Кіріспе

Француз қаржыгері, жүзім шарабын өндіруші, коллекционер, қайырымдылық жасаушы және жарысқа қатысатын жылқының иесі/тәрбиешісі

Майер Альфонс Джеймс Ротшильд (1 ақпан 1827 – 26 мамыр 1905), француз қаржыгері, жүзім шарабын өндіруші, өнер жинаушы, қайырымдылық жасаушы, жарысқа қатысатын жылқының иесі/тәрбиешісі және Францияның Ротшильд банктік отбасының мүшесі болды.

Өмірбаян

Ол Альфонс деп аталған Джеймс Майер де Ротшильдтің (1792–1868) үлкен ұлы болды. Оның анасы Бетти де Ротшильд (1805–1886), сол отбасының австриялық тармағынан шыққан Соломон Майер фон Ротшильдтің қызы. Альфонс Францияның «Ротшильд бауырлары» банкінің басшысы болу үшін тәрбиеленді және Еуропадағы басқа Ротшильд банктік үйлерінде тәлім алды. Францияда ол қаржы әлеміндегі маңызды тұлғаға айналды және 1855 жылы Франция банкінің регенті болып тағайындалды, бұл лауазымды өмірінің соңына дейін сақтап қалды. 1857 жылы Альфонс де Ротшильд өзінің туысы Леонора "Лоре" де Ротшильдке (1837–1911) үйленді, ол ағылшын тармағынан шыққан Лайонель де Ротшильдтің (1808–1879) қызы болды. Олардың төрт баласы болды. Олардың үлкен қызы Беттина Каролина (1858–1892) Альберт Соломон фон Ротшильдке тұрмысқа шықты.

Жүзімдік шаруашылығының операторы ретінде

Альфонс пен оның інісі Густав өздерінің ағылшын туысы Натаниел де Ротшильдпен біршама бәсекелестікке түсті, ол әпкесі Шарлоттаға үйленгеннен кейін Парижге көшіп келді. Натаниел де Ротшильд Фрере банкінде жұмыс істеді және 1853 жылы Медок шарап өсіру аймағындағы Пауиллақта Château Brane Mouton жүзімдігін сатып алды. Натаниелдің Мутон жүзімдігі 1855 жылғы Бордо шараптарының ресми жіктелімінде екінші дәрежелі деп бағаланды. 1868 жылы әкесі қайтыс болғанға үш ай қалғанда Альфонс пен Густав оны Пауиллақтағы ең беделді First Growth Château Lafite жүзімдігін сатып алуға көндірді. 1868 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Альфонс пен Густав Шато Лафит Ротшильд жүзімдігін мұраға алды. Бірақ олар Парижде тұрды және жүзімдік олардың банк ісіне және басқа да бизнес-жобаларға салған үлкен инвестицияларымен салыстырғанда аса маңызды болған жоқ. Сондықтан олар Пауиллақтағы жүзімдікке тек қана ара-тұра келіп, оған көңіл бөлді. Ротшильд ағайындылары дүниеден өткен соң, мүлікті ұлына қалдырды және ол осы күнге дейін отбасының қолында.

