Кіріспе

Француз астрономы Жерар Анри де Вокулеурс (25 сәуір 1918 – 7 қазан 1995) – француз астрономы, галактикаларды зерттеу саласындағы еңбектерімен әйгілі.

Өмір және мансап

Жерар де Вокулеурс 1918 жылғы 25 сәуірде Парижде дүниеге келді, және анасының қыздық атын өз тегі ретінде алды. Ол әуесқой астрономияға ерте қызығушылық танытып, 1939 жылы сол қаладағы Сорбонна университетінде бакалавр дәрежесін аяқтады. Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметтен кейін астрономияны зерттеуін жалғастырды. 1944 жылғы 31 қазанда әріптес астрономы Антуанетта де Вокулеурсқа үйленді, және олар жиі астрономиялық зерттеулерде бірлесіп жұмыс істеді. Ол ағылшын тілін жақсы білген, 1949-1951 жылдары Англияда, ал 1951-1957 жылдары Австралиядағы Маунт Стромло обсерваториясында болды. 1957-1958 жылдары Аризонадағы Лоуэлл обсерваториясында, 1958-1960 жылдары Гарвардта жұмыс істеді. 1960 жылы Остин қаласындағы Техас университетіне тағайындалды, және қалған өмірін сол жерде өткізді. Ол жаңа құрылған астрономия факультетінің алғашқы бес оқытушысының бірі болды. Оның кейінгі жұмыстары галактикаларды зерттеуге арналған, және ол әйелі Антуанеттамен (1921-1987) бірлесіп жарық галактикалардың үшінші анықтамалық каталогын жасады. Оның мамалдығы Хаббл мен Сандейдждің галактикалар атласын қайта талдау және жарықтылық, сақиналы галактикалардың диаметрлері, ең жарқын жұлдыздық шоқтар сияқты әртүрлі өлшемдерді орташа есептеу әдісін қолданып қашықтық өлшемдерін қайта есептеуді қамтыды, бұл әдісті ол "қауіпті тарату" деп атады. 1950 жылдары ол галактикалық шоғырлардың супершоғырларға бірігуі идеясын қолдады. Де Вокулеурдің өңделген Хаббл тізбегі – стандартты Хаббл тізбегінің кеңінен қолданылатын түрі. Де Вокулеурс 1988 жылы Америка астрономиялық қоғамының Генри Норрис Расселл лекциялық сыйлығымен марапатталды. Сол жылы Франция астрономиялық қоғамының (Société astronomique de France) Жюль Янсен сыйлығына ие болды. Ол және оның әйелі, ұзақ жылдарғы серігі Антуанетта бірге 400 ғылыми-зерттеу және техникалық мақала, 20 кітап және 100 көпшілікке арналған мақала жазды.