Англияның бұрынғы аймақтық органдары

Кіріспе

Англиядағы бұрынғы өңірлік органдар

Англияның өңірлік палаталары – 1998 жылғы «Регионалды даму агенттіктері туралы» заңның қағидаларымен құрылған, жанама сайланған өңірлік органдардың тобы болды. Англияның әр аймағы үшін, Ұлы Лондонды қоспағанда, сегіз өңірлік палата болды, ол 1998 жылы сайланған мэр мен жиналысты таңдаған. Барлық сегіз өңірлік палата өздерінің атауының бір бөлігі ретінде «облыстық ассамблея» немесе «ассамблея» деген атауды қабылдады, бірақ бұл заң бойынша ресми мәртебе емес еді. Палаталар 2008 жылдың 31 наурызы мен 2010 жылдың 31 наурызы аралығында екі жыл ішінде таратылды, ал олардың кейбір функцияларын жаңадан құрылған жергілікті билік басшыларының кеңестері өздеріне алды. Ұлы Лондонда тікелей сайланатын Лондон Ассамблеясы бар, ол жеке заңнамамен құрылды және Ұлы Лондон Әкімдігінің құрамына кіреді.

Рөл

Олардың бастапқы белгіленген міндеті – аймақтық пікірлерді бизнес басшылығымен аймақтық даму агенттіктеріне жеткізу болған. Кейіннен олардың міндеттеріне аймақтық даму агенттігін бағалау, саясатты әзірлеуді интеграциялау, әлеуметтік, экономикалық және экологиялық саясат бойынша аймақтық деңгейде серіктестік жұмысын күшейту, сондай-ақ Ұлыбритания үкіметінің органдарымен және Еуропалық Одақпен кең ауқымды адвокаттық және консультациялық қызметтерді атқару кірді, бірақ олардың қоғамдық беделі төмен болды. Әрқайсысы аймақтық жоспарлау органы ретінде әрекет етті, олардың міндетіне аймақтық кеңістіктік стратегияны, оның ішінде аймақтық көлік стратегиясын жасау кірді, бұл округтік кеңестердің жоспарлау функциясын алмастырды.

Мүшелік

1998 жылғы «Регионалды даму агенттіктері туралы» заңда белгіленген сегіз аймақтық палата тікелей сайланбады. Ассамблея мүшелерінің шамамен үштен екі бөлігі әр аймақтағы округтік және аудандық кеңестер мен біртұтас билік органдарынан тағайындалды, ал қалған үштен бірі басқа өңірлік мүдделі топтардан тағайындалды. Лондон Ассамблеясы Үлкен Лондон билігінің құрамына кіреді және 25 тікелей сайланатын мүшеден тұрады. Оның міндеттері 1999 жылғы «Үлкен Лондон билігі туралы» заңда белгіленген.

