Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суринамның астанасы және ең ірі қаласы.
Capital and largest city of Suriname
Атауы
Қала Суринам өзенінің сағасында мекендеген Парамарибо тайпасының құрметіне аталған; атауы тупи-гуарани тілінен келген, онда "пара" – "үлкен өзен", ал "марибо" – "тұрғындар" деген мағынаны білдіреді.
The city is named for the Paramaribo tribe living at the mouth of the Suriname River; the name is from Tupi–Guarani para "large river" + maribo "inhabitants".
Тарих
Парамарибо атауы, бәлкім, голланд тіліндегі ең алғашқы дереккөздерде Пармурбо деп жазылған жергілікті ауылдың атының өзгеруінен туындаған. Осы жерде 1613 жылы Николас Балиестель мен Дирк Классон ван Санен құрған сауда бекеті – алғашқы голландтық қонысы орналасқан. 1667 жылы Екінші ағылшын-голланд соғысы кезінде Абрахам Крийнсен басқаратын кемелер эскадрильясы Парамарибоны бағындырды. 1667 жылғы Брэда шарты Парамарибоны қазіргі голланд колониясы Суринамның маңызды қаласы ретінде бекітті. Парамарибоны қорғаған форт, Крийнсеннің флотын қаржылаған голланд провинциясының құрметіне Форт Зеландия деп аталды. (Қала Жаңа Миддельбург деп те аталуға тырысты, бірақ бұл атау тұрғындар арасында танылмады). Парамарибо халқы әрқашан әртүрлі этникалық топтардан құралған. Алғашқы британдық қоныс жайлаушылардың арасында көптеген яһудилер болды және Америкадағы ең көне синагогалардың бірі – Неве Шалом синагогасы Парамарибода табылады. Қала халқы 1873 жылдан кейін айтарлықтай өсті, себебі бұрынғы құлдарға (1863 жылы босатылған) бұрынғы иелеріне жұмыс істеуді тоқтатуға және қант плантацияларын тастауға рұқсат берілді. Парамарибо Суринамның астанасы болып, оның отарлық дәуірінен бастап 1975 жылы Суринам тәуелсіздік алғанға дейін және бүгінгі күнге дейін қала берді. Ескі қала жылдар бойы көптеген қасіретті өрттерге ұшырады, әсіресе 1821 жылдың қаңтарында (400-ден астам ғимаратты қиратқан) және 1832 жылдың қыркүйегінде (шамамен 50 ғимаратты жойған). Коджо, Ментор және Презент атты құлдар өрт қоюға кінәлі деп танылып, тірідей жақылды. 1972 жылдың мамыр айында Парамарибо хайуанаттар бағы ашылды. 1987 жылы Суринамда әкімшілік реформа жүргізіліп, қала 12 әкімшілік аймаққа (билік саласына) бөлінді.
The name Paramaribo is probably a corruption of the name of a native village, spelled Parmurbo in the earliest Dutch sources. This was the location of the first Dutch settlement, a trading post established by Nicolaes Baliestel and Dirck Claeszoon van Sanen in 1613. In 1667, during the Second Anglo Dutch War, Paramaribo was conquered by a squadron of ships under Abraham Crijnssen. The Treaty of Breda in 1667 confirmed Paramaribo as the leading town of the now Dutch colony of Suriname. The fort protecting Paramaribo was renamed Fort Zeelandia in honor of the Dutch province that had financed Crijnssen's fleet. (The town was also renamed New Middelburg but the name did not catch on with the inhabitants). The population of Paramaribo has always been very diverse. Among the first British settlers were many Jews and one of the oldest synagogues in the Americas, the Neveh Shalom Synagogue, is found in Paramaribo. The population of the town was greatly increased after 1873, when former enslaved people (who had been freed in 1863) were allowed to stop working for their former masters and leave the sugar plantations. Paramaribo has remained the capital of Suriname, from its colonial days through the independence of Suriname in 1975 to the present day. The old town has suffered many devastating fires over the years, notably in January 1821 (which destroyed over 400 buildings) and September 1832 (which destroyed nearly 50 buildings). The slaves Kodjo, Mentor, and Present were found guilty of arson, and burnt alive. In May 1972, the Paramaribo Zoo opened. In 1987, an administrative reorganization took place in Suriname and the city was divided into 12 administrative resorts (jurisdictions).
