Кіріспе

Эпилепсиясы бар пациенттерде бас ауруы жиі кездеседі. Егер бас ауруы ұстамаға жақын пайда болса, ол периктальді бас ауруы деп аталады, ол ұстамаға дейін (преиктальді) немесе кейін (постиктальді) пайда болуы мүмкін, бұл жағдай иктальді деп аталады. Иктальді бас ауруы эпилепсияның көрінісі болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін. Бірінші жағдайда ол иктальді эпилептикалық бас ауруы немесе жай ғана эпилептикалық бас ауруы деп анықталады. Бұл нағыз ауырсынулы ұстама, ол жеке тұруы немесе ұстаманың басқа көріністерімен бірге жүруі мүмкін, немесе мигрэлепсия. Дегенмен, бұл жағдай мигреньнің аурасыз немесе ауралы емес бас ауруымен байланысты болуы да мүмкін. Мигреньнің шынайы мигрень ме, әлде эпилептикалық бас ауруы ма екенін анықтау үшін бас ауруы кезінде ЭЭГ жасау қажет (екінші жағдайда бас ауруы фазасында эпилептиформды аномалиялар анықталады). Постиктальді бас ауруы – эпилепсиялық ұстамадан кейін үш сағат ішінде пайда болып, ұстама тоқтағаннан кейін 72 сағат ішінде өздігінен басылатын бас ауруы. Бұл постсиректальдық күйдің мүмкін симптомдарының бірі. Постиктальді бас ауруы – бас ауруы мен эпилепсия арасындағы ең көп кездесетін байланыс, эпилепсиясы бар адамдардың 12-52% - ында кездеседі. Постиктальді бас ауруының шамамен жартысы мигрень сипаттамаларына ие. Ол жалпыланған тоникалық-клоникалық ұстамалар, шұғалалы және оқшалы бөлікше эпилепсиясы және интерктальді бас ауруы кезінде жиі кездеседі. Интерктальді бас ауруы. Эпилепсиясы бар пациенттерде кез келген бас ауруы болуы мүмкін, оның пайда болуы эпилепсиялық ұстамалардан тәуелсіз, бірақ кейде оларға жақын (ұстамадан кейін немесе бұрын) пайда болады. Бұл коморбидтік жағдай, оны жоғарыда айтылған периктальді және иктальді бас ауруларынан бөлек қарастыру керек. ЭХ эпилепсиялық ұстаманың бастапқы фазасы (аура деп аталады, міндетті түрде санасы болуы керек), содан кейін басқа көріністермен жалғасады, мысалы, құрысулар. Бірақ ЭХ клиникалық маңызы оқшауланған жағдайда ("таза ЭХ"), яғни оның эпилептикалық сипатын анықтайтын басқа көріністермен бірге болмағанда артады. Симптомдар мен диагноз. ЭХ диагноз қоюға мүмкіндік беретін клиникалық белгілері жоқ. ЭХ-дағы ауырсынудың сипаттамасы мен орналасуы әртүрлі болуы мүмкін: кейде аурасымен немесе аурасыз мигреньге ұқсас, кейде шиеленістік, кейде анықталмайтын. Эпизодтың ұзақтығы секундтарға созылуы мүмкін, тіпті бірнеше күнге дейін (бас ауруы/эпилепсиялық статус). Диагноз қою үшін бас ауруы кезінде ЭЭГ жасау қажет, ол бас ауруының басталуы мен тоқтауына сәйкес келетін эпилепсияға сәйкес келетін разрядтарды көрсетеді. Гемикрания эпилептика – ЭХ-тың бас ауруы мен ЭЭГ пароксизмдары бір жақта орналасқан түрі. Барлық фокалды эпилепсиялардағыдай, себебін анықтау үшін МРТ қажет: даму ақаулары/дисплазиялар, жаңалықтар, энцефалопатиялар, мидың жарақаттық зақымдары, қан тамырлары аурулары. Егер бас ауруы эпизоды ұстамадан тыс жерде де болса, яғни бұрын және/немесе кейін, ЭЭГ-нің ерекше аномалиялары болмаса, бұл жағдайды алдыңғы жағдайдан анық ажыратуға болады.