Вильгельм Райх: Психоаналитик және оның күрес жолы

Кіріспе

Австриялық-американдық психоаналитик (1897–1957)

Вильгельм Райх (/r//aɪ//x/ RYKHE, ; 24 наурыз 1897 – 3 қараша 1957) – Австрия медицина докторы және психоаналитик, Зигмунд Фрейдтен кейінгі екінші буын аналитиктерінің мүшесі. "Импульсивті мінез" (1925), "Оргазмның функциясы" (1927), "Характерді талдау" (1933) және "Фашизмнің жаппай психологиясы" (1933) сияқты бірнеше ықпалды кітаптардың авторы, ол психиатрия тарихындағы ең радикалды тұлғалардың бірі болды. Рейхтің кейіпкерлер туралы еңбектері Анна Фрейдтің "Эго және қорғаныс механизмдері" (1936) еңбегінің дамуына үлкен үлес қосты, ал оның бұлшықеттік қабат туралы идеясы – дене қозғалысы арқылы тұлғаның көрінісі – дене психотерапиясы, гештальт-терапиясы, биоэнергетикалық талдау және бастапқы терапия сияқты жаңалықтарды қалыптастырды. Оның жазбалары интеллектуалдардың бірнеше буынына әсер етті; ол "сексуалдық революция" терминін енгізді және бір тарихшының сөзімен айтқанда, оның тууына көмектесті. 1968 жылы Париж бен Берлиндегі студенттік көтерілістер кезінде студенттер оның есімін қабырғаларға жазып, "Фашизмнің жаппай психологиясы" кітабының даналарын полицияға лақтырып жіберді. 1922 жылы Вена университетінің медицина факультетін бітіргеннен кейін Райх Фрейдтің амбулаториялық клиникасының директорының орынбасары болды. 1930 жылдары ол психоанализді марксизммен үйлестіруге тырысқан жас талдаушылар мен Франкфурт социологтарының бағытының бір бөлігі болды. Ол Мари Фришауфпен бірге Венада алғашқы сексуалдық кеңес беру орталықтарын құрды. Ол "нейрозды емдеудің орнына алдын алу арқылы жеңгім келеді" деді. 1939 жылы Нью-Йоркке көшіп келді, онда ол Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде ассистент-профессор болып жұмыс істеді. Ослода өткізген бес жылында ол "оргон энергиясы" терминін – "оргазм" және "организм" сөздерінен туындаған – өмірлік энергия ұғымы үшін ойлап тапты. 1940 жылы ол оргон аккумуляторларын құрастыруды бастады, бұл қатерлі ісікпен ауыратын науқастарға пайдалы деп санайтын, өзгертілген Фарадей қосқыштары еді. Ол өзінің зертханалық қатерлі ісікпен ауыратын тышқандарын Фарадей қосқышында ұстағанда ерекше оң нәтижелерге қол жеткізгенін мәлімдеді, сондықтан ол адам өлшеміндегі нұсқаларын жасады, онда адам ішке отыра алатын еді. Бұл "секс-жәшіктері" қатерлі ісікті емдейді деген газеттік хабарларға әкелді. 1947 жылы The New Republic және Harper's басылымдарында оның жөніндегі екі сын мақаладан кейін, АҚШ-тың Азық-дәрі басқармасы оргон аккумуляторларын және олармен байланысты әдебиеттерді штаттар арасында тасымалдауға тыйым салды, оларды "бірінші дәрежедегі алаяқтық" деп атады. 1956 жылы тыйымды бұзғаны үшін Райх сотталды және екі жылға бас бостандығынан айырылды. Оның алты тоннан астам жарияланымдары сот бұйрығымен жағылды. Ол бір жылдан кейін түрмеде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.

