Кіріспе
Англо-шотландтық қоғамдық өмірге белсенді қатысушы, жазушы және өткір тілді (1864–1945) Эмма Маргарет Асквит, Оксфорд және Асквит графесі (Теннант; 2 ақпан 1864 – 28 шілде 1945), Марго Асквит деп белгілі, британдық қоғамдық өмірге белсенді қатысушы және жазушы. Ол 1894 жылдан 1928 жылы қайтыс болғанға дейін Ұлыбритания премьер-министрі Х. Х. Асквитқа үйленген.
Emma Margaret Asquith, Countess of Oxford and Asquith ( Tennant; 2 February 1864 – 28 July 1945), known as Margot Asquith, was a British socialite and author. She was married to British Prime Minister H. H. Asquith from 1894 to his death in 1928.
Ерте өмір
Эмма Маргарет Теннант Шотландия мен Англияның Пиблшир округінде дүниеге келді. Ол, өнеркәсіпші және саясаткер болған, Sir Charles Tennant, 1st Baronet пен Эмма Уинслоудың алтыншы қызы және он бірінші баласы еді. Теннантты әрқашан Марго деп атады, ол отбасының ауылдық меншігі – Гленде өсті; Марго мен оның әпкесі Лора еркін және шексіз өсті. Марго "әрекетке құштар бала" болды, мысалы, сортаңды далаларда серуендеп, ай жарығында шатырға шығып, үйдің алдыңғы сатысына атпен көтерілді. Атпен жүру және гольф – оның өмір бойына созылған құштарлықтары еді. Екі қыз ажырамас еді, 1881 жылы Лондонда бірге қоғамға араласа бастады. Олар екеуі "Жандар" деп аталған аристократ зиялылар тобының басты әйел тұлғалары болды ("Сіздер әрқашан өз жандарыңыз туралы сөйлейсіздер", - деп шағымданды Лорд Чарльз Бересфорд, осылайша оларға қолайлы атау берді). Лаура 1885 жылы Альфред Литтелтонға үйленді, ал 1888 жылы қайтыс болды, және осы оқиғалар Маргоның өміріне зор әсер етті.
Асквит ханым
1894 жылғы 10 мамырда Марго Г.Г. Асквитке үйленді және "оның амбициясын жандандырды". Ол оны оның бірінші әйелімен ешқашан араласқан емес, жарқыраған әлеуметтік ортаға енгізді, Марго оны білген және әрқашан жылы лебіздермен еске алған. Марго бес баланың ынтасыз келіншегі болды, олар Маргоның тыныш анасынан өзгешелігіне таңырқады. Вайолет Асквит былай деп жазды: "Ол жұмақ құсы сияқты өмірімізге кірді, бізді таңқалдырып, қызықтырып, қуантты, кейде ол не істейтініне қатысты белгісіз алаңдаушылық тудырды". 1908 жылы Асквит премьер-министр болғанда, Вайолет оның бірінші әйелінен қалған жалғыз баласы болды, және екеуі де саясатқа терең қызығушылық танытты. Керісінше, келіншек пен қарындас арасындағы қарым-қатынас жиі шиеленісті болды, бұл Х.Х. Асквитті екеуінің "тұрақты түсініспеушілікте" екендігін қайғымен жазуға итерді. Маргоның бес баласы болды, олардың екеуі нәресте шағында қайтыс болды. 1897 жылы туған Элизабет Асквит 1919 жылы Румынияның ханзадасы Антуан Бибескоға үйленді және белгілі жазушы атанды. 1902 жылы туған Энтони Асквит көрнекті ағылшын кинорежиссері болды. 1908 жылы Даунинг-стрит, 10-ға премьер-министр резиденциясына көшуге дейін Асквиттердің үйі Лондондағы Кавендиш-сквердегі үлкен үй болды, онда 14 қызметші жұмыс істеді. Асквиттердің өміріндегі ең маңызды резиденция 1912 жылы салынған Оксфордширдегі Саттон-Куртенэйдегі Уорф болды. Бұл олардың демалыс күндерін өткізетін үйі болды, және сонда әдебиет, өнер және саясаттағы көрнекті тұлғалар жиналатын.
Сайлау құқығы мен саясатқа қатысты көзқарастар
Күйеуі 1908 жылдың сәуірінен 1916 жылдың желтоқсанына дейін Ұлыбританияның премьер-министрі қызметін атқарды. Марго Асквит әйелдердің сайлау құқығына бейімделмейтін қарсылас болған, бірде хатта "әйелдердің ақылы жоқ, юморы шамалы, абырой сезімі дерлік жоқ және пропорция сезімі де жоқ" деген сөздерді айтқан. 1909 жылы Девон графтығындағы Кловли-Кортқа демалысқа барғанда, Асквиттерді суфражисткалар Элси Хоуи, Джесси Кенни және Вера Вентворт қуып желіп, Марго оларды шіркеуде тағы да таныды. Олар сондай-ақ оның бағында жасырынып, өсімдіктерді қозғалыстың түстерімен – күлгін, ақ және жасылмен жапты. Биллинг Лорд Альфред Дуглас жазған "Лесбиан ленталарымен байланған қуанышты Марго" деген өлеңді де жариялады.
