Кіріспе

Үстелдік рөлдік ойын әлемі

Эберрон – Dungeons & Dragons (D&D) рөлдік ойыны үшін кампаниялық әлем. Ойын негізінен Хорваир құрлығында, ауқымды қирату соғысынан кейін өтеді. Эберрон дәстүрлі D&D элементтері мен түрлерін өзгеше атмосферадағы ортаға бейімдеу үшін жасалған; Эберрон фантастикалық стильді, приключеншілік және қараңғы элементтермен, сондай-ақ пойыздар, әуе кемелері және механикалық жаратылыстар сияқты дәстүрлі емес фантастикалық технологиялармен үйлестіреді, олардың барлығы сиқырмен жұмыс істейді. Эберронды автор және ойын дизайні Кит Бейкер 2002 жылы D&D ойыны үшін жаңа әлемді анықтау мақсатында Wizards of the Coast өткізген Fantasy Setting Search конкурсының жеңімпазы ретінде құрастырды. Эберрон 11000-нан астам жұмыстың ішінде таңдалып алынды және 2004 жылдың маусым айында "Eberron Campaign Setting" атты қатты мұқабалы кітап жарық көрген кезде ресми түрде жарияланды.

Шығармашылық бастауы

2002 жылы Wizards of the Coast Fantasy Setting Search конкурсында 11 000 түсімнің ішінде Кит Бейкердің Eberron кампаниясы жеңімпаз деп таңдалды. Бейкер конкурста қатысқаны үшін 100 000 доллар сыйлық алды. Бейкердің әлемінің бастапқы атауы «Қызықты қимыл-соқпақтар мен сиқыр туралы әңгімелер» болған. Бейкер әлемінің дамудың бірнеше кезеңнен өткенін айтты: «Триллинг Талес» – Eberron емес. Ол төрт кезеңнен өтті. Біріншіден, мыңдаған басқа концепциялармен бәсекелескен бір беттік идея болды. Келесі қадам – оны он бетке дейін кеңейтіп, түйін идеяны дамыту болды. Содан кейін жүз беттік әлемдік сипаттама жаздым. Бірақ тіпті сонда да ол «Қызықты қимыл-соқпақтар мен сиқыр туралы әңгімелер» деп аталды. «Триллинг Талес» соңғы әлем ретінде таңдалғаннан кейін, мен Сиэтлге барып, бірнеше апта бойы Wizards of the Coast командасымен жұмыс істедім: Билл Славичек, Крис Перкинс, Джеймс Уайатт және тағы да басқалар. Біз «Триллинг Талес» әңгімесінің ең жақсы бөліктерін анықтадық, сондай-ақ жұмыс істемейтін элементтерді анықтап, оларды жақсарту жолдарын іздедік. [ ] [Бұл] әлемге Билл Славичек Eberron деген ат берді. Фантазиялық әлемді іздеу конкурсында Славичек төрт топтың 11 000 ұсынысты 120-ға дейін қысқартқанын, ал содан кейін комиссия оларды 11 ұсынысқа дейін таңдап алғанын айтты. Осы 11 конкурсанттан бір беттік ұсыныстарын кеңейтуді сұрады, және осы жаңа он беттік ұсыныстардан комиссия ұсыныстарды үш жобаға дейін қысқартты. Славчик былай деді: [Осы кезде] біз авторлардың есімдерін білдік және олардың әрқайсысын Wizards of the Coast кеңсесіне шақырып, олармен кездестік. Кездесулер кезінде мен әр жобаны, ҒЗТ тобымның күш-жігерімен жарық көрген кез келген өнімді басқаратын сияқты, шын жүректен басқара бастадым. Кит Бейкер, Рич Берлев және Нейтан Тумимен жеке кездесу, олардың әлемдері туралы әңгімелесу және олардың әрқайсысына өз көзқарастарын іске асыруға көмектесу өте ұнады. Біз оларға 125 беттік әлемдік сипаттама жасау үшін үлгі бердік [ ]. Үшеуі де керемет болды, бірақ біз қайсысын таңдауымыз керек еді. Бұл Кит Бейкердің әлемі, Eberron аталған әлем. Eberron идеясы Бейкер VR 1 MMORPG Lost Continents жобасы тоқтатылғанда келді. Бейкернің мақсаты – пульпалық оқиғалар мен нуар фильмінің атмосферасын дәстүрлі фантастика мен стимпанк әлемімен біріктіру.

