиялық зерттеулерге қатысты 70 ғылыми жарияланымның авторы немесе авторларының бірі.
Henize was an observer for the University of Michigan Observatory from 1948 to 1951, stationed at the Lamont–Hussey Observatory in Bloemfontein, Union of South Africa. While there, he conducted an objective prism spectroscopic survey of the southern sky for stars and nebulae showing emission lines of hydrogen. In 1954 he became a Carnegie post doctoral fellow at the Mount Wilson Observatory in Pasadena, California, and conducted spectroscopic and photometric studies of emission line stars and nebulae. From 1956 to 1959, he served as a senior astronomer at the Smithsonian Astrophysical Observatory. He was in charge of photographic satellite tracking stations for the satellite tracking program and responsible for the establishment and operation of a global network of 12 stations for photographic tracking of artificial Earth satellites. Henize was appointed associate professor in Northwestern University's Department of Astronomy in 1959 and was awarded a professorship in 1964. In addition to teaching, he conducted research on planetary nebulae, peculiar emission line stars, S type stars, and T associations. During 1961 and 1962, he was a guest observer at Mount Stromlo Observatory in Canberra, Australia, where he used instruments ranging from the Uppsala 20/26 inch schmidt to the 74 inch parabolic reflector. Henize also engaged in studies of ultraviolet optical systems and astronomical programs suited to the crewed space flight program. He became principal investigator of experiment S 013 which obtained ultraviolet stellar spectra during the Gemini 10, 11, and 12 flights. He also became principal investigator of experiment S 019 in which a 6 inch aperture objective prism spectrograph was used on Skylab to obtain ultraviolet spectra of faint stars. From 1974 to 1978 Henize chaired the NASA Facility Definition Team for STARLAB, a proposed 1 meter UV telescope for Spacelab. From 1978 to 1980 he chaired the NASA Working Group for the Spacelab Wide Angle Telescope. Since 1979 he had been the chairman of the International Astronomical Union Working Group for Space Schmidt Surveys and was one of the leaders in proposing the use of a 1 meter (3 ft) all reflecting Schmidt telescope to carry out a deep full sky survey in far ultraviolet wavelengths. He authored or co authored 70 scientific publications dealing with astronomy research.
НАСА тәжірибесі
Хениз ғалым-астронавттар тобына өтініш білдірген, бірақ жас шегі 35 болғандықтан, ал ол 37-де болғандықтан қабылданбады. 1967 жылы НАСА жас шектеуін алып тастады, және Хениз тамыз айында НАСА-ның ғалым-астронавты ретінде таңдалды. Әлі ұшуды білмейтін астронавттар Оклахома штатындағы Вэнс әуе базасында 53 апталық ұшқыш даярлау курсын аяқтауға тиіс болды. Хениз тіндік эквивалентті пропорционалды санау құралын (TEPC) әртүрлі биіктікте сынауды жоспарлаған: 17 000 фут, 19 000 фут және 21 000 фут. TEPC адам организміне радиацияның қандай әсер ететінін, соның ішінде дене тіндерінің қалай реакция жасайтынын анықтауға көмектесетін, бұл ұзақ мерзімді ғарыш миссияларын жоспарлау үшін маңызды болды. Алынған деректер НАСА және BVI-мен бөліседі. 66 жастағы Хениз Чанцзе мұздығының жанында жерленді. Ол әйелі Каролина және төрт баласынан қалды.
Henize applied for the first scientist astronaut group, but was denied because the age limit was 35 and he was 37. In 1967, NASA abolished the age limit, and Henize was selected as a scientist astronaut by NASA in August. Astronauts that did not already know how to fly had to complete a 53 week jet pilot training program at Vance Air Force Base, Oklahoma. Henize intended to test the Tissue Equivalent Proportional Counter (TEPC) at different altitudes: 17,000 ft, 19,000 ft, and 21,000 ft. The TEPC would reveal how people's bodies would be affected, including the way bodily tissues behaved, when struck by radiation, which was important for the planning of long duration space missions. The data would be shared with NASA and BVI. Henize, aged 66, was buried near the Changtse Glacier. He was survived by his wife, Caroline, and four children.
Ұйымдар
Хениз Америка астрономиялық қоғамының, Корольдік астрономиялық қоғамының, Тынық мұхиты астрономиялық қоғамының, Халықаралық астрономиялық одақтың және Фи Бета Каппаның мүшесі болды.
Henize was a member of the American Astronomical Society; the Royal Astronomical Society; the Astronomical Society of the Pacific; the International Astronomical Union; and Phi Beta Kappa.
Арнайы марапаттар
1968 жылы Роберт Гордонның естелік сыйлығымен марапатталды, сондай-ақ 1971, 1974, 1975 және 1978 жылдары NASA ұжымдық жетістіктері сыйлығының иегері атанды. 1974 жылы ол NASA-ның ерекше ғылыми жетістіктері медалімен марапатталды. Мақалада оның атымен аталатын көптеген объектілер туралы мәлімет бар, мысалы, Henize 70 суперарқауы және Henize 3–401 планеталық тұмандығы. Ол 2000-нан астам жұлдызды ашты. Барлығы ол 75 мақала жариялады.
He was presented the Robert Gordon Memorial Award for 1968, and was a recipient of NASA Group Achievement Awards in 1971, 1974, 1975, 1978. He was also awarded the NASA Exceptional Scientific Achievement Medal in 1974. The paper references many objects which bear his name, such as the Superbubble Henize 70 and the planetary nebula Henize 3–401. He discovered over 2,000 stars. In total, he published 75 papers.