Кіріспе
1961-1962 жылдары қарапайым, бастапқы деңгейдегі Renault 3 немесе R3 де ұсынылды. Бұл автомобиль Францияда бірнеше онжылдық экономикалық дағдарыстан кейін өркендеуге және жеке көліктердің санының артуына орай шығарылды. Шығарылғаннан кейін төрт жарым жыл ішінде, 1966 жылдың 1 ақпанына дейін алғашқы миллион дана өндірілді; соңында сегіз миллионнан астам автомобиль жасалды, Renault 4-ті оның шығарылған уақыты мен дизайнының артықшылықтарының арқасында коммерциялық тұрғыдан табысты етті. 2020 жылдың басында Renault 4-тің 33 жылдық өндіріс кезеңі тарихтағы ең ұзақ өмір сүрген он жетінші буын автомобиль деп есептелді.
Шығуы және стратегиясы
Renault 4 – 1948 жылғы Citroën 2CV-ге Renault-ның жауабы болды. Renault 2CV-нің артықшылықтары мен кемшіліктерін зерттеуге мүмкіндік алды. Citroën Францияда аз қамтылған адамдарға, әсіресе шаруалар мен ауылдық жерлерде тұратын халыққа автомобильді қолжетімді етті, олар үшін автомобиль жеке көлік ретінде де, жұмыс құралы ретінде де маңызды болды. 2CV 1930-шы жылдары француз ауылдарында пайдалану үшін жасалған, онда жол желісі нашар болды. Жылдамдыққа қатысты талаптар болған жоқ, бірақ жақсы жүріс, қиын жолдарда жүруге қабілеттілік, жүк тасымалдауға ыңғайлы корпус, экономия және пайдаланудың қарапайымдығы – оның басты қағидалары болды. Дегенмен, 1950 жылдардың соңында 2CV өмірлік циклын аяқтады. Франциядағы ауылдық жолдар жақсартылды және автожолдардың ұлттық жүйесі дамыды. Ауыл шаруашылығы көбірек механикаландырылды, 2CV үшін арналған шағын шаруашылықтар мен отбасылық фермалар саны азайды. Citroën қала тұрғындары арасында қолжетімді, экономикалық көлік ретінде танымал болды, бірақ 2CV-нің ауылдық дизайн шешімі оны қалалық автомобиль ретінде идеалды ете алмады. 1950 жылдардың соңында 2CV-нің ең жоғары жылдамдығы тек шамалы ғана болды. Оның ауамен салқындатылатын екі цилиндрлі қозғалтқышы сенімді және экономикалық болды, бірақ шулы жұмыс істеді және нашар динамикалық көрсеткіштерге ие болды. 2CV-нің аспасы жолға жақсы жабысу және басқаруды қамтамасыз етті, бірақ механикалық тұрғыдан күрделі болды, көптеген жылжымалы бөліктері болды, оларға үнемі күтім мен майлау қажет болды, тіпті әр 1600 км сайын (1000 миль). 1930 жылдардағы тамырларымен 2CV стилі де ескірген, ал бөлек қанаттарымен салыстырмалы түрде тар және ыңғайсыз корпусқа ие болды. Citroën Ұлы депрессия кезінде, ақша тапшы болған және тұрмыстың деңгейі төмен болған кезде жасалған, ал 1960 жылдары француз экономикасы өсіп, адамдар заманауи, жақсартылған және аз пайдалы шағын автомобильдерге қол жеткізе алатын болды. 1956 жылдың басында Renault компаниясының төрағасы Пьер Дрейфус жаңа жобаны бастады: артқы қозғалтқышты 4CV-ді алмастыратын және барлық тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыра алатын, халыққа арналған автомобильге айналатын Citroën 2CV-мен бәсекелесетін жаңа модельді жобалау. Бұл отбасылық автомобиль, әйелдерге арналған автомобиль, шаруаларға арналған автомобиль немесе қалалық автомобиль болатын. Renault 4 көптеген дизайн ерекшеліктерін ескі Citroën 2CV-мен бөлісті, бұл оған, әсіресе Францияның ауылдық жерлерінде және жолдары нашар болған әлемнің басқа аймақтарындағы адамдар үшін, әмбебап пайдалы автомобиль ретінде бірдей рөл атқаруға мүмкіндік берді. Онда жеке корпусы бар үлкен платформа болды. Алдыңғы жетек, ұзақ қозғалысқа арналған толық тәуелсіз аспа және рульдік механизм болды. Онда қарапайым корпус, жүк немесе багажға арналған кең орын және оңай алынып тасталатын «шезлонга» сияқты орындықтар болды. Дегенмен, Renault 4 осы негізгі тұжырымдаманы жаңартты, оған үлкен, төрт цилиндрлі, сумен салқындатылатын қозғалтқыш орнатылды, ол жабық салқындату жүйесімен жабдықталған, бұл заманауи 2CV-ге қарағанда жақсырақ жұмыс істеуге және жоғары динамикалық көрсеткіштерге ие болуға мүмкіндік берді, ең жоғары жылдамдығы шамалы болды. Аспасы серіппелі таяқшалардан тұрды, оларға үнемі күтім көрсетудің қажеті жоқ. Төртбұрышты, толық ені бар корпусы жолаушылар мен багажға арналған орынды ұқсас өлшемді 2CV-ге қарағанда көбірек ұсынды, ал автомобиль практикалықтығын арттыру үшін ертедегі хетчбек корпусына ие болды.