Жариялану тарихы

2004 жылғы Dungeons & Dragons v3.5 кампаниясының әлемін құру кітабын Кит Бейкер, Билл Славичек және Джеймс Уайт жазды. Келесі төрт жылда Эберронға арналған 20-дан астам толықтырулар шығарылды. Шэннон Аппелклайн (Designer & Dragons авторы) былай деп жазды: «Осы уақыт аралығында ол Dungeons & Dragons Online (2006) ойынының әлеміне айналды, бұл Atari компаниясының D&D брендінің кеңейтілген мультимедиалық жобасы болды. 2009 жылы Эберрон әлі де танымал болды, сондықтан ол 4e нұсқасының екінші әлемі ретінде таңдалып алынды». Нұсқаулардың өзгеруінің әсері туралы Аппелклайн былай деп жазды: Ойыншылар Эберрон да «Жарық нүктелері» идеалдарына сәйкес өзгеретінін күтті, бірақ таңқаларлықтай, ол өзгере қойған жоқ. Керісінше, Эберрон бұрынғысымен бірдей күйінде қалды. Тіпті уақыт шкаласы да өзгеше болған жоқ; бір кездегі әңгімелер екі жылға жылжу жоспарланғанын көрсеткенмен, әлем 998YK жылында қалды. Эберронның дизайнерлері мен әзірлеушілері метасюжетке қызығушылық танытқан ойыншылар романдарды оқып, осы оқиғаларды өз ойындарына енгізуді қалайтындарын өздері шешуі керек екенін айтты. Эберрон «Жарық нүктелері» әлеміне айналмаса да, 4e нұсқасының көптеген басқа қағидаларын қабылдады. Дегенмен, ресми Эберрон контенті 3 жылдан кейін ғана пайда болды, ол кезде Эберронға арналған нұсқаулық 2018 жылдың 23 шілдесінде Dungeon Masters Guild сайтында PDF форматында жарияланды; ол кіретін түсініктер жетілдірілген кезде жаңартылатын «тірі құжат» ретінде сипатталды. Кіретін жарыстар, дракондық белгілер, сиқырлы заттар, сондай-ақ шебер және оның кіші топтары келесі жыл ішінде «Unearthed Arcana» ашық сынақтарынан өтті. 2018 жылдың қыркүйегі мен желтоқсаны аралығында D&D Adventurers League үшін «Эберронды бейнелейтін зерттеу кампаниясы» PDF форматында жарық көрді. Eberron: Rising From The Last War атты қатты мұқабалы кампания кітабы 2019 жылдың 19 қарашасында жарық көрді. 17 қарашада жергілікті ойын дүкендерінде Ванс Келли салған кітаптың балама мұқабасы да қолжетімді болды. Сонымен қатар, Эберронға арналған нұсқаулық жаңартылды, ол Eberron: Rising From The Last War кітабында көрсетілген контенттің соңғы нұсқаларын қамтиды және сол кітаптан шебер класын қосты (Rising From The Last War кітабындағы үш кіші топтың ішінде тек Алхимик кіші тобы ғана енгізілді). Осы жаңалыққа байланысты D&D Adventurers League Mournland аймағында өтетін «The Oracle of War» атты жаңа оқиғалар маусымын қосты.