Wilhelm Reich (/r//aɪ//x/ RYKHE, ; 24 March 1897 – 3 November 1957) was an Austrian doctor of medicine and a psychoanalyst, a member of the second generation of analysts after Sigmund Freud. The author of several influential books, The Impulsive Character (1925), The Function of the Orgasm (1927), Character Analysis (1933), and The Mass Psychology of Fascism (1933), he became one of the most radical figures in the history of psychiatry. Reich's work on character contributed to the development of Anna Freud's The Ego and the Mechanisms of Defence (1936), and his idea of muscular armour—the expression of the personality in the way the body moves—shaped innovations such as body psychotherapy, Gestalt therapy, bioenergetic analysis and primal therapy. His writing influenced generations of intellectuals; he coined the phrase "the sexual revolution" and according to one historian acted as its midwife. During the 1968 student uprisings in Paris and Berlin, students scrawled his name on walls and threw copies of The Mass Psychology of Fascism at police. After graduating in medicine from the public University of Vienna in 1922, Reich became deputy director of Freud's outpatient clinic, the Vienna Ambulatorium. During the 1930s, he was part of a general trend among younger analysts and Frankfurt sociologists that tried to reconcile psychoanalysis with Marxism. He established the first sexual advisory clinics in Vienna, along with Marie Frischauf. He said he wanted to "attack the neurosis by its prevention rather than treatment". He moved to New York in 1939, after having accepted a position as Assistant Professor at the New School of Social Research. During his five years in Oslo, he had coined the term "orgone energy"—from "orgasm" and "organism"—for the notion of life energy. In 1940 he started building orgone accumulators, modified Faraday cages that he claimed were beneficial for cancer patients. He claimed that his laboratory cancer mice had had remarkable positive effects from being kept in a Faraday cage, so he built human size versions, where one could sit inside. This led to newspaper stories about "sex boxes" that cured cancer. Following two critical articles about him in The New Republic and Harper's in 1947, the U. S. Food and Drug Administration obtained an injunction against the interstate shipment of orgone accumulators and associated literature, calling them "fraud of the first magnitude". Charged with contempt in 1956 for having violated the injunction, Reich was sentenced to two years imprisonment, and that summer over six tons of his publications were burned by order of the court. He died in prison of heart failure just over a year later.

Балалық шақ

Рейх – Леон Рейхтің, фермердің, және оның әйелі Цецилияның (құрметті Ронигер) екі ұлының үлкені. Вильгельм Рейхтің ата-анасы рабби Шмелькс 1895 жылдың 4 маусымында үйлендірген. Вильгельм дүниеге келгеннен кейін төрт күн өткен соң сүндеттелді. Рейхтен бір жыл кейін дүниеге келген әпкесі де болды, бірақ ол нәресте кезінде қайтыс болды. Ол туғаннан кейін көп ұзамай отбасы Буковинадағы Джужинец ауылына көшіп келді, онда оның әкесі анасының туысы Йозеф Блум жалға алған мал шаруашылығын басқарды. Оның әкесі қызғанышпен келетін адам деп сипатталды. Екеуі де еврей болған, бірақ балаларын дінге берілген еврейлер ретінде тәрбиелеуден бас тартты. Рейх және оның інісі Роберт тек неміс тілінде ғана сөйлеуге үйретілді, идиш тілінде сөйлегені үшін жазаланды және жергілікті идиш тілінде сөйлейтін балалармен ойнауға тыйым салынды.

Ата-анасының қайтыс болуы

Рейх 12 жасқа дейін үйде оқыды, содан кейін анасының жеке репетиторымен болған қарым-қатынасы анықталды. Рейх 1920 жылы жарияланған алғашқы мақаласында "Über einen Fall von Durchbruch der Inzestschranke" ("Инцест табуын бұзу туралы жағдай") пациент туралы баяндайтын үшінші тұлғада жазды және өзін кінәлі санады. Репетитор үйден қуылғаннан кейін Рейх Черновицтегі ұлдар гимназиясына жіберілді. Осы кезеңде оның терісінде псориаз деген диагноз қойылған ауру пайда болды, ол өмірінің соңына дейін мазалады, соның салдарынан көптеген зерттеушілер оның қызғылт бет-пішініне назар аударды. 1914 жылдың 3 мамырында әкесі туберкулезден қайтыс болды, Рейх шаруашылықты басқарып, оқуын жалғастырды және 1915 жылы "Stimmeneinhelligkeit" ("бір ауыздан мақұлдау") деген бағамен бітірді. Сол жазда орыстар Буковинаға шапқындап кірді, Рейх ағайындары барлығынан айырылып, қашып кетті. Рейх күнделігіне былай деп жазды: "Мен туған жерімді де, мүлкімді де ешқашан қайта көрмедім. Жақсы өткен шақтан ештеңе қалмады".

