Кіріспе

Шотланд мүсіншісі (1804–1891)

Джон Роберт Стилл (Абердин, 18 қыркүйек 1804 – 15 қыркүйек 1891) – шотланд мүсіншісі. Ол Шотландия тарихы мен мәдениетінің көрнекті тұлғаларының көптеген мүсіндерін жасады және Эдинбургте орналасқан мүсіндерімен, оның ішінде Скотт монументінің іргесіндегі сэр Уолтер Скотт мүсінімен ең жақсы танымал.

Өмірбаян

Стилл Абердинде дүниеге келді, бірақ 1806 жылы оның отбасы Эдинбургтегі 5 Калтон Хиллге көшіп келді. Ол Джон Стилл ағаның (1779–1849), оюшы және алтын қаптаушы, және оның әйелі Маргарет Гурлейдің, Дунди кеме жасаушысы Уильям Гурлейдің қызы, он үш баласының бірі болды (нәрекеттен тыс қалғандарынан он біреуі тірі қалды). Отбасы өскен сайын олар 20 Калтон Хиллдегі үлкен үйге көшіп барды. Әкесінің мүсінші ретінде танымал болуына байланысты, ол өзінің алғашқы еңбек жолында Джон Стил кіші деп аталды. Стилл әкесінің соңынан еріп, 1818 жылы оюшылыққа оқуға түсті. 1819 жылы оның әкесі Калтон саудагерлері тарапынан банкрот деп жарияланды, бұл отбасына үлкен ұят келтірді. Алайда Джон кіші өнерге қабілетті болғандықтан, отбасы оны Эндрю Уилсон басшылығымен Эдинбургтегі Trustees Academy-ге өнер оқуға жіберді. 6 Хановер көшесіндегі студияда әкесімен бірге жұмыс істеген ол 1827 жылы Солтүстік Британдық өрттен сақтандыру компаниясы 1 Хановер көшесінде үлкен ағаш мүсінді тапсырыс берген кезде алғашқы маңызды қадамын жасады. Бұл мүсін қазір Далькейттегі Lodge Dalkeith Kilwinning ложасының үйінің ішіндегі бөлмесінде сақталады. Жұмыс Франсуа Дюкеснойдың Римдегі әулие Андрейдің мүсінінің эскизіне ұқсас. Кеңсе Шотландия Корольдік академиясының қарама-қарсысында орналасқандықтан, Эдинбургтің өнер ортасы оны тез байқап, жақсы туынды деп мойындады. 1829 жылы осы жұмыстың табысына шабыттанған Стилл мүсіншілікті терең зерттеу үшін Римге сапарлады. Халықаралық назар аударған алғашқы жұмысы – 1832–1833 жылдары жасалған Буцефалды бағындырған Александр мүсіні (1883 жылы қоладан құйылған, қазір Эдинбург қалалық кеңесінің ауласында тұр). 1838 жылы ол Корольдіктің мүсіншісі болып тағайындалды, бұл лауазым кейін Шотландиядағы Корольдік үйдің құрамына енді. 1840 жылы ол Эдинбургтегі Гроув көшесінде мүсінге арналған Шотландиядағы алғашқы құю шеберханасын ашып, Веллингтонның мүсінін құйды. 1854 жылы ол өзіне 24 Гринхилл Гарденс мекенжайында жаңа үй салдырып, өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Оның атағы сол кезде халықаралық деңгейде танымал болды, АҚШ, Канада және Жаңа Зеландиядан тапсырыстар алды. Бұрын ол Эдинбургтің Батыс соңындағы Морей иелігінің шетіндегі 3 Рэндольф Плейс үйінде тұрған. Ол Шотландия Корольдік академиясында және Корольдік академияда көрмелерге қатысты, ал 1876 жылы Королева Викторияның ашқан "Принц-консорт" мүсінінен кейін рыцарь атағын алды, ол Эдинбургтегі Шарлотта алаңының ортасында тұр. Стилл 1891 жылдың 15 қыркүйегінде Эдинбургтің оңтүстік маңындағы 24 Гринхилл Гарденс үйінде қайтыс болды және Эдинбургтің Ескі Колтон зиратында белгісіз қабірге жерленді. Бұл қабірді оның әкесі Джон Стилл аға сатып алған, және Стилл мен Гурлей отбасыларының көптеген мүшелері де сонда жерленген.

Отбасы

1826 жылы ол Эдинбург саудакері Джон Грэмның қызы Элизабет Грэмға үйленді. Оның үлкен ұлы Уильям Стилл (1836–1917) сәулетші болған, бірақ аса танымал болған жоқ. Оның белгілі жұмыстарының бірі – Джонның Эдинбургтегі Джордж көшесіндегі доктор Томас Чалмерстің мүсініне жасаған тұғыры. Оның кіші ұлы Грэм Стилл – көрнекті британдық дәрігер және кардиолог, ол оның атымен аталатын жүрек шуын анықтағандығымен танымал. Сэр Джон Стиллдің інісі Гурлей Стилл – белгілі жануарлар суретшісі болды: ол королева Викторияның жануарлар суретшісі қызметін атқарды, бұл қызметті Сэр Эдвин Лэндсирден кейін иеленді. Гурлей Стиллдің көптеген картиналары Елизавета II патшайымның жеке коллекциясында сақтаулы. Оның портреті Роберт Скотт Лаудер мен Уильям Грант Стивенсон (Абердин өнер галереясы) салған.