Сипаттамалары

Эберрон мен жалпы Dungeons & Dragons арасындағы ең айқын айырмашылықтардың бірі – сиқыр деңгейі. Жоғары деңгейдегі сиқыр, тіпті қайта тірілу сиқырлары да, көптеген басқа жағдайлардағыдан сирек кездеседі. Дегенмен, төменгі деңгейдегі сиқыр күші әлдеқайда кең таралған, оны негізінен Ажыдаһар белгілі үйлер қамтамасыз етеді. Көптеген қалаларда көшелерде сиқырлы шамдар бар. Күрлікті кесіп өтетін ғажайып "шарқыншақ теміржол" арқылы жоғары жылдамдықты көлік қамтамасыз етіледі. Мінез-құлық басқа ресми жағдайларға қарағанда сәл күңгірт. Дәстүрлі түрде жақсы нәсілдерден шыққан зұлым жандар мен дәстүрлі түрде зұлым нәсілдерден шыққан жақсы жандар ынталандырылады, бірақ мінез-құлық анықтамасы D&D стандарттарына сәйкес келеді, жақсылық пен жамандық өз мағыналарын сақтайды. Алайда, кампания әлемінде жиі жағдай туындайды, егер барлыққа қауіп төніп тұрса, қарама-қарсы мінез-құлықты кейіпкерлер қысқа мерзімге бірігіп, жақсы және жаман кейіпкерлер тыңшылық мақсатымен бір-бірінің ұйымдарына сұғынады. Дінді де оңай жіктеу қиын. Эберрон пантеоны өзін ашық түрде танытпайды. Таңірлік сиқырдың болуы құдайлардың бар екенін көрсете бермейді, себебі ешқандай құдайларға табынбайтын, бірақ белгілі бір жол немесе сенім жүйесін ұстанатын дін қызметкерлері де сиқыр ала алады. Дін қызметкері тіпті өз шіркеуіне қарсы жұмыс істеп, сиқыр алуын жалғастыра береді. Осының салдарынан дін көбінесе сенім мәселесі болып табылады. D&D-нің көптеген басқа 3-ші басылымдарынан айырмашылығы, дін қызметкері өзінің құдайлық немесе дінінің мінез-құлығына жақын болуы міндетті емес және мінез-құлық шектеулерінен кейбір сиқырларды орындауға тыйым салынбайды. Бұл жағдайда жаңа негізгі кейіпкер класы – шебер қосылады. Шеберлер – сиқырлы заттар жасауға бағытталған сиқыр қолданушылар. Шеберлердің инфузиялары (сиқырларға теңдестірілген) заттарға қажетті әсерлерді уақытша енгізуге арналған. Мысалы, кейіпкерге бұқаның күшін берудің орнына, шебер оны қысқа мерзімді сиқырлы Бұқаның күш белбеуін жасау үшін белбеуге береді. Шеберлер "шеберлік ұпайлары" қорына қол жеткізе алады, олар деңгейді жоғалтпай, сиқырлы заттар жасау үшін қосымша тәжірибе ұпайлары ретінде (тек) қолданылады. Бұл қор шебер деңгейлерді өсіргенде немесе бар сиқырлы заттан қуатты шығару арқылы (процесс кезінде затты жою арқылы) толықтырылады. Эберронға магер класын да енгізді, ол – шектеулі мөлшерде төменгі деңгейдегі сиқырды қолданатын сиқыр қолданушы. Магерлердің болуы Эберронда төменгі деңгейдегі сиқырдың кең таралған себебінің бірі. Пулп атмосферасын жасау үшін Эберрон бастапқыда ойыншыға жиырма жақты ойынды жасағанда, алты жақты ойынды қосуға мүмкіндік беретін "әрекет ұпайларын" пайдаланды. Кейіпкерлер әр деңгейде бір рет қолданылатын әрекет ұпайларын алады. Эберрон кампаниясының орнатылымы сонымен қатар, ойыншыға алты жақты ойынның орнына сегіз жақты ойынды қосуға немесе кейіпкеріңізге қосымша қозғалыс немесе стандартты әрекет жасау үшін екі әрекет ұпайын жұмсауға мүмкіндік беретін жетістіктерді де қамтиды. Барбарияның ашу қабілеті, дін қызметкерінің өлгендерді қайтару қабілеті немесе друидтың жабайы пішін қабілеті сияқты күніне қолданылатын белгілі бір сыныптық ерекшеліктерді 2 әрекет ұпайын жұмсау арқылы қайтадан қолдануға болады. Әрекет ұпайларын соңғы қолдану – өліп бара жатқан кейіпкерді тұрақтандыру үшін жұмсау.

Әлем

Эберрон әлемі жеті құрлықты қамтиды. Оқиғалар негізінен Хорвайрда, ең көп халқы бар құрлықта өтеді. Хорвайрдағы ең көп халықты құрайтын нәсіл – адамдар, олар негізінен Бес Ұлт деп аталатын аймақта қоныстанған. Оңтүстік-шығыста эльфтер билейтін Эренал деген кішкентай құрлық орналасқан. Оңтүстікке қарай – Зен'дрик орманды құрлығы жатыр, бұрын оны құлаған алыптар империясы басқарған. Қазір бұл жердің көп бөлігі жабайы дала, ал кейбір аймақтары драу тайпаларының билігінде. Зен'дрикке оңтүстіктен қарай Эверис орналасқан, ол құрлық көлеміндегі мұздық, мүмкін бірнеше құрлықты жауып тұрған шығар. Фростфелл – солтүстіктегі мұзды, зерттелмеген аймақ. Қалған екі негізгі құрлық – Сарлона (армандар аймағынан келген куорилер билейтін құрлық) және Аргоннессен (дракондар мекендейтін құрлық). Эберрон әлемі он екі айға ие, ал кейбір ғалымдар он үшінші айдың жоғалып кеткенін немесе қалың көзбен көрінбейтінін айтады. Эберрон әлемі Эберрон кампаниясы үшін қажетті бірнеше ерекшеліктерді қамтиды. "Пекарьдің оншақтығы" деп те аталатын 13 саны, Кит Бейкер әлемнің әр түрлі аспектілерінде қолданған тақырыптың бір бөлігі болды. "Эберрон" – бұл әлемнің жері, оны Арадағы Аждаһа деп те атайды. Сибирис, Жоғарыдағы Аждаһа – планетаны айнала қоршаған планеталық сақиналарға берілген ат. Хайбер, Төмендегі Аждаһа – жер асты әлемінің аты, ол көптеген басқа әлемдердегі Underdark-қа ұқсас. Дүние жаратылу тарихы бойынша, әлем ата-бабаларымыз қазіргі түріне келгенде пайда болған. Сиберис пен Хайбер шайқасып, Сиберистің денесі сынып кеткен. Хайберді тоқтату үшін Эберрон оны қоршап алды, ал Сиберистің сынықтары екеуін де айнала сақина болып орналасты. Сиберис дракондарды, Эберрон гуманоидтарды және басқа "төменгі нәсілдерді" жаратты, ал Хайбер әлемнің "шайтандарын" жасады. Кит Бейкердің сөзіне қарағанда, әрбір атаудағы "бер" морфемасының маңызы бар, бірақ ол оның мәнін айтқан жоқ.