Бакалавриат оқулары

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рейх Австрия-Мажарстан армиясына қосылып, 1915 жылдан 1918 жылға дейін, соңғы екі жыл бойы Италия майданында лейтенант болып қызмет етті, оның басқаруында 40 сарбаз болды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Венаға барып, Вена университетінде заң факультетіне оқуға түсті, бірақ оны көңілсіз деп тапты және бірінші семестрден кейін медицинаға ауысты. Ол қалаға мүлде ештеңесіз келді, ал бірнеше апта бұрын Австрия-Венгрия империясының құлауынан кейін жаңа құрылған Германия Австрия Республикасы аштыққа тап болды. Рейх университет асханасынан берілетін сорпа, сұлы және құрғақ жемістермен күн көріп, ағасы мен тағы бір студентпен бірге жылытылмаған бөлмеде тұрды, суықтан сақтану үшін үй ішінде пальто мен қолғап киіп жүрді. Ол басқа медицина студенті Лия Ласцкиге ғашық болды, олар бірге мәйіттерді кесіп-жіктеді, бірақ оның махаббаты көбінесе жауапсыз қалды. Оның өмірбаясын жазған Майрон Шараф Рейхтың медицинаны жақсы көргенін, бірақ әлемді редукционистік/механистік және виталистік тұрғысынан қарастырудың арасында қалғанын жазды. Рейх кейінірек осы кезең туралы былай деп жазды:

Эйнштейннің бір көмекшісі температураның еденде төбедегіден төмен екенін көрсетті. Ол мамыр айында президенттен рақым сұрады, бірақ нәтиже болмады. Питер бірнеше рет түрмеде болып қайтты, ондағы бір тұтқын Рейхты "ұшқыш тәрелке адамы" және "Секс жәшігінің иесі" деп атайтынын айтты. Рейх Питерге өте көп жылағанын айтты және Питердің де жылағанын қалады, себебі ол көз жастың "үлкен жұмсартқыш" екеніне сенді. 1957 жылдың 22 қазанында ұлына жазған соңғы хатында ол жазасының үштен бірін өтегенін және 10 қарашада босатылуға асық екенін жазды. Осы күнге дейін бірнеше күн бұрын шартты түрде босату отырысы жоспарланған. Ол Питердің мектебіне жақын орналасқан "Ховард Джонсон" мейрамханасында Питермен тамақтануға келіскенін жазды.

Психотерапия

1982 жылы психоаналитик Ричард Стерба Райхтың 1920 жылдары ұлы клиник және мұғалім болғанын жазды; тіпті ескі талдаушылар да Венадағы техникалық семинарларына қатысуға ынта білдірген. Бірақ Шарафтың сөзіне сүйенсек, олар Райхты параноид және агрессивті деп санаған. 1920 жылдардың соңында оның ауруханаға жатқызылғаны туралы дәл емес ақпарат тарады. 1922 жылы Пол Федерн Райхтың екінші талдаушысы болды; ол кейіннен "бастапқы шизофренияны" байқағанын және Райхты психопат деп атағанын мәлімдеді. Сол сияқты, Сандор Радо Райхты талдау кезінде 1931 жылы оны шизофрениямен "өте ауыр түрде" ауырған деп жариялады. Райхтың қызы, психиатр Лор Рейх Рубин, оның екіұшты мазмұндық бұзылысқа (биполярлыққа) шалдыққан болуы мүмкін екенін және бала кезінде сексуалдық зорлыққа ұшыраған болуы мүмкін деген болжам жасады. Шараф психоаналитиктердің өздерінен шыққан, белгілі бір шектен шығып кеткен адамды ауру деп тануға бейім екенін, ал мұндай жағдай Райхке қатысты осыншалықты қаталдықпен ешқашан жасалмағанын айтты. Оның еңбектері психозға дейінгі "жақсы" және психоздан кейінгі "жаман" деп екіге бөлінді, ал аурудың басталу күні сөйлеушінің оның еңбегінің қай бөлігін ұнатпағанына байланысты болды. Психоаналитиктер оны 1920 жылдары мінез-құлық туралы жұмыстарының арқасында саналы деп қарады, ал саяси радикалдар оны 1930 жылдары марксистік бағыттағы зерттеулеріне байланысты саналы деп санады. Райхтың нашар психикалық денсаулығына қарамастан, оның мінез-құлық және бұлшықеттік қатайып қалу (мықты қабат) туралы идеялары қазіргі эго психологиясының дамуына үлкен үлес қосты, дене психотерапиясының пайда болуына жағдай жасады және Фриц Перльстің гештальт-терапиясын, Райхтің шәкірті Александр Ловеннің биоэнергетикалық талдауын және Артур Яновтың прималды терапиясын қалыптастыруға көмектесті.

