Александр Митчерлих: Психоанализ, соғыстан кейінгі Германия және қоғамдық жарақаттар

Кіріспе

Александр Харборд Митчерлих (20 қыркүйек 1908 – 26 маусым 1982) – неміс психиатры және психоаналитигі.

Өмір

Александр Мицкерлих Мюнхенде өсіп, Мюнхен университетінде тарих, өнер тарихы және философия мамандықтарын оқыды. 1932 жылы Мицкерлихтің еврей туған диссертация жетекшісі Пол Йоахимсен қайтыс болғанда, оның орны антисемит Карл Александр фон Мюллерге берілді, ол алдыңғы жетекшісі бастаған диссертациялық жобаларды қабылдаудан бас тартты. Сондықтан Мицкерлих Германиядағы ағымдағы оқиғаларға сын көзбен қараған жазбаларды сату үшін Берлинге көшіп, кітап дүкені ашты. Осының салдарынан 1933 жылдан бастап саяси себептермен бірнеше рет тұтқындалды. Мицкерлих медицинаны оқу үшін Швейцарияға эмиграциялады, бірақ 1937 жылы Германияға оралды. 1941 жылы Гейдельберг университетінен неврология саласы бойынша докторлық диплом алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Нюрнберг процесіндегі нацисттік дәрігерлерге қатысты бақылаушы болды, олар концентрациялық лагерьдегі тұтқындарға медициналық тәжірибелер жасап, азаптаған. Ол Цюрихтегі клиникада жұмыс істеді, онда болашақ әйелі Маргарете Мицкерлих Нильсенмен танысты. Олар 1955 жылы үйленді. Бұл оның үшінші некесі болды. Александр Мицкерлих 1949 жылы Гейдельберг университетінде психосоматикалық медицина клиникасын құрды. 1953 жылдан бастап Гейдельбергте психосоматикалық медицина кафедрасын басқарды. 1960 жылы әйелі Маргарете Мицкерлихпен бірге Франкфуртта психоаналитикалық зерттеулерді жүргізетін Зигмунд Фрейд институтын құрды. Ол 1976 жылға дейін институт директоры болды. 1966 жылдан 1973 жылға дейін Мицкерлих Франкфурт университетінде психология профессоры болды. 1960-шы жылдардан бастап Франкфурт мектебінің өкілдерімен бірге Мицкерликтер соғыстан кейінгі Германияның интеллектуалдық пікірталастарында маңызды рөл атқарды, нацистік Германияның себептерін және оның неміс қоғамына тигізген әсерін психоаналитикалық тұрғысынан түсіндірді. Олардың бірлесіп жазған алғашқы маңызды кітабы – «Қайғыға батуға келмейтін қайғы» («Die Unfähigkeit zu trauern. Grundlagen kollektiven Verhaltens»), 1967 жылы жарық көрді. Кітапта Холокост, соғыс қылмыстары және қылмыскерлердің өкініш сезімі соғыстан кейінгі неміс қоғамында тиісті деңгейде талқыланбауының себептері қарастырылды. Мицкерлих немістердің сүйікті көшбасшысы Адольф Гитлерге деген қайғысын білдіре алмауына назар салды. Александр Мицкерлихтің тағы бір маңызды еңбегі – «Біздің қалаларымыздың жаттыққандығы» («Die Unwirtlichkeit unserer Städte: Anstiftung zum Unfrieden»), 1965 жылы жарық көрген, соғыстан кейінгі Германиядағы қала құрылысы мен архитектураның әлеуметтік және психологиялық салдарына арналған кітап. Осы кезеңнің соңында, 1969 жылы, Мицкерлих жазушы Эрика Йонгтың талдаушысы болды, ол: «Ол мені жазушы ретінде тұңғыш рет қабылдады. Менің жұмысымдағы көптеген кедергілерді жеңуге көмектесті. Ол менің өмірімді өзгертті», – деді. Мицкерлих 1969 жылы «Friedenspreis des Deutschen Buchhandels» сыйлығымен марапатталды. 1973 жылы ол Мюнхен қаласының мәдени сыйлығын және Вильгельм Лейшнер медалін алды. Александр Мицкерлих 73 жасында Франкфурт-на-Майнеде қайтыс болды. Оның мұрасын 1982 жылы әйелі Франкфурт университетіне тапсырды.