Сайланған облыстық ассамблеяларға арналған жоспарлар

2002 жылдың мамыр айында сол кездегі Ұлыбританияның Лейбористік үкіметі «Сіздің аймағыңыз, сіздің таңдауыңыз» атты ақ кітап жариялады, онда сайланған аймақтық жиналыстарды құру жоспарлары баяндалды. Бұл жиналыстар тұрақты даму, экономикалық даму, аумақтық жоспарлау, көлік, қалдықтарды басқару, тұрғын үй, мәдениет (туризмді қоса алғанда) және биологиялық әртүрлілік салаларындағы өңірлік стратегияларды әзірлеуге жауапты болар еді. Олардың қаржыландырылуы негізінен орталық үкіметтен бөлінетін гранттар есебінен жүзеге асырылатын болып, сонымен қатар жергілікті салықтан (кеңес салығы) қосымша қаражат жинауға құқықтары бар еді. Ассамблеялардың сайлануы Лондон Ассамблеясы, Шотландия Парламенті және Уэльс Ұлттық Ассамблеясында қолданылған қосымша мүшелер жүйесі арқылы күтілді. 2003 жылғы «Аймақтық жиналыстар (дайындықтар) туралы» заңда мұндай жиналыстарды құру үшін референдумдар өткізу және осы орайда жергілікті басқару құрылымын оңайлату қарастырылды. Солтүстік-Шығыс, Солтүстік-Батыс Англия және Йоркшир мен Хамбер аймақтарында үш референдум жоспарланған. 2004 жылдың 12 ақпанында жергілікті билік министрі Ник Рэйнсфорд сайланған жиналыстардың жергілікті билік органдарына аймақтың мүддесіне қайшы келетін стратегиялық жоспарлауға рұқсат бермеуге нұсқау бере алатынын мәлімдеді. Олар жергілікті шекаралармен шектеліп қалмай, жоспарлау шешімдерінің аймақтық мүдделерді ескере отырып қабылдануын қамтамасыз ететін болар еді. 2004 жылдың 8 шілдесінде референдумдардың 4 қарашада өтетіні туралы хабарланды, бірақ 22 шілдеде Рэйнсфорд тек Солтүстік-Шығыс Англиясында ғана дауыс беру өтетінін мәлімдеді. Бұл аймақ үкіметтің ұсынысты мақұлдауы мүмкін деген үмітімен таңдалды. Алайда, сайлаушылар 696 519 дауыспен 197 310-ға қарсы, яғни 78 пайызға 22 пайызға қарсы дауыс беріп, жиналысты қабылдамады. Бұл үлкен қарсылық Лондондан тыс Англияның басқа аймақтарында сайланған аймақтық жиналыстарды құруға еңсерілмейтін кедергі ретінде қарастырылды. 8 қарашада вице-премьер Джон Прескотт Парламентке заңмен белгіленген 2005 жылдың маусым айына дейінгі мерзімде қалған екі аймаққа қатысты бұйрықтарды жасайтынын айтпады. Солтүстік-Шығыстың «жоқ» деп дауыс беруі Лейбористік үкіметтің Батыс Лотиан мәселесін шешуге жасаған әрекетіне де әсер етті, себебі үкімет осы мәселенің ішінара шешімі ретінде аймақтық жиналыстарды қарастырған болатын. Ағылшын аймақтар желісі (ERN) Англияның сегіз серіктестік аймақтық жиналысының бас ұйымы болды. Лондон Ассамблеясы ERN-мен кейбір мәселелер бойынша жұмыс істесе де, толыққанды мүшесі болған жоқ.

In May 2002, the then Labour UK government published a white paper, Your Region, Your Choice, outlining its plans for the possible establishment of Elected Regional Assemblies. These assemblies were to be responsible for regional strategies dealing with sustainable development, economic development, spatial planning, transport, waste, housing, culture (including tourism) and biodiversity. They would be funded primarily by central government grant, with powers to raise additional funds from a precept (demand for payment) on the council tax. The Assemblies were expected to be elected by an Additional Member System similar to those used for the London Assembly, the Scottish Parliament and the National Assembly for Wales. The Regional Assemblies (Preparations) Act 2003 made provisions for referendums to be held to create such assemblies, and to simplify the structure of local government where this is done. Three such referendums were planned, for the regions of North East and North West England and Yorkshire and the Humber. On 12 February 2004, Local Government Minister Nick Raynsford announced that elected Assemblies would be able to direct local authorities to refuse strategic planning applications that are not in the region's best interest. They would be able to look across local boundary constraints and ensure planning decisions are made with region wide interests taken into account. On 8 July 2004, it was announced that the referendums would be held on 4 November, but on 22 July Raynsford announced that only the North East England vote would go ahead on that date. This region was chosen because the government thought it was the most likely to approve the proposal. However, the voters rejected the assembly by 696,519 votes to 197,310, or about 78 percent to 22 percent. This overwhelmingly negative vote was seen as an insurmountable obstacle to elected regional assemblies elsewhere in England outside London. On 8 November, Deputy Prime Minister John Prescott told the House of Commons he would not move orders for the other two regions within the effective time limit of June 2005 permitted by the Act. The 'no' vote by the North East also affected the Labour Government's attempt to address the West Lothian question, because the government had canvassed regional assemblies as a partial solution to this anomaly. The English Regions Network (ERN) was the umbrella organisation for England's eight partnership Regional Assemblies. While the London Assembly worked with ERN on some issues it was not a full member of the Network.

Жою және ауыстыру

2007 жылдың 17 шілдесінде Ұлыбритания үкіметі "Ұлттық деңгейден төмен экономикалық даму және жаңғырту туралы шолу" жариялады. Шолу Үкіметтің Англиядағы аймақтық басқару құрылымын өзгерту жоспарларын, яғни "Бірыңғай аймақтық стратегияны" алға жылжытты. Шолудың нәтижесінде аймақтық ассамблеялар қазіргі күйінде және функциялары бойынша жұмысын тоқтатты, ал аймақтық даму агенттіктеріне бірыңғай аймақтық стратегияны әзірлеуге атқарушы жауапкершілік жүктелді. Аймақтық палаталар 2008-2010 жылдар аралығында таратылды, олардың атқарушы функциялары аймақтық даму агенттіктеріне берілді. Жергілікті билік органдарына аймақтық деңгейде бақылау функциясын күшейтуге рөл берілді, соның ішінде аймақтық стратегияларды және АДА-ны бақылауға қатысу арқылы, әрбір аймақта құрылған жергілікті билік басшыларының жаңа кеңестері арқылы. Екі орган бірлесіп жаңа бірыңғай аймақтық стратегияларды жасайды, ал министрлер бақылауды жүзеге асырады.