Гуманитарлық ғылымдар

[[Файл:Norman Mailer 1948 (кесілген).jpg|thumb|upright|alt=қара-ақ фотосуретте жеңі көтерілген көйлекті ер адам|Норман Мейлер бірнеше органол аккумуляторларына ие болған. Австриялық-американдық философ Пол Эдвардс, FDA-ның Рейхті қуғындауы оның оған деген құрметін арттырды деді. 1977 жылы ол өзінің достарымен бірге Рейхті "мессияға ұқсас нәрсе" деп санағанын жазды. Пол Мэтьюс пен Джон М. Белл 1968 жылы Нью-Йорк университетіндегі үздіксіз білім беру бөлімі арқылы Рейх туралы курс ашты, және Шараф Рейхтің өмірбаянын жазған 1983 жылы да оқытылып жатты, бұл бөлімдегі ең ұзақ сақталған курс болды. Бірнеше танымал тұлғалар органоаккумуляторларды қолданды, олардың ішінде Орсон Бин, Шон Коннери, Аллен Гинзберг, Пол Гудман, Джек Керуак, Исаак Розенфельд, Дж.Д.Салингер, Уильям Штейг және Роберт Антон Уилсон болды. Норман Мейлер – бірнеше органоаккумуляторлардың иесі, соның ішінде жұмыртқа пішіндес аккумуляторлар – Рейх туралы The Village Voice газетінде ынтамен жазды, нәтижесінде Оргонон қасиетті орынға айналды, ал оргазм – азаттықтың символы болды.

Танымал мәдениет

Кейт Буштың "Cloudbusting" (1985) әні Рейхтің тұтқындалуын оның ұлының көзімен баяндайды. Рейх өлімінен кейін де халық мәдениетіне әсер етуді жалғастырды. Тернер "Барбарелла" (1968) көркем фильміндегі зұлым доктор Дюран Дюран Рейхқа негізделген сияқты дейді; ол Барбарелланы (Джейн Фонда) өзінің артық машинасына орналастырады, осылайша ол ләззаттан өледі, бірақ оны өлтірудің орнына машина жанып кетеді. Рейх және оның идеяларының салдары туралы "В. Р.: Организм құпиялары" (1971) фильмін югослав режиссері Душан Макавеев түсірді. Оргон жинағышы Вуди Алленнің комедиялық көркем фильмі "Слипер" (1973) фильмінде "Оргазматрон" ретінде пайда болды. Оргон жинағыштарын қолдану, Рейхтің пациенттерге органотерапиясын көрсетуі және FDA-ның Рейхке қарсы жауыздық әрекеттерінің суреті британдық режиссер Джон Ист жасаған "Бұл істеуге болады" (1999) атты қысқа фильмде бейнеленді. Фильм 1999 жылдың 11 қыркүйегінде 56-шы Венеция кинофестивалінде көрсетілді. Патти Смиттың "Horses" (1975) альбомындағы "Birdland" әні Рейхтің өміріне негізделген. Hawkwind тобының "Space Ritual" (1973) альбомындағы "Orgone Accumulator" әні оның өнертабысымен аталған. Боб Диланның "Desire" (1976) альбомындағы "Joey" әніндегі аттас гангстер түрмеде Ницше мен Рейхті оқып отырады. Рейх итальян композиторы Лоренцо Феррероның "Мэрилин" (1980) операсындағы кейіпкер. Кейт Буштың "Cloudbusting" (1985) синглі Рейхтің тұтқындалуын оның ұлы Питердің көзімен бейнелейді, ол әкесі туралы "Армандар кітабы" (1973) атты кітабында жазған. Әннің бейнеклипінде Дональд Сазерленд Рейх рөлінде, ал Буш Питер рөлінде ойнайды. Роберт Антон Уилсонның "Вильгельм Райх тозақта" (1987) пьесасы Рейхтің АҚШ үкіметімен қақтығысуы туралы. "Four beat Rhythm: The Writings of Wilhelm Reich" (2013) – Рейхтің жазбалары музыкаға бейімделген жинақ альбомы. Австралиялық дизайнер Марк Ньюсон органдық жиһаздың бірнеше түрлерін жасады, оның ең танымал түрі – органдық кресло (1993). Джеймс Райхтың "Soft Invasions" (2017) романында ойдан шығарылған Вильгельм Райх голливудтық магнатқа органоаккумуляторды қолдана отырып ем жасайды.

