Кіріспе

Бұл тізім ұлттық қарулы күштердің артиллерия бөлімшелерінің батареяларында табылған артиллерия каталогтары мен қару түрлерін қамтиды. Кейбір қарулар, жаяу әскерге қолдау көрсету қарулары ретінде белгілі, олардың қолданылуы мен сипаттамалары арқасында артиллерия қарулары деп жаңылыс пікірге ие болуы мүмкін, олар кейде, әсіресе минометтерге қатысты, "жаяу әскердің артиллериясы" деп аталады. Жаяу әскерге қолдау көрсету қаруларын артиллерия қаруларынан ерекшелейтін нәрсе – қару экипажына персоналмен қамтамасыз ететін бөлім. Бұл тізімде зеңбіректер мен пушкалар арасында ешқандай айырмашылық жасалмайды, бірақ кейбір атауларда бірінші немесе екінші сөз қолданылуы мүмкін. "Пушка" сөзі латын тілінен шыққан, француз тілі арқылы ағылшын тіліне қабылданған, ал "зеңбірек" сөзінің түбі неміс тілінде және Англияда бұрын қолданылған. Ағылшын тілінде артиллерия қызметкерлерін атау үшін "артиллерист" сөзі кеңінен қолданылады, ал француз тіліндегі "cannonier" сөзі қолданылмайды. Кейбір ағылшын тілді армиялар артиллерия бөлімдеріндегі шен ретінде бастапқы француз тіліндегі "bombardier" сөзін қолданады.

Қайта тартпалы қарулар

Артқа қайтусыз мылтық немесе артқа қайтусыз тапанша (RCL) – салыстырмалы өлшемдегі қайтуы бар қарудан оқ атуға қарағанда ауыр оқтарды атуға арналған жеңіл қару. Техникалық тұрғыдан алғанда, тек ойықты (рифленді) стволға ие құрылғылар ғана артқа қайтусыз мылтықтар болып саналады. Тік стволды нұсқалары – артқа қайтусыз қарулар. Бұл айырмашылық көбінесе жоғалып кетеді, және екеуі де жиі артқа қайтусыз мылтықтар деп аталады. Көбінесе танкке қарсы қолданылатын, осы типтегі алғашқы тиімді жүйе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жаяу әскерін жеңіл, арзан және оңай орналастырылатын, арнайы оқ ату білімі қажет етпейтін қарумен қамтамасыз ету мақсатында жасалған. Кері соққының жоқтығына жақын болуы кейбір үлгілерді иықтан атуға мүмкіндік береді, бірақ көпшілігі жеңіл үш аяқты штативтерге орнатылып, солдатының оңай алып жүруіне арналған.

Калибр (мм) Қару аты Елдік тегі Кезең
30 Rheinmetall RMK30 Заманауи
50 Jagdfaust Екінші дүниежүзілік соғыс
57 M18 Kromuskit Екінші дүниежүзілік соғыс / Ұлы Суық соғыс
73 SPG 9 Ұлы Суық соғыс / Заманауи
74 Miniman Ұлы Суық соғыс
75 LG 40 Екінші дүниежүзілік соғыс
75 M20 Екінші дүниежүзілік соғыс / Ұлы Суық соғыс
80 Breda Folgore Ұлы Суық соғыс / Заманауи
82 BzK vzor 59 Ұлы Суық соғыс
82 B 10 Ұлы Суық соғыс
82 M 60 Ұлы Суық соғыс
84 M3 Carl Gustav Ұлы Суық соғыс / Заманауи
84 AT4 Заманауи
88 55 S 55 Ұлы Суық соғыс
88 RCL 3.45 inch Gun Екінші дүниежүзілік соғыс
90 Pvpj 1110 Ұлы Суық соғыс / Заманауи
90 M67 Ұлы Суық соғыс
94 RCL 3.7 inch Gun Екінші дүниежүзілік соғыс / Ұлы Суық соғыс
95 95 S 58 61 Ұлы Суық соғыс
105 LG 40 Екінші дүниежүзілік соғыс
105 LG 42 Екінші дүниежүзілік соғыс
105 LG 43 Екінші дүниежүзілік соғыс
105 Modelo 1968/M 1974 артқа қайтусыз мылтық Ұлы Суық соғыс
105 M27 Ұлы Суық соғыс
105 M 65 Ұлы Суық соғыс
106 M40 Ұлы Суық соғыс
107 B 11 Ұлы Суық соғыс
120 M28 Ядролық артқа қайтусыз мылтық Ұлы Суық соғыс
120 L4 Mobat Ұлы Суық соғыс
120 L6 Wombat Ұлы Суық соғыс
120 L7 Conbat Ұлы Суық соғыс
155 M29 Ядролық артқа қайтусыз мылтық Ұлы Суық соғыс