Қаржыгер және инвестор ретінде

Альфонс де Ротшильд 1868 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін зор байлық мұраға алды, оның ішінде де Ротшильд Фрере банкі мен Chemin de Fer du Nord компаниясының үлестері бар еді. Ол жас кезінде қаржы саласында тәлім алып, әкесі оны банктің алтын таяқшаларымен жұмыс істеуге жауапты етті. 1860 жылдары Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында өзгеретін заманға сәйкес келетін тиімді ақша жүйесі туралы қызу пікірталастар өрбіді. Францияда белгілі банкирлер, Перейр ағайындылар, қағаз ақшаны жақтады, ал Альфонс де Ротшильд Францияның биметаллизм жүйесін сақтауды қорғады. Бастапқыда Альфонс өзінің ұстанымын қолдауға ықпалды досы, мемлекет қайраткері Леон Сей көмектесті. Леон Сей – Ротшильдтердің Chemin de Fer du Nord компаниясының бұрынғы қызметкері және 1872 жылы Францияның қаржы министрі болды. Бірақ Латын валюталық одағының құрамында Франция Еуропаның көп бөлігіне қосылып, 1873 жылға қарай алтын стандартын қабылдады. 1880 жылы Альфонс де Ротшильд отбасының Жаңа Каледониядағы никель кеніші Société Le Nickel (SLN) компаниясын бақылауға алуына келісім жасады. Франко-прусс соғысы кезінде Альфонс де Ротшильд пруссиялық қоршаудың алдында Париждегі қамалды күзетті. 1871 жылдың қаңтарында бейбіт келісімге қол қойылғаннан кейін, оның банкі Францияның жаңа Герман империясына өтемақы ретінде төлеуге міндетті бес миллиард франкты жинап қана қоймай, экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуге де көмектесті. Франция қаржылық жағдайынан тез жаңғырып, репарацияны мерзімінен бұрын төледі, бұл соғыс біту шарты бойынша 1873 жылы Солтүстік Францияның неміс оккупациясын аяқтады. Алайда сол жылы Берлин мен Венадағы қор биржалары құлап, Орталық Еуропаны экономикалық дағдарысқа ұшыратты. Бірақ он жыл ішінде Альфонс де Ротшильд Франциядағы маңызды экономикалық өзгерістерге куә болды. Société de l'Union Générale инвестициялық банкінің құлдырауы 1882 жылғы қор нарығының құлдырауына және экономиканың төмендеуіне әкелді. 1883 жылы Альфонс АҚШ мұнай экспортына бәсекелесу үшін Каспий және Қара теңіз мұнай компаниясын (Bnito) құрды. Ол халықаралық нарықтарда ресейлік мұнаймен қамтамасыз етуге тырысқан Standard Oil компаниясының бәсекелесіне айналды. 1889 жылы Comptoir d'Escompte de Paris банкі банкротқа ұшырады, ал одан кейін Панама жанжалы басталды, нәтижесінде 1893 жылы француз парламенті ресми тергеу жүргізді. Оның қысымы нәтижесінде 1871 жылы Уақытша үкімет басшысы Адольф Тьер ұсынған Кремье декретін жою жобасы тоқтатылды. Бұған дейін Құрметті легионның мүшесі болған Альфонс де Ротшильд дағдарыс кезінде француз экономикасына қосқан үлесі үшін 1896 жылы Құрметті легионның ең жоғарғы дәрежесі – Ұлы крестпен марапатталды.

Өнер жинаушы ретінде

Алфонс де Ротшильд өмірі бойында көркем туындылардың үлкен коллекциясын жинады. Ол голланд шеберлерінің туындыларын құлшына жинаған, сондай-ақ ислам өнерінің маңызды жинақтаушысы болды. 1885 жылы ол Әдемі өнер академиясының мүшесі болып сайланды және көптеген мұражайларға шамамен 2000 туынды сыйлады немесе өсиет етіп қалдырды.

Тұрғын үйлер

Әкесінің мүлігінің бір бөлігі ретінде Альфонс де Ротшильд Парижде, Конкорд алаңындағы 2 rue Saint Florentin мекенжайындағы үлкен резиденцияны мұра етті, ол қазір Америка елшілігі кешенінің бір бөлігі болып табылады. Одан бөлек, ол Парижден шамамен 26 км шығысқа қарай орналасқан, үлкен сарай және ормандық аймақтарды қамтитын Ферьер шатосын да алды.

Адам өлтіруге әрекеті

1895 жылдың тамызында Альфонс де Ротшильдке жолданған қарапайым бомбалы хат оның Париждегі үйіне жеткізілді. Ол үйде болмағандықтан, үй шаруашылығының бір қызметкері оны де Ротшильд әйелдері кеңсесіне жіберді, онда ол жарылып, бас кеңсе кызметкерін ауыр жарақаттады. 1905 жылы қайтыс болғаннан кейін Альфонстың ұлы Эдуард отбасы бизнесін басқарды.