thumb|left|alt=cover of Kate Bush's single, showing her sitting astride a reproduction of a 'cloudbuster' |"Cloudbusting" (1985) by Kate Bush recounts Reich's arrest through his son's eyes. Reich continued to influence popular culture after his death. Turner writes that the evil Dr. Durand Durand in the feature film Barbarella (1968) seems to be based on Reich; he places Barbarella (Jane Fonda) in his Excessive Machine so that she would die of pleasure, but rather than killing her the machine burns out. A film about Reich and the implications of his ideas, W. R.: Mysteries of the Organism (1971), was made by Yugoslav director Dušan Makavejev. An orgone accumulator made an appearance as the Orgasmatron in Woody Allen's comedy feature film Sleeper (1973). The use of orgone accumulators, a cloudbuster and representations of Reich's orgone therapy with patients, together with a snapshot of the FDA's hostile actions against Reich were dramatised in a short film called It Can Be Done, which was made by British director Jon East in 1999. The film screened at the 56th Venice Film Festival on 11 September 1999. Patti Smith's "Birdland" on her album Horses (1975) is based on Reich's life. Hawkwind's song "Orgone Accumulator", on their album Space Ritual (1973) is named for his invention. In Bob Dylan's "Joey" from Desire (1976), the eponymous gangster spends his time in prison reading Nietzsche and Reich. Reich is also a character in the opera Marilyn (1980) by Italian composer Lorenzo Ferrero. Kate Bush's single "Cloudbusting" (1985) described Reich's arrest through the eyes of his son, Peter, who wrote his father's story in A Book of Dreams (1973). The video for the song features Donald Sutherland as Reich and Bush as Peter. Robert Anton Wilson's play, Wilhelm Reich in Hell (1987), is about Reich's confrontation with the American government. Four beat Rhythm: The Writings of Wilhelm Reich (2013) is a compilation album on which Reich's writings are adapted to music. The Australian designer Marc Newson has produced a range of orgone furniture, most famously his Orgone Chair (1993). In James Reich's novel Soft Invasions (2017), a fictionalized Wilhelm Reich is treating a Hollywood mogul using an orgone accumulator.

Ғылым

Ғылыми қауымдастық Рейхтің оргон теориясын жалған ғылым деп қабылдады. Франклин және Маршалл колледжінің ғылым тарихшысы Джеймс Стрик 2015 жылы Рейхтің өлімінен бергі басымдыққа қатысты: «Рейхтің ғылымына жақын қараудың қажеті жоқ, себебі Рейхтен заңды ғылым туған жоқ» деп жазды. 1960 жылдан бастап, кітаптарды өртеуге жауап ретінде, Нью-Йорк баспасы Farrar, Straus and Giroux оның маңызды еңбектерін қайта жариялай бастады. Рейхшіл дәрігерлер зерттеу топтарын құрды. 1967 жылы оның әріптесі доктор Элсворт Бейкер 2015 жылға дейін жарияланып келген «Органомия журналын» құрды, ал 1968 жылы Нью-Джерси штатының Принстон қаласында Американың Органомия колледжін іске қосты. Рейх студенті және әріптесі Элсворт Бейкерден органомияны зерттеуді жалғастыруды өтінді. Осыған жауап ретінде Бейкер 1968 жылы Нью-Джерси штатының Принстон қаласында орналасқан Американың Органомия колледжін құрды. Шарафтың сөзіне сүйенсек, «Journal of Orgonomy» журналына үлес қосқан және академиялық ортада жұмыс істеген жазушылар жиі жасырын есімдер қолданған. 1978 жылы Джеймс ДеМео Оргон биофизикалық зерттеу зертханасын, ал 1982 жылы Мортон Херсковиц Органомиялық ғылым институтын құрды. 2007 жылдың қарашасында Гарвард университетінің Фрэнсис А. Контвей медицина кітапханасындағы Рейх мұрағаты ашылғанда қызығушылық қайта оянды; Рейх өзінің жарияланбаған қолжазбаларын өлімінен кейін 50 жыл сақтауды тапсырған. Джеймс Стрик 1935-1939 жылдары Норвегияда өткен биологиялық тәжірибелерге қатысты Рейхтің зертханалық күнделіктерін зерттеуге кірісті. 2015 жылы Гарвард университетінің баспасы Стриктің «Вильгельм Рейх, биолог» атты кітабын жариялады, онда ол Рейхтің Ослодағы жұмысы «жарық микроскопиясы және уақыт өте келе түсірілген микрокинографияның ең жетілген деңгейін көрсеткенін» жазды. Ол Рейхтің жалған ғылыммен айналысқан деген басымдық пікірі дұрыс емес екенін және Рейхтің тарихы «әлдеқайда күрделі және қызықты» екенін айтады.

