Кіріспе
Жеміс-жидектер мен өсімдіктер туысы
Автоматты таксобокс
|сурет = Sugar apple with cross section.jpg
|сурет түсіндірмесі = Annona squamosa
|сурет2 = Soursop, Annona muricata.jpg
|сурет2 түсіндірмесі = Annona muricata
|таксон = Annona
|авторы = L.
|бөлімшелер = Түрлер
|бөлімше = Шамамен 169 (мәтінге қараңыз)
|синонимдер =
Guanabanus
Raimondia
Rollinia
Rolliniopsis
|синонимдер сілтемесі = Шамамен 166 түрін қамтиды, көбінесе Жаңа және Африка тропикалық ағаштар мен бұталар. Туыстың атауы – испандық таино тілінен алынған «анон» сөзінен шыққан. Палеоэтноботаникалық зерттеулер Аннонаның пайдаланылуы мен өсірілуі шамамен б.з.д. 1000 жылға дейін жетеді, бұл Медикото өзенінің Яутепек аймағында анықталды. Туысқа жататын өсімдіктердің көптеген жалпы атаулары бар, олардың ішінде қант алмасы, шырша, анона, хримоя және гуанабана. Қазіргі уақытта шаруашылыққа немесе коммерциялық мақсатта жеті Аннона түрі және бір гибрид өсіріледі, көбінесе жеуге жарамды және қоректік жемістер үшін; тағы бірнеше түрі де жеуге жарамды жемістер береді. Көптеген түрлер дәстүрлі медицинада түрлі ауруларды емдеу үшін қолданылады, бірақ олардың тиімділігі әлі ғылыми тұрғыдан расталмаған. Бірнеше аннонацеялық түрлерде ацетогениндер табылған, бұл әртүрлі биологиялық белсенділіктері бар табиғи қосылыстар класы. Бұл туысқа жататын түрдің (Annona muricata) геномы 2021 жылы толығымен жарияланды.
|image = Sugar apple with cross section. jpg
|image caption = Annona squamosa
|image2 = Soursop, Annona muricata. jpg
|image2 caption = Annona muricata
|taxon = Annona
|authority = L.
|subdivision ranks = Species
|subdivision = Some 169 (see text)
|synonyms =
Guanabanus
Raimondia
Rollinia
Rolliniopsis
|synonyms ref = containing approximately 166 species of mostly Neotropical and Afrotropical trees and shrubs. The generic name derives from anón, a Hispaniolan Taíno word for the fruit. Paleoethnobotanical studies have dated Annona exploitation and cultivation in the Yautepec River region of Medicoto to approximately 1000 BC. Plants of the genus have several common names, including sugar apple, soursop, anona, chrimoya and guanabana. Currently, seven Annona species and one hybrid are grown for domestic or commercial use, mostly for the edible and nutritious fruits; several others also produce edible fruits. Many of the species are used in traditional medicines for the treatment of a variety of diseases, though their efficacy has yet to be validated scientifically. Several annonaceous species have been found to contain acetogenins, a class of natural compounds with a wide variety of biological activities. The first complete genome for a species in this genus (Annona muricata) was published in 2021.
Сипаттама
Аннона түрлері – терең тамырлы, мәңгі жасыл немесе жартылай күрт жапырақты, тропикалық ағаштар немесе бұталар.
Токсикология
Аннонацин қосылысы және Annonaceae (Аннона муриката) сияқты кейбір түрлерінің тұқымдары мен жемістерінде кездесетін басқа ондаған ацетогениндер нейротоксиндер болып табылады және Паркинсонға ұқсас нейродегенеративті аурудың себебі болуы мүмкін. Бұл ауруға шалдыққан адамдардың жалғыз тобы Кариб теңізіндегі Гваделупа аралында өмір сүреді, ал мәселе, әдетте, аннонацин қамтитын өсімдіктерді тұтынумен байланысты. Бұл бұзылыс – мида тау протеинінің патологиялық жинақталуымен байланысты тау-патопатия деп аталады. 2007 жылы жарияланған тәжірибелік нәтижелер алғаш рет өсімдік нейротоксині аннонациннің осы жинақталуға жауапты екенін көрсетті.