Кіріспе

Голландияда туған швейцариялық өнеркәсіпші және өнер коллекционері Ханс Генрих Август Габор Тиссен Борнемисса де Кассон, Барон Тиссен (13 сәуір 1921 – 27 сәуір 2002) – Голландияда туған швейцариялық өнеркәсіпші және өнер коллекционері. Тиссендер әулетінің мүшесі болған ол венгр титулына ие болды және неміс капиталының мұрагері еді. Ол неміс әкесі мен американдық анасынан дүниеге келді. Дэниел М. Фрост пен Джон Керри оның аналық туысқандары. Оның әкесінің әкесі Август Тиссен болды. Тиссен өмірінің көп бөлігін Испанияда өткізді. Оның бесінші және соңғы әйелі Кармен "Тита" Сервера – бұрынғы Испания сұлуы.

Ерте өмір

Тиссен Борнемиза Нидерландының Схевенинген қаласында, Барон Генрих Тиссен Борнемиза де Кассон де Имперфальва (1875–1947) мен оның бірінші әйелі Маргит Баронша Борнемиза де Кассон (1887–1971) отбасында дүниеге келді. Тиссендер отбасының байлығы болат және қару-жарақ империясының негізінде құрылған: Генрих Тиссен жас кезінде Германияны тастап, 1905 жылы Венгрияға қоныс аударды. Будапештте Генрих патшаның венгр камерасының қызы Габор Борнемиза де Кассон мен Имперфальваға (1859–1915) үйленді, ол өзінің ұлы болмағандықтан Генрихті асырап алды. 1907 жылы Австрия-Венгрия императоры Франц Иосиф I Генрих пен оның еркек ұрпақтарына венгр дворяндығындағы әкесінің барондық атағын берді. Баронша Маргит Борнемизаның әдесі Барон Альберт Борнемиза де Кассон (1832–1899) және графиня Габриэла Корнис де Гончруска (1834–1902) болды.

Мансап

Әкесінің қайтысымен Тиссен Борнемицца TBG (Thyssen Bornemisza Group) Holdings N. V. компаниясын мұраға алды, бұл мұнай, кеме құрылысы (Бремер Вулкан) және Роттердам портының үлкен бөлігін, сондай-ақ 14-19 ғасырлар аралығындағы еуропалық шеберлердің жүздеген картинасын қамтитын ірі бизнес империясы еді. Тиссен Борнемицца сонымен қатар жылқыға құмар болатын. Одан кейін ол өзінің бизнесін өнермен шектеді. Ол Дуччодан Франсиско Гояға дейінгі көптеген ескі шеберлердің туындыларын сатып алды; ал әкесі қайтыс болғаннан кейін он бес жыл өткен соң, ол өзінің алғашқы заманауи өнер туындысын – 1931 және 1935 жылдар аралығында салынған Эмил Нольдеге тиесілі акварельді сатып алды, осылайша коллекцияға 20 ғасырдың картиналары ене бастады (соның ішінде Эдгар Дега, Пиет Мондриан, Пабло Пикассо және Фернан Легер). Дегенмен, оның басымдығы неміс экспрессионизміне қатысты болды және ол көп ұзамай картиналар саласындағы нағыз сарапшыға айналды.

Активтер бойынша дау

Трастты таратып, үшінші күйеуінің мүлкін бақылауға алу мақсатында Тита барон Георг Генрих Тиссен Борнемизаның әкелігіне күмән келтірді, оның әкесінің шын мәнінде граф Иван Баттиан де Неме Уйвар (1910–1985), Тиссеннің әпкесі, графша Маргит Баттианның (1911–1989) күйеуі болғанын алға тартты. Бірақ баронның қайтыс болуына дейін тараптар келісімге келді, бұл Испанияда қалуға тиіс Тиссеннің ауқымды өнер жинағын бақылаудағы талас-тартысты «бейбіт» аяқтады, ал Ханс Генрих Мадридтегі Тиссен Борнемиза мұражайын құрған болатын. Мұражайдағы картиналардың бірі, Камиль Писсароның «Rue Saint Honoré in the Afternoon, Effect of Rain» картинасы, еврей жұбайына тиесілі болған, олар 1939 жылғы «Кристалл түнінен» кейін көп ұзамай Ұлыбританияға шығу визасын алу үшін оны неміс үкіметіне беруге мәжбүр болды. 2015 жылға қарай олардың ұрпақтары мұражайды нацистер ұрлаған деп сотқа берді. Оның екі баласы болды: Саша Тиссен Борнемиза де Кассон 2008 жылдың 31 қаңтарында және Эрик Тиссен Борнемиза де Кассон 2010 жылдың 5 тамызында дүниеге келді. Оның жесірі 2006 жылдың шілдесінде Гуадалупе Сабина мен Мария дель Кармен есімді екі қызды асырап алды.

Өлім

Ханс Генрих Испанияның Сант-Фелиу-де-Гиксольс қаласында қайтыс болды. Ол Германияның Эссен қаласына жақын Рур аймағындағы Шлосс Ландсбергтің отбасылық мазарында жерленген.