Пайдаланылған әдебиеттер

Абрахамс, Иан. Хоквинд: Соник Ассасинс, SAF Publishing Ltd, 2004. Бауэр, Генри Х. (2000). "Вильгельм Райх", "Ғылым немесе жалған ғылым?", Иллинойс университеті баспасы. Блюменфельд, Роберт (2006). "Вильгельм Райх және кейіпкерлерді талдау", "Кейіпкерді түсіндіру құралдары мен әдістері". "Лаймлайт" баспасы. Боциан, Бернд. Фриц Перлс Берлинде 1893–1933, Peter Hammer Verlag GmbH, 2010. Брэйди, Милдред Эди (1947 жылғы сәуір). "Секс және анархияның жаңа культы", Harper's. Брэйди, Милдред Эди (1947 жылғы 26 мамыр). "Вильгельм Райхтың ерекше жағдайы", The New Republic. Брайан, Денис (1996). Эйнштейн: Өмір, John Wiley & Sons. Бугентал, Джеймс Ф. Т., Шнайдер, Кирк Дж. және Пирсон, Дж. Фрейзер (2001). "Гуманистік психология нұсқаулығы", Sage. Купер, Ким (2011 жылғы 26 қыркүйек). "Бүгін түгелдей басқаша: Вильгельм Райхтың жұқпалы қорқыныштары", Post45. Кордон, Луис А. (2012). "Райх, Вильгельм", "Фрейдтің әлемі: өмірі мен заманының энциклопедиясы", Greenwood, 405–424 беттер. Коррингтон, Роберт С. (2003). Вильгельм Райх: Психоаналитик және радикалды натуралист, Farrar, Straus and Giroux. Данто, Элизабет Энн (2007). Фрейдтің тегін клиникалары: Психоанализ және әлеуметтік әділдік, 1918–1938, Columbia University Press, алғаш рет 2005 жылы жарық көрді. ДеМарко, Дональд және Уикер, Бенджамин Д. (2004). "Вильгельм Райх", "Өлім мәдениетінің сәулетшілері", Ignatius Press. Эдвардс, Пол (1977). "Вильгельм Райхтың ұлылығы", The Humanist, 1974 жылғы наурыз/сәуір, Чарльз А. Гарфилд (ред.) (1977). Денеден қайта табу. Өмір мен өлімге психосоматикалық көзқарас, Dell, 41–50 беттер. Элкинд, Дэвид (1971 жылғы 18 сәуір). "Вильгельм Райх – Психоаналитик революционер ретінде; Вильгельм Райх", The New York Times. Encyclopædia Britannica (2012). "Вильгельм Райх". Фуко, Мишель (1978). "Сексуалдық тарих", 1-том, Vintage Books. Фрейд, Зигмунд (1928). "Фрейдтің Лу Андреас Саломеге жазған хаты, 9 мамыр 1928 жыл", Эрнест Джонс (ред.), Халықаралық психоаналитикалық кітапхана, 89, 174–175 беттер. Гринберг, Лесли С. және Сафран, Джереми Д. (1990). "Эмоция психотерапияда", Guilford Press. Гроссингер, Ричард (1982). "Вильгельм Райх: мінез-құлық талдауынан ғаламдық эросқа дейін", Планеталық медицина: тас дәуірі шаманизмінен пост индустриалды емдеуге дейін, Taylor & Francis. Гантрип, Гарри (1961). Жеке тұлға құрылымы және адам қарым-қатынасы, Hogarth Press. Айзекс, Кеннет С. (1999). "Психоанализде ғылымды іздеу", Заманауи психотерапия журналы, 29(3), 235–252 беттер. Карина, Лилина және Кант, Марион (2004). Гитлер бишілері: Немец заманауи биі және Үшінші рейх, Berghahn Books. Леманн Хаупт, Кристофер (1971 жылғы 4 қаңтар). "Ескі