Соғыстан кейін
1920 жылы Кавендиш алаңындағы үй сатылып, Асквиттер 44 Бедфорд алаңына, бұрын салон иесі Оттолин Моррелл тұрған әдемі үйге көшіп барды. Ол 1925 жылы күйеуіне пэрлік атағы берілген кезде Оксфорд және Асквит графесі атанды.
Жазбалар
Марго 1920 жылы өзінің өмірбаянын жариялады. Оның жазу стилі әрқашан сыншылар тарапынан қабылданбады – Маргоның шығармаларына арналған ең әйгілі сынды Нью-Йорктік Дороти Паркер жасады, ол: «Марго Асквит пен Марго Асквит арасындағы қарым-қатынас әдебиеттегі ең әдемі махаббат оқиғаларының бірі ретінде сақталды» деп жазды. Маргоның автобиографиясы 1918 жылы Лайтон Стречидің «Ең көрнекті викториандықтар», 1919 жылы Джон Мейнард Кейнстің «Бейбіт келісімнің экономикалық салдары» және 1928 жылы Лорд Бивербруктың «Саясатшылар мен соғыс» сияқты оқиғаларға жақын жазылған жаңа, ашық саяси кітаптардың қатарына жатты. 1921 жылы юморист Барри Пэйн «Марж Асквинфорт» атты кітап шығарды, кітап мұқабасында ол «Марго Асквиттің естеліктеріне арналған көңілді пароди» деп сипатталды. Пэйн авторлық сөзінде: «Осы автобиографияда пароди жасау қажеттілік тудырды» деп жазды. Марго өзінің ашық пікір білдіруімен және өткір зейінімен танымал болды. Бәлкім, шындығына күмәнді, бірақ әдеттегі оқиға бойынша, ол американдық киноактриса Жан Харлоумен кездесіп, Харлоудың оның есімін дұрыс айтпағанын түзетеді: «Жоқ, жоқ; 't' әрпі оқылмайды, 'Харлоу' сияқты». Бұл оқиғаны либералды депутат Роберт Бернейс 1934 жылғы 26 маусымдағы күнделік жазбасында тіркеді, бірақ Бернейс өзі бұл кездесуге куә болғанын айтпайды.
Күнделіктерін жариялау
Маргоның 1914–1916 жылдарды қамтитын күнделіктері 2014 жылдың маусым айында Оксфорд университеті баспасынан «Марго Асквиттің Ұлы соғыс күнделіктері» деген атпен жарық көрді.
Кейінгі жылдары
1920-ші жылдардың аяғында Марго мен оның күйеуі зор қарызға батқан: ол 15 000 фунт стерлинг берешегі бар екенін мойындады (2015 жылғы баға бойынша 800 000 фунт стерлингтен астам) және өзінің інжу-маржандарын 2000 фунт стерлингке кепілге бергенін айтты, өйткені кітаптардан 18 000 фунт стерлинг, ал түрлі жазбаларынан 10 000 фунт стерлинг тапқанын мәлімдеді. Оларды қолдау үшін либералдық көзқарастағы адамдардан ақша жинауға тура келді. Күйеуі 1928 жылы қайтыс болғанда оған бар болғаны 300 фунт стерлинг (2015 жылғы баға бойынша шамамен 16 000 фунт стерлинг) қалдырды, себебі ол өміріне жасаған сақтандыру ақшасын балаларына жұмсауға мәжбүр болды. Ол мүсірленгендей қалды, қаржылық жағдайы оны үнемі алаңдатты. Содан кейін ол интерьер дизайнындағы «дәмі туралы мәселелерге» кеңес беру арқылы және Wix темекісін жарнамалау арқылы ақша тапты, көбінесе ешқашан қолма-қол ақшаға айналдырылмайды деп үміттенген «IOU» жазып беретін, сондай-ақ күйеуінің өлімінен бұрын Лорд Бивербруктан тұрақты ақшалай сыйлықтар алды. Оның соңғы үлкен қайғысы – 1940 жылдан бері Бухарестте қалып қойған қызы Элизабеттен айырылуы болды. Марго оны құтқару жоспарын жасады, бірақ 1945 жылдың сәуірінде Элизабет пневмониядан қайтыс болды; қайғыға батып, ол қызынан үш айға артық өмір сүрді.
Әдебиет пен танымал мәдениетте
Маргоның шулы жастығы мен алғашқы ұсынушылары туралы жеке өмірінен айтқан әңгімелері Нил Мунроның "Эрчи МакФерсон" хикаясының "Еске түсірулер" бөлімінде сатираланды. Бұл әңгіме алғаш рет 1920 жылғы 8 қарашада Глазго кешкі жаңалықтарында жарияланды.