Жергілікті билік басшыларының кеңестері

Өңірлік палаталар таратылғаннан кейін, кішігірім жергілікті билік басшыларының кеңестері аймақтық даму агенттіктерін (АДА) және бірыңғай өңірлік жоспарларды бақылау функцияларын өз мойнына алды. Алғашқы жергілікті билік басшыларының кеңесі – 4NW 2008 жылдың шілдесінде құрылды, ал қалғандары сол өңірдегі өңірлік палата таратылғаннан кейін құрылды. 2010 жылдың сәуір айына қарай сегіз басшы кеңесі құрылған болатын. 2010 жылдың маусым айында жаңа консерватор-либералдық демократ коалициялық үкіметі осы жаңа кеңестерге қаржыландыруды тоқтату және олардың міндетті функцияларын жою жоспарларын жариялады. Кеңестер билік басшыларының ерікті бірлестіктері ретінде жұмысын жалғастыра беруі мүмкін. Аймақтық даму агенттіктері 2012 жылдың 31 наурызында таратылды, олардың функцияларын аймақтық шекараларға байланысты емес, кішігірім жергілікті кәсіпкерлік серіктестіктері иеленді.

Корнуолл жиналысы

Корнуоллда Оңтүстік-Батыс аймақтық ассамблеясы мен Оңтүстік-Батыс аймақтық даму агенттігіне қарсылық болды. 2000 жылдың шілдесінен бері Корнуолл ассамблеясын құру науқаны жүргізіліп келе жатты, және 2001 жылдың 12 желтоқсанында 10 Даунинг-стрит мекенжайына ұсынылған 50 000 корнуоллдық тұрғын мен қонақтың қол қойған петициясын қолдады. Бұл науқанға Корнуоллдың барлық бес либералды-демократтық партиясының депутаттары, «Мебьон Керноу» және басқалары қолдау көрсетті. Олар SW аймақтық ассамблеясы демократиялық емес және есеп беруге жауапты емес екенін айтты, сондай-ақ Корнуаллдың жергілікті қызметтер туралы шешімдерді өздері тікелей сайланған және есеп беретін ассамблеясында қабылдауға құқылы болуы керек деп сенді.

Мерсисайд құрамасы

2004 жылдың шілдесінде Джордж Ховарттың жетекшілігімен Мерсисайдтың бес депутаты Мерсисайд Манифестін жариялады, онда Мерсисайд Ассамблеясын құру ұсынылды, ол қолданыстағы Лондон Ассамблеясымен ұқсас болар еді. Ұсыныстар Мерсисайдтың бес қалалық округінен бөлек, Хальтон және Эльсмир Порт/Нестонның Чешир әкімдіктерін де қамтыды. Басты аргумент – Солтүстік-Батыс өңірі тым ірі болып, мәдени немесе экономикалық аймақ ретінде тиімді өкілдік етпейді, ал Мерсисайд бұл мәселені жақсырақ шеше алады.

Қалалық аймақтар

2005 жылдың мамыр айында өткен жалпы сайлаудан бері қала аймақтары тұжырымы академиялық, саяси және үкіметтік шеңберлерде кең қолдануға ие болды, сонымен қатар бірнеше сарапшылық орталықтар бұл идеяны сайланған өңірлік жиналыстарға қолданылатын тиімді балама ретінде ұсырып отыр. Дегенмен, жаңа қалалық-өңірлік құрылымдарды жоғарыдан таңу қажет пе, әлде қазіргі сайланған органдардың өз еркімен, бейресми негізде бірігуіне рұқсат беру керек пе деген мәселеде пікірлер қақтығысқа толы.

Децентральдандырылған ағылшын парламенті

Ағылшын парламенті үшін науқан, ағылшын демократтары партиясының шағын бөлігі және консервативті партияның бірнеше депутаты, аймақтық жиналыстарға қарағанда, ағылшын парламентін құруды тағы бір балама деп санайды. Олар Англияның тарихи мемлекетін бөліп-жарудың орнына, Шотландия Парламенті сияқты өз Парламентімен сақтап қалу керек деп есептейді және осылай ғана Батыс Лотиан мәселесін Ұлыбританияны сақтай отырып шешуге болады.