органикалық қорапқа қайта оралу", The New York Times. Макбин, Джеймс Рой (1972). "Секс және саясат: Вильгельм Райх, әлемдік революция және Макавеевтің WR", Film Quarterly, 25(3), көктем, 2–13 беттер. Мой, Рон (2007). Кейт Буш және Махаббат иттері, Ashgate Publishing. Мёрфи, Джеймс М. (2012 жылғы 4 қаңтар). "Сексуалды революцияны бастаған адам", The Times Literary Supplement. Рейх, Питер (1973). "Арман кітабы", Harper & Row. Рейх, Вильгельм (1920). "Инцест шегінің бұзылуы туралы жағдай", "Жыныстық ғылымдар журналы", VII. Рейх, Вильгельм (1942). Оргазмның функциясы. Рейх, Вильгельм (1953). Қиын жағдайдағы адамдар. Рейх, Вильгельм (1957). Ғарышпен байланыс: Оранурдың екінші баяндамасы, 1951–1956 жж. Рейх, Вильгельм (1973). Эфир, Құдай және шайтан, Farrar, Straus and Giroux. Рейх, Вильгельм (1974). Қатерлі ісік биопатиясы, Farrar, Straus and Giroux (алғаш рет 1948 жылы жарық көрді). Рейх, Вильгельм (1982). Жыныстық қатынас және уайымның биоэлектрлік зерттеуі. Рейх, Вильгельм (1988). Жастар құмарлығы, Farrar, Straus and Giroux. Рейх, Вильгельм (1994). Психологиядан тыс: хаттар мен журналдар 1934–1939 жж., Farrar Straus & Giroux. Рейх, Вильгельм (1967). Рейх Фрейд туралы айтады, Souvenir Press. Роеклейн, Джон Э. (2006). "Райхтың органология/оргономия теориясы", Эльзевьедің психологиялық теориялар сөздігі, Elsevier. Рубин, Лор Райх (2003). "Вильгельм Райх және Анна Фрейд: психоанализден қуылғандығы", Int. Forum Psychoanal, 12, 109–117 беттер. Шараф, Майрон (1994). Жердегі ашу: Вильгельм Райхтың өмірбаяны, Da Capo Press; алғаш рет St. Martin's Press баспасында 1983 жылы жарық көрді. Шепард, Р. З. (1973 жылғы 14 мамыр). "Отбасылық мәселе", Time журналы. Стерба, Ричард Ф. (1982). Веналық психоаналитиктің естеліктері, Wayne State University Press. Сёбэй, Эспен (1995). Рольф Стенерсен. Биографиялық кітап, Forlaget Oktober (норвег тілінде). Стрик, Джеймс Е. (2015). Вильгельм Райх, биолог, Harvard University Press. Time журналы (1957 жылғы 18 қараша). "Маңдайшалар, 18 қараша 1957 жыл" (некролог). Тернер, Кристофер (2005 жылғы 6 қазан). "Нақылды балалар", London Review of Books, 27(19). Тернер, Кристофер (2011). Adventures in the Orgasmatron, Farrar, Straus and Giroux. Тернер, Кристофер (2011 жылғы 8 шілде). "Вильгельм Райх: еркін махаббатты ойлап тапқан адам", The Guardian. Тернер, Кристофер (2011 жылғы 23 қыркүйек). "Adventures in the Orgasmatron", The New York Times. Йонтеф, Гари және Якобс, Линн (2010). "Гештальт-терапия", Raymond J. Corsini және Danny Wedding (ред.), Current Psychotherapies, Cengage Learning. Янг Брюэль, Элизабет (2008). Анна Фрейд: Өмірбаяны, Yale University Press, алғаш рет 1988 жылы жарық көрді.