Жаратылыстар

Эберрон дәстүрлі Dungeons & Dragons нәсілдерін пайдаланды, бірақ оларға толығымен жергілікті аңыз, тарих және ұлттық байланыстар сыйлады. Эберрон нәсілдік байланыстардан гөрі ұлттық және мәдени байланыстарға басымдық береді. Шон К. Рейнольдс: «Мысалы, Фиарлан үйінің эльфтері – ғасырлар бойы ойын-сауық және өнер саласында тарихы бар ежелгі айдаһар белгілі үй; көптеген адамдар оларды және олардың еңбегін жоғары бағалайды. Ал Валенардың жаңа мемлекетінің эльфтері бұл үйден өзгеше, жерді тоналаушылар ретінде қарастырылады және Тақты иелену шартымен орнатылған бейбітшілікке қауіп төндіреді». Сифтерлер, Калаштар және Уорфордж.

Калаштар

Калаштар – псиондық қабілеттері бар халық; олар Сарлона құрлығындағы Адар елдігінің монахтарының ұрпақтары, олар Квори деп аталатын жазықтардың өзіне ие болуға рұқсат берді. Бұл Кворилер жақсылыққа бейімделген, Дал Квор деп аталатын арман жазығынан қашуға мәжбүр болған көтерілісшілер еді. Бұл бірігу тұрақты болды, нәтижесінде олардың ұрпақтары гибридтік нәсілге айналды. Әрбір Кворидің рухани мәні көптеген калаштардың арасында бөлінеді, олар жиынтығында тұқым деп белгілі. Осылайша, жақсылыққа бейімделген Квориді толық жоюдың жалғыз жолы – оның бүкіл тұқымын жою. Зұлым Кворилер, Түс Көруші Қараңғылар, калаштарды аңдып, жоюға тырысады, сондықтан көптеген калаштар Адардағы бекітілген ғибадатханаларда немесе Эберрон әлемінің кеңістігінде жасырынып өмір сүреді. Түс Көруші Қараңғылардың өздеріне тән, "Жылынғандар" деп аталатын иеленген жандар бар, олар Сарлона құрлығының көп бөлігін билейді. Бейкер Түс Көруші Қараңғылар мен калаштар арасындағы дизайн айырмашылықтарын атап өтті: "Кворидің иеленуі калаштар мен олардың Квори рухы арасындағы қатынастан мүлдем өзгеше. Калаштарда Квори – пассивті күйдегі тұлға, ол бір мезгілде көптеген калаштарға басшылық етеді. Ал Жылынғандарда (ерікті немесе басқаша) Квори – белсенді күйдегі тұлға, ол бір уақытта бір ғана денеге ие болады және толыққанды түрде бақылайды". Гленн Карро, GameRant үшін, калаштар ойыншыларының рөлдік ойынға қатысу мүмкіндіктерін атап өтті: "Хорвайрдің көптеген драмасынан бөлек болғанымен, Сарлонаның өзінде де көптеген мәселелер бар: калаштар – ауланған халық, олар монахтар елі Адарға жабылып, көршілес Ридрадағы Жылынған жауларының қоршауында тұрады. Дегенмен, калаштарды Эберронның басқа аймақтарында ойнағысы келетіндер, оқиғаның мағынасын бұзбай-ақ ойнай алады, өйткені Хорвайрдің қалаларында аз ғана калаштар тұрады, тіпті үйден алыс жерде де Жылынғандарға қарсы күресін жалғастырады".