Өздігінен жүретін зениттік қару

Авиацияға қарсы зеңбіректер – ұшақтарды жоюға арналған қарулар. Мұндай қарулардың атыс жылдамдығы жоғары болады және ұшақтарға зиян келтіруге арналған оқ-дәрілерді атуға қабілетті. Олар тік бұрышпен атуға да жарамды, бірақ сонымен қатар тікелей атыс режимінде жердегі нысаналарды да жоюға мүмкіндік береді.

Өздігінен жүретін танкіге қарсы қару

Танкіге қарсы зеңбіректер – танкіге қарсы оқ-дәрілерді атуға арналған, әдетте жоғары жылдамдықты қарулар. Олар көбінесе жылдамдық пен күтпеген шабуылды арттыру үшін оңай тасымалданатын және жасырылатын етіп жасалады.

Шабуыл қарулары

Шабуылдық қарулар – жаяу әскер мен бронетанкілерге тікелей атыспен қолдау көрсету үшін арналған бронетранспортты құралдарға орнатылған қарулар. Әдетте, қару корпуста орналасады және көліктің ең қатты брондалған алдыңғы бөлігінде болады.

Автоматтық оқ

Автопушкалар машиналық мылтықтарға ұқсас, бірақ олардың калибрі кем дегенде 20 мм құрайды.

Әуе кемелері артиллериясы

Ұшақ артиллериясы бірінші дүниежүзілік соғыстан бері пайдаланылып келеді.

Танк оқ-дәрілері

Танк қаруы – танк мұнарасына орнатуға арналған жоғары жылдамдықты қару. Олардың көптеген конструкциялық ерекшеліктері танкке қарсы қарулармен ортақ, және көп жағдайларда танкке қарсы қарулардың жобаларымен тікелей байланысты. Көптеген танк қаруларының басты мақсаты – басқа танктерді жою, бірақ оттық қолдау және адам күшіне қарсы миссиялар сияқты басқа да міндеттер де жиі қажет болады.

Теңіз артиллериясы

Теңіз қарулары құрлықтағы артиллериялық қару-жарақтардың негізгі принциптерімен жасалады, бірақ жүйелік құрылымы мен қолданылуында маңызды айырмашылықтар бар. Оларды ешқашан "артиллерия" деп атамайды, алайда жағалау аймағындағы құрлық әскерлерінің операцияларына олардың қабылдану шегінде теңіз артиллериясының оттық қолдауын көрсету жиі кездеседі.

Темір жол артиллериясы

Темір жол артиллериясы – арнайы құрастырылған темір жол вагондарына орнатылған және тасымалданатын ірі пушкалар мен гаубицаларды қамтыды.

Жаяу әскердің минометтері

Жаяу әскерлік минометтер тізімі тактикалық ұрыста жаяу әскер бөлімшелеріне жақын қашықтықта, жылдам жауап беруге және жанама атыс мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін берілетін қаруларды көрсетеді. Осы себепті миномет "жаяу әскерінің артиллериясы" деп аталады және жеңіл жаяу әскері үшін, әсіресе, оттық күшті жеткізу қажеттілігі туғанда, икемді логистикалық шешім ұсынады. Әдетте, жаяу әскерлік минометтер – жаяу әскер тобының (кейде минометшілер деп аталады) көліктік құралдардың көмегінсіз тасымалдай алатын қарулармен сипатталады. Салмақ бойынша осы шектеулерге байланысты, минометтер 120 мм калибрге дейін ғана "жаяу әскері" қатарына жатады. Одан ірі қарулар көбінесе қолмен немесе жеңіл тактикалық көліктермен сүйреу үшін дөңгелекті шассиді қажет етеді.