Alexander Mitscherlich grew up in Munich and took up studies in history, the history of art, and philosophy at Munich University. When Mitscherlich's Jewish born dissertation thesis supervisor Paul Joachimsen died, in 1932, his chair was passed to an antisemite, Karl Alexander von Müller, who declined to take over the dissertation projects begun by his predecessor. This is why Mitscherlich left Munich for Berlin in order to open a bookstore there, where he sold writings critical of the current developments in Germany, bringing him to the attention of the SA. He was hence jailed in Germany several times from 1933 for political reasons. Mitscherlich emigrated to Switzerland in order to take up studies in medicine there, only to return to Germany in 1937. He received a doctor's degree from Heidelberg University in 1941 in neurology. After World War II, he was an observer at the Nuremberg Trials against the Nazi physicians guilty of medical experiments and torture of the inmates of concentration camps. He worked at a clinic in Zürich where he met his future wife Margarete Mitscherlich Nielsen. They married in 1955. It was his third marriage in all. Alexander Mitscherlich founded the clinic for psychosomatic medicine at Heidelberg University in 1949. From 1953 he held the chair for psychosomatic medicine in Heidelberg. In 1960, together with his wife Margarete Mitscherlich he was a co founder of the Sigmund Freud Institut at Frankfurt committed to psychoanalytic research. He directed the institute until 1976. From 1966 to 1973 Mitscherlich was professor for psychology at Frankfurt University. From the 1960s, alongside the protagonists of the Frankfurt School, the Mitscherlichs played an important part in post war Germany's intellectual debates, employing psychoanalytic thought for explaining the causes behind Nazi Germany and its aftermath in German society to the present day. The first major book they wrote together was Die Unfähigkeit zu trauern. Grundlagen kollektiven Verhaltens (The Inability to Mourn: Principles of Collective Behaviour), first published in 1967, discussing why the Holocaust, the war crimes, and the sentiment of guilt on the offender's part were not dealt with adequately in post war German society. Mitscherlich pointed specifically to the Germans' inability to mourn their beloved leader, Adolf Hitler. Another important book Alexander Mitscherlich wrote was Die Unwirtlichkeit unserer Städte: Anstiftung zum Unfrieden (The inhospitality of our cities. A deliberate provocation) first published in 1965 that deals with the societal and psychological consequences of urban planning and architecture in post war Germany. Late in this period, in 1969, Mitscherlich was the analyst of author Erica Jong, who stated, "He was the first person that took me seriously as a writer. He helped me break through a lot of barriers in my work. He changed my life." Mitscherlich was awarded the Friedenspreis des Deutschen Buchhandels in 1969. In 1973 he received the Kulturpreis der Stadt München and the Wilhelm Leuschner Medaille. Alexander Mitscherlich died in Frankfurt am Main, aged 73. His bequest was handed over to Frankfurt University by his wife in 1982.

Жазбалар

Митчерлих, А.; Миелке, Ф. Адамзатты жек көру диктаты: құжаттама (The Dictate of Contempt for Humanity: A Documentation) 1947. "Ұлттық социализмде психиатрия: естелік және жауапкершілік. Фрэнк Шнайдер" 25-бет. "Әкесіз қоғамға жол". Әлеуметтік психологияға қатысты идеялар. 1963 (Әкесіз қоғам: әлеуметтік психологияға үлес) "Біздің қалаларымыздың жайсыздығы". Келіспеушілікке ұйытқылық. 1965 "Ауру – қақтығыс". 1966 Маргарете Митчерлихпен бірге: "Қайғыруға қабілетсіздік". Ұжымдық мінез-құлық негіздері. 1967 Маргарете Митчерлихпен бірге: Бейбітшілік идеясы және адамның агрессиясы. 1969 Маргарете Митчерлихпен бірге: "Неміс махаббатының ерекшелігі". 1970 "Психоанализ үшін өмір". 1980 (автобиография)