География
Қала Суринам өзенінің жағасында, Атлант мұхитынан шамамен ішкі аймақта, Парамарибо ауданында орналасқан.
The city is located on the Suriname River, approximately inland from the Atlantic Ocean, in the Paramaribo district.
Климат
Парамарибо Кёппен климаттық жіктелімі бойынша тропикалық жаңбырлы ормандар климатына (Af) ие. Парамарибо тропикалық желдерге қарағанда Интертропикалық конвергенция аймағының ықпалында көбірек болып, тропикалық дауылдарға ұшырамайды, сондықтан оның климаты экваторлық деп жіктеледі. Қалада нақты құрғақ маусым жоқ; жылдың барлық 12 айында жауын-шашынның орташа мөлшері белгілі бір деңгейден жоғары, бірақ қалада жыл ішінде айқын ылғалды және құрғақ кезеңдер болады. Солтүстік жарты шардың "күз" мезгілінде (қыркүйектен қарашаға дейін) Парамарибода жылдың ең құрғақ кезеңі байқалады, ал сәуірден шілдеге дейін ең көп жауын-шашын жауады. Осындай климатқа ие көптеген қалалар сияқты, температура жыл бойы салыстырмалы түрде тұрақты болады, орташа ең жоғары температурасы 30 градус Цельсий, ал орташа ең төменгі температурасы 24 градус Цельсийді құрайды. Парамарибоға жыл сайын шамамен жауын-шашын түседі.
Paramaribo features a tropical rainforest climate (Af), under the Köppen climate classification. Because Paramaribo is more subject to the Intertropical Convergence Zone than the trade winds and sees no tropical cyclones, its climate is classified as equatorial. The city has no true dry season; all 12 months of the year average more than of rainfall, but the city does experience noticeably wetter and drier periods during the year. The northern hemisphere "autumn" (September through November) is the driest period of the year in Paramaribo, and the heaviest rainfall occurs from April to July. Common to many cities with this climate, temperatures are relatively consistent throughout the course of the year, with average high temperatures of 30 degrees Celsius and average low temperatures of 24 degrees Celsius. Paramaribo on average receives roughly of rainfall each year.
Демография
Парамарибоның халқы 240 924 адамды құрайды (2012 жылғы халық санағы). Соңғы жылдары халық саны тоқтап тұрғанымен, айналасындағы Ваника ауданының көптеген қалаларында халық саны артып келеді.
Paramaribo has a population of 240,924 people (2012 census). While the population number is stagnating in recent years, many towns in the surrounding Wanica District are increasing in population.
Білім
Парамарибо қаласының жоғары білім беру мекемесі – Суринамның Антон де Ком университеті, бұл елдегі жалғыз университет.
Paramaribo's institution of higher learning is Anton de Kom University of Suriname, the country's only university.
Денсаулық сақтау
Парамарибода төрт аурухана бар: Академиялық аурухана Парамарибо, 's Lands Hospitaal, Синт Винсентius ауруханасы және Diakonessenhuis.
Paramaribo is home to four hospitals, the Academic Hospital Paramaribo, 's Lands Hospitaal, Sint Vincentius Hospital and Diakonessenhuis.
Парамарибоның тарихи орталығы
17-18 ғасырларда салынған голланд отарлық қаласы 2002 жылы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді. Тарихи қаланың орталық бөлігі Суринам өзенінің сол жағасында орналасқан. Ғимараттардың түпкілікті архитектурасы мен көше жоспары көбінесе өзгеріссіз сақталған және қорғалған.
The Dutch colonial town established in 17th and 18th centuries was declared a UNESCO World Heritage Site in 2002. The historic inner city is located along the left bank of the Suriname River. The original architecture of buildings and street plan has largely remained intact and preserved.