Дизайн
Renault 4 – қарапайым панелі және жылжымалы терезелері бар қарапайым автомобиль болды. Аспасы мен орындықтары жайлылыққа арналған, ал желдеткіш және жылытқыш тиімді жұмыс істеді. Renault 4 өндіріс кезеңінде айтарлықтай өзгеріске ұшырамады. Сыртқы хромды әрлеу барлық модельдерде біртіндеп тоқтатылды, ал алюминий торлар пластикпен алмастырылды. Үш түрлі панель дизайны болды. Автомобильдің оң жағында, артқы бөлігінде отын құю саңылауы автомобиль шығарылғаннан кейін бір жыл ішінде көтерілді. Sinpar нұсқасы, Sinpar 4x4 Torpedo деп аталды, 1968 жылғы Женева салонында Sinpar-дың төрт дөңгелекті жетек жүйесімен жабдықталған прототип ретінде алғаш рет көрсетілді. Sinpar-ға Париждің жанындағы Коломбс қаласындағы өндірісінде алдыңғы дөңгелекті жетек нұсқасын жасауға келісімшарт тез берілді; ол 1968 жылдың мамыр айында пайда болды. "Плен Эйр" (аудармада "Ашық ауа") деп аталған бұл автомобильде есік болған жоқ, тек жолаушыларды қорғайтын тізбек болды. Әскери келісімшартқа қол жеткізілмеді, бірақ Renault және Sinpar 60-шы жылдардың соңы / 70-шы жылдардың басындағы багги трендіне сүйеніп, оны көңілді жағажай машинасы ретінде насияттауға тырысты. 1983 жылғы алғашқы үлгілерде қол тежегіштің тұтқасы руль астынан солдан оңға жылжытылды, кейін ол сол кездегі көптеген автомобильдердегідей еденге орнатылды. R4-тің панельді фургоны (Fourgonnette) нұсқасы да болды, оның "жоғары кубты" корпусы және артқы жағындағы бірегей "жираф" (жираф люгі) француздық "Boulangerie" фургонына айналды. Көптеген жылдар бойы бұл өз түрінің табысты көлігі болды және көптеген тұтынушылар үшін, олар Renault 4 туралы түсініктерін одан да жақсы бейнелейді. Ол 1993 жылға дейін Еуропада сатылымда болды және екінші буын Renault 5 "Supercinq" негізінде жасалған Renault Express (Ұлыбритания мен Ирландияда Extra, Германияда Rapid) көлігімен алмастырылды.
R4 жолын аяқтау
1980 жылдары Еуропада Renault 4 өндірісінің тоқтатылуына көбінесе шығарындылар мен қауіпсіздік ережелері сияқты себептер көрсетілсе де, оның танымалдылығы ұзаққа созылмағандай көрінеді. Ескірген өндіріс әдістері, күштірек бәсекелестер және жоғарыда аталған себептер Renault 4-тің қызмет ету мерзімінің аяқталуына әкелді, кем дегенде, басты өнім ретінде. Ал Renault компаниясы әлдеқайда заманауи, бірақ сәл қымбат R5 моделімен үлкен сату жетістіктеріне қол жеткізді. Еуропада ұқсас өнімдер өндірістен алынып тасталды немесе өндірісі қысқартылды, себебі жаңа үлгілер ең көп сатылымды көрсетті. British Leyland-тың Mini автокөлігі 1980 жылы Austin Metro-ның іске қосылуынан бастап 2000 жылға дейін өндірілді. Volkswagen 1978 жылы Beetle өндірісін Батыс Германиядан Мексикаға көшірді (ол жерде 2003 жылға дейін жасалды), ал жаңа Polo және Golf Еуропада өте танымал болды. Citroën 2CV моделін 1990 жылға дейін өндірісте ұстады, бірақ оны тікелей алмастырмады, оның орнына 1986 жылы шығарылған AX моделі Citroën моделінің бағасы бойынша ең төменгі деңгейдегі автокөлік ретінде танылды. Олар бұрынғы Dyane және Visa модельдерін де шығарды, олар 2CV-ге қарағанда заманауирақ және аздап қымбат болды. Renault 4-ті алмастыруға қатысты бірнеше жобалар 1970 жылдардың басында басталды. Дегенмен, Renault 4-тің жалғасқан табысы, 1980 жылдардың басында танымал Renault 5-ті алмастыру қажеттілігі, қолайлы алмастырғышты табудағы қиындықтар (және Renault 4 нарығы онымен бірге тоқтап қалады деген ой) 1992 жылға дейін жаңа, бағасы бойынша ең төменгі деңгейдегі Renault (Twingo) моделінің пайда болуына кедерілді. Өндірісті аяқтау үшін "Bye Bye" деп аталған 1000 дана автокөлік шығарылды, олардың әрқайсысының үстінде нөмірленген тақта орнатылған. Renault 4 өндірісінің аяқталуын белгілеу үшін 1992 жылдың желтоқсан айының басында Thierry des Ouches-тің он қара-ақ фотосуреттерден тұратын ретроспективті сериясы Libération газетінде жарияланды, R4 өндірісі 31 жылдан кейін тоқтаған кезде. Бұл серия кейіннен күнделікті газеттер санатында Le Club des Directeur Artistiques ұйымынан бірінші жүлдеге ие болды. Сонымен қатар, ол Канн Lions халықаралық жарнама фестивалінде "Алтын арыстан" сыйлығымен марапатталды. 2003 жылы жапондық DAMD компаниясы Ancel Lapin деп аталатын дизайнды ұсынды, ол бірінші буын Suzuki Lapin автокөлігін Renault 4 стиліндегі көлікке айналдыруға мүмкіндік берді.