Ауыр минометтер

Ауыр минометтер – жоғары бұрышты траекториямен салыстырмалы түрде ауыр снарядтарды атуға арналған үлкен калибрлі минометтер. Мұндай қарулардың ату қашықтығы салыстырмалы түрде қысқа, бірақ олар әдетте ұқсас калибрлі далалық артиллериядан қарапайым болады. Бұл санатқа Бірінші дүниежүзілік соғыстағы "Тренч-минометтері" жатады, олар тым ауыр және көлемді болғандықтан, жаяу әскер минометтері ретінде жіктелуге қабілетсіз болды.

Өздігінен жүретін жаяу әскер қаруы

Жаяу әскерлік қарулар жаяу әскер бөлімдеріне тікелей, дербес қолдау көрсету үшін арналған. Олар негізінен тікелей атыс режимінде әртүрлі снарядтарды атып, жаяу әскермен бірге қозғалу үшін жеңіл салмақты және қолмен тасымалдауға ыңғайлы.

Тау артиллериясы

Тау артиллериясы, қаптық гаубицалар, тау гаубицалары және тау зеңбіректерді қамтиды, тау жаяу әскерлерімен бірге қимылдау үшін арналған. Әдетте, жеңіл салмақты және жүк көтеруші жануарлармен немесе тіпті сарбаздармен тасымалдауға ыңғайлы болу үшін бөлінетін конструкцияға ие, олар көбінесе төменгі оқ бастауыш энергиясы бар шектеулі калибрлі болады. Сәйкесінше, ату қашықтығы және бронетехникаға қарсы қабілеттері шектеулі. Дегенмен, олар ауыр қолдау күштеріне қол жеткізе алмайтын жерлерде тиімді атыс күшін жеткізе алады.

Өздігінен жүретін далалық қарулар

Далалық қарулар – далалық артиллерияның екі негізгі түрінің бірі. Олар ұзын стволдан салыстырмалы түрде тегіс траекториямен ауыр снарядтарды атып, жоғары бастапқы жылдамдық пен ұзақ қашықтыққа ие болуға мүмкіндік береді. Далалық қарулар ұзақ қашықтықтан оттық қолдау көрсетуге және батареяға қарсы шабуыл жасауға ең қолайлы.

Өздігінен жүретін гаубицалар

Гаубицалар – далалық артиллерияның екі негізгі түрінің бірі. Гаубицалар салыстырмалы түрде қысқа ұңғыдан ауыр снарядты жоғары траекториямен атып шығарады. Ату қашықтығы шектеулі, бірақ гаубицалар бірдей өлшемдегі далалық зеңбіректерге қарағанда сәл жылдам қозғалады.

Дөңгелекті өздігінен жүретін гаубица

Бұл өздігінен жүретін гаубицалардың бір тармағы, онда артиллериялық қару дөңгелекті көлік шассисіне орнатылады, әдетте 8x8 немесе 10x10 бронетранспорттық машинасына (БТК) немесе 6x6, 8x8, 10x10 жүк көліктеріне.

Тікұшақты өздігінен жүретін гаубица

Бұл өздігінен жүретін гаубицалардың бір түрі, онда артиллериялық қару тізбекті шассиге орнатылған.

Қоршау артиллериясы

Қамау артиллериясы – қамалдарды, қалаларды және басқа да бекітілген нысаналарды атқылауға арналған ауыр қарулар мен басқа да бомбалау құралдары. Олар ауыр снарядтарды атуға қабілетті, бірақ оларды пайдалану үшін үлкен көлік және логистикалық қолдау керек. Олардың жылдамдығы төмен болғандықтан, жылдам әрекет ететін соғыс жағдайында олар көбінесе қолданылмайды.