Abrahams, Ian. Hawkwind: Sonic Assassins, SAF Publishing Ltd, 2004. Bauer, Henry H. (2000). "Wilhelm Reich", in Science or Pseudoscience?, University of Illinois Press. Blumenfeld, Robert (2006). "Wilhelm Reich and Character Analysis" , Tools and Techniques for Character Interpretation. Limelight Editions. Bocian, Bernd. Fritz Perls in Berlin 1893–1933, Peter Hammer Verlag GmbH, 2010. Brady, Mildred Edie (April 1947). "The New Cult of Sex and Anarchy" , Harper's. Brady, Mildred Edie (26 May 1947). "The Strange Case of Wilhelm Reich", The New Republic. Brian, Denis (1996). Einstein: A Life, John Wiley & Sons. Bugental, James F. T., Schneider, Kirk J. and Pierson, J. Fraser (2001). The Handbook of Humanistic Psychology, Sage. Cooper, Kim (26 September 2011). "Very Different Tonight: The Contagious Nightmares of Wilhelm Reich", Post45. Cordon, Luis A. (2012). "Reich, Wilhelm" in Freud's World: An Encyclopedia of His Life and Times, Greenwood, pp. 405–424. Corrington, Robert S. (2003). Wilhelm Reich: Psychoanalyst and Radical Naturalist, Farrar, Straus and Giroux. Danto, Elizabeth Ann (2007). Freud's Free Clinics: Psychoanalysis & Social Justice, 1918–1938, Columbia University Press, first published 2005. DeMarco, Donald and Wiker, Benjamin D. (2004). "Wilhelm Reich" , Architects of the Culture of Death, Ignatius Press. Edwards, Paul (1977). "The Greatness of Wilhelm Reich", The Humanist, March/April 1974, reprinted in Charles A. Garfield (ed.) (1977). Rediscovery of the Body. A Psychosomatic View of Life and Death, Dell, pp. 41–50. Elkind, David (18 April 1971). "Wilhelm Reich – The Psychoanalyst as Revolutionary; Wilhelm Reich" , The New York Times. Encyclopædia Britannica (2012). "Wilhelm Reich" Foucault, Michel (1978). The History of Sexuality, Volume 1, Vintage Books. Freud, Sigmund (1928). "Letter from Freud to Lou Andreas Salomé, May 9, 1928" in Ernest Jones (ed. ), The International Psycho Analytical Library, 89, pp. 174–175. Greenberg, Leslie S. and Safran, Jeremy D. (1990). Emotion in Psychotherapy, Guilford Press. Grossinger, Richard (1982). "Wilhelm Reich: From Character Analysis to Cosmic Eros" , Planet Medicine: From Stone Age Shamanism to Post industrial Healing, Taylor & Francis. Guntrip, Harry (1961). Personality Structure and Human Interaction, Hogarth Press. Isaacs, Kenneth S. (1999). "Searching for Science in Psychoanalysis", Journal of Contemporary Psychotherapy, 29(3), pp. 235–252. Karina, Lilina and Kant, Marion (2004). Hitler's Dancers: German Modern Dance And The Third Reich, Berghahn Books. Lehmann Haupt, Christopher (4 January 1971). "Back Into the Old Orgone Box" , The New York Times. MacBean, James Roy (1972). "Sex and Politics: Wilhelm Reich, World Revolution, and Makavejev's WR" , Film Quarterly, 25(3), Spring, pp. 2–13. Moy, Ron (2007). Kate Bush and Hounds of Love, Ashgate Publishing. Murphy, James M. (4 January 2012). "The man who started the sexual revolution" , The Times Literary Supplement. Reich, Peter (1973). A Book Of Dreams, Harper & Row. Reich, Wilhelm (1920). "Über einen Fall von Durchbruch der Inzestschranke", Zeitschrift für Sexualwissenschaft, VII. Reich, Wilhelm (1942). The Function of the Orgasm. Reich, Wilhelm (1953). People in Trouble. Reich, Wilhelm (1957). Contact with Space: Oranur Second Report, 1951–1956. Reich, Wilhelm (1973). Ether, God and Devil. Farrar, Straus and Giroux. Reich, Wilhelm (1974). The Cancer Biopathy. Farrar, Straus and Giroux (first published 1948). Reich, Wilhelm (1982). The Bioelectrical Investigation of Sexuality and Anxiety. Reich, Wilhelm (1988). Leidenschaft der Jugend/Passion of Youth. Farrar, Straus and Giroux. Reich, Wilhelm (1994). Beyond Psychology: Letters and Journals 1934–1939. Farrar Straus & Giroux. Reich, Wilhelm (1967). Reich Speaks of Freud. Souvenir Press. Roeckelein, Jon E. (2006). "Reich's Orgone/Orgonomy Theory", Elsevier's Dictionary of Psychological Theories. Elsevier. Rubin, Lore Reich (2003). "Wilhelm Reich and Anna Freud: His Expulsion from Psychoanalysis" , Int. Forum Psychoanal, 12, pp. 109–117. Sharaf, Myron (1994). Fury on Earth: A Biography of Wilhelm Reich, Da Capo Press; first published by St. Martin's Press, 1983. Sheppard, R. Z. (14 May 1973) "A family affair", Time magazine. Sterba, Richard F. (1982). Reminiscences of a Viennese Psychoanalyst, Wayne State University Press. Søbye, Espen (1995). Rolf Stenersen. En biografi, Forlaget Oktober (in Norwegian). Strick, James E. (2015). Wilhelm Reich, Biologist, Harvard University Press. Time magazine (18 November 1957). "Milestones, Nov. 18, 1957" (obituary). Turner, Christopher (6 October 2005). "Naughty Children" , London Review of Books, 27(19). Turner, Christopher (2011). Adventures in the Orgasmatron, Farrar, Straus and Giroux. Turner, Christopher (8 July 2011). "Wilhelm Reich: the man who invented free love" , The Guardian. Turner, Christopher (23 September 2011). "Adventures in the Orgasmatron" , The New York Times. Yontef, Gary and Jacobs, Lynn (2010). "Gestalt Therapy" in Raymond J. Corsini and Danny Wedding (eds. ), Current Psychotherapies, Cengage Learning. Young Bruehl, Elisabeth (2008). Anna Freud: A Biography, Yale University Press, first published 1988.