Қабылдау

Габриэль Лиссауэр "Фантастикалық көркем әдебиеттің троптары" еңбегінде Эберронның Толкин қалыптастырған троптардан арылуға көмектескенін атап өтті. Ол: "Эберрон соңғы отыз жылда Dungeons and Dragons тұжырымдамасының негізгі деп саналған бірнеше идеяларын механикалық және әлемнің атмосферасы тұрғысынан өзгертті. [ ] Ойыншылардың көпшілігі ойынның негізі деп санайтын нәрселерге өзгерістер енгізу арқылы Эберрон ойынның қалай бола алатынын көрсетті" деді. Лиссауэр енді жақсы-жаманды ажыратудың оңай болмайтындығын және ойыншылардың "басқа әлемдерде Dungeons and Dragons ойнаған жылдардағы тәжірибесінен жинаған білімдерін пайдаланып, кім дос, кім жау екенін анықтауға шамалары келмейтіндігін" атап өтті. Geek & Sundry жазды: "2002 жылы Wizards of the Coast ұйымдастырған Fantasy Setting Search байқауының жеңімпазы Эберрон сиқырды стимпанк технологиясымен үйлестіріп, элементтік қуатпен жұмыс істейтін дирижабльдер, өнеркәсіптік аристократия және шеберлер әлемін ұсынады. [ ] Мен ойнауға болатын Warforged тайпасын ұнатып қалдым, ол сізді мақсат іздеп жүрген солдат-дроннің орнына қояды (олардың еркек екендігі кейбір мән-жайларды ерекшелеп көрсетеді). Егер сіз әсем тігілген пальто киіп, сиқыр қолданғыңыз келсе, Эберронды таңдаңыз". Wired журналы 4-ші басылымның Eberron Campaign Guide шығуына орай: "Эберрон – менің жаңа сүйікті ойын әлемім. [ ] Бұл әлем бастапқыда өзгеше болу үшін жасалғандай сезіледі, сонымен қатар тұжырымды және логикалық. Әлемнің құрлықтары өзара байланысты және қызықты тарихқа ие [ ]. Сиқыр қоғамның ажырамас бөлігі ретінде қарастырылады. Сіз сиқырлы пойызға (жұлдызды пойызға) немесе элементтік қуатпен жұмыс істейтін дирижабльдерге міне аласыз. [ ] Маған "Күнделікті сиқыр" бөлімі ұнайды, ол сиқырдың ауыл шаруашылығы, байланыс, қолөнер, құқық қорғау сияқты қарапайым азаматтардың күнделікті өміріне қалай әсер ететінін сипаттайды. [ ] Көптеген әлемдерде саясат бар, бірақ мен тұрғындары осындай күрделі, бірақ толыққанды логикалық схемалар құратын басқа әлемді еске түсіре алмаймын. [ ] Дегенмен, бұл әлемнің ең жақсы жағы – ол айдаһарлар мен эльфтер сияқты D&D-нің классикалық троптарын алып, оларды жаңа және қызықты жолмен үйлестіреді". Эберронға арналған жол іздеушінің 5-ші басылымы жарық көргенде, Ұлыбританиялық Tabletop Gaming журналы үшін Ричард Янсен Паркс былай деп жазды: "Бұл әлемді 16 жыл бұрын Gloom ойынының авторы Кит Бейкер бір байқау үшін жасаған. Эберрон стандартты фантастикалық әлемді алып, оны жаңаша өңдеудің керемет мысалы. Көптеген стандартты фантастикалық троптар сақталғанмен – айдаһарлармен шайқасуға және зерттеуге арналған зындандар бар – Толкиннің үлгісінен алыстауға және оның орнына Jurassic Park-тан Casablanca-ға дейінгі әртүрлі нәрселерді қолдануға әдейі талпыныс жасалады. Егер бұл сын сияқты естілсе, онда ол шын мәнінде сын емес. [ ] Бүкіл әлем сиқырлы құрылғылар мен гаджеттерге толы, бірақ сонымен бірге ол Ұмытылған Әлемдерден гөрі көбірек жер бетінде және кірлірек сезіледі [ ]. Көбінесе дәстүрлі әлемдерде жақсылық пен жамандық арасындағы үлкен шайқастар болып өтеді, ал Эберрон суық соғысқа ұшыраған, онда жақсы-жаманды ажырату қиын". Polygon журналы 5-ші басылымның Eberron: Rising From The Last War шығуына орай: "Эберрон – тамаша орын, және Wizards of the Coast бұл жаңа кітапта оны түсіндіру және ойыншыларға онда көңіл көтеру үшін құралдар беру бойынша тамаша жұмыс жасады" деп хабарлады.