Қайта енгізу (2020-шы жылдар)
2021 жылы Renault 4 2020-шы жылдарда "4ever" деген атпен қайта жаңартылатыны жарияланды, ол жақын арада шығатын толық электрлік Renault 5 E Tech компактты кроссоверінің туысы болады. Ол 5 EV-мен бірге Renault ElectriCity-де құрастырылады, бұл солтүстік Франциядағы Renault-ның үш зауытының бірігіп жұмыс істеуінің нәтижесінде құрылған, және 2025 жылға қарай жылына 400 000 электр көлігін шығару жоспарлануда. 4ever, 5 EV сияқты, CMF B EV платформасына негізделген; платформаның компоненттерінің жартысы қолданыстағы CMF B платформасымен ортақ болғандықтан, өндіріс шығындары қазіргі Zoe-ның екі үшін біріне тең болады деп күтілуде.
Автоспортта
Renault 4 бастапқыда бір қозғалтқышпен жабдықталған және оның аспасы спорттық жүріс-тұрысқа ешқашан арналмаған. Renault 4 жоғары серпімді күшімен және кез келген жерге баруға мүмкіндік беретін аспасы мен жерден жарық сәулесі арқасында белгілі бір артықшылықтарға ие болды. Бұл Renault-ға 1974 жылғы «Cross Elf Cup of France» және 1968 жылғы «Routes du Monde» сияқты іс-шаралар арқылы спорттық бейне жасауға мүмкіндік берді. Соңғысы – Renault жастарға әлемді аралап көру үшін көліктерді ұсынатын жоба, бұл Renault 4-ке ерлік пен сенімділік имиджін қалыптастыруға көмектесті. «Coupe de France Renault Cross Elf» – Франциядағы топырақ жолдарда 782 см³ көлемді R4 машиналарымен өткізілген жарыстар сериясы. Бернар мен Клод Марро 1979 және 1980 жылдары Renault 4 Sinpar (төрт доңғалақты жетек нұсқасы) көлігімен «Париж-Дакар» раллиіне қатысып, 1979 жылы бесінші, ал 1980 жылы үшінші орынды иеленді. Renault 4 өндірісі тоқтатылғаннан кейін де көптеген ұзақ қашықтыққа жүргізілетін раллилерде қатысты, мысалы 2001 жылғы «Лондон-Сахара-Лондон» раллиінде (Renault 4 GTL) және 2008 жылғы Монғол раллиінде. Renault 4 – «4L Trophy» раллиінің негізі болып табылады, бұл 1997 жылы құрылған, демеушілік қаражат жинап, Сахараға барып, шөл және Мароккодағы балаларға оқу материалдарын жеткізетін студенттер арасындағы жыл сайынғы жарыс. Renault 4 GTL А тобында тіркелді. Жакки Сесброн 1993 жылы Монте-Карло раллиінде және 1991 жылы «Tour de Corse» жарысында өнер көрсетті. Пинто дос Сантос N тобындағы 4 GTL көлігімен WRC-нің барлық кезеңдеріне қатысты, бірақ барлық кезеңдер бір маусымда өтпеді. Автомобильдің 50 жылдығын тойлау үшін Renault 2011 жылы R4 көлігімен Монте-Карло раллиіне қатысты. Стандартты Renault 4 көліктері 2004 жылдан бері Санта Под Raceway (Northamptonshire) трассасындағы драг-рейсинг жарысына қатысып, 1/4 мильді 21,438 секундта 59,14 миль/сағат жылдамдықпен өтті.