Кіріспе
Ферменттер класы
Диастаза (ағыл. diastase, грек. διάστασις – бөліну) – крахмалдың мальтозаға ыдырауын катализдейтін ферменттер тобының кез келген түрі. Мысалы, диастаза α-амилаза крахмалды дисахарид малтоза қоспасына; трисахарид малтотриозаға, құрамында үш α(1→4) байланысты глюкоза қалдықтары бар; және α(1→6) байланысты глюкоза тармақтарын қамтитын декстриндер деп аталатын олигосахаридтерге дейін ыдыратады. Диастаза – алғаш рет ашылған фермент. Оны 1833 жылы француз қант зауытының химиктері Ансельме Пайен мен Жан-Франсуа Персоз сорттық ерітіндіден бөліп алды. "Диастаза" атауы грек сөзі διάστασις (диастаз) – (бөліну, айыру) дегеннен шыққан, себебі сыра қамырын қыздырғанда фермент арпа тұқымындағы крахмалдың жылдамдатылған түрде ерігіш қантқа айналуына және тұқымның қалған бөлігінен қабығының бөлінуіне себеп болады. Бүгінде "диастаза" термині кез келген α, β немесе γ-амилазаны (барлығы гидролазалар) білдіреді, олар көмірсуларды ыдырата алады. Ферменттерді атау үшін қолданылатын -аза жұрнағы диастаза атауынан алынған. Фармацевтикалық препарат ретінде қолданылғанда диастазаның ATC коды бар. Амилазаларды өсімдіктер, сілекей және сүт сияқты басқа да көздерден алуға болады.
A diastase ('/d//aɪ//ə//s//t//eɪ//z/; from Greek διάστασις, "separation") is any one of a group of enzymes that catalyses the breakdown of starch into maltose. For example, the diastase α Amylase degrades starch to a mixture of the disaccharide maltose; the trisaccharide maltotriose, which contains three α (1 4) linked glucose residues; and oligosaccharides, known as dextrins, that contain the α (1 6) linked glucose branches. Diastase was the first enzyme discovered. It was extracted from malt solution in 1833 by Anselme Payen and Jean François Persoz, chemists at a French sugar factory. The
name "diastase" comes from the Greek word διάστασις (diastasis) (a parting, a separation), because when beer mash is heated, the enzyme causes the starch in the barley seed to transform quickly into soluble sugars and hence the husk to separate from the rest of the seed. Today, "diastase" refers to any α , β , or γ amylase (all of which are hydrolases) that can break down carbohydrates. The commonly used ase suffix for naming enzymes was derived from the name diastase. When used as a pharmaceutical drug, diastase has the ATC code
Amylases can also be extracted from other sources including plants, saliva and milk.
Клиникалық маңызы
Зәрдегі диастаза белгісіз іш қуысы ауруларын (әсіресе панкреатит күдікті болғанда), жалпы өт жолындағы тастарды (холедохолития), сарғаюды анықтауда және операциядан кейін бүйрек безіне келген зақымды жоққа шығаруда пайдалы, егер диастаза деңгейі пациенттің клиникалық көріністерімен сәйкес келсе. Диастаза гистологияда периодты қышқыл-Шифф бояуымен (PAS) бірге қолданылады. Мысалы, гликоген PAS бояуымен қою түске боялады, бірақ диастазамен ерітілуі мүмкін. Ал саңырауқұлақтар диастазамен өңделгеннен кейін де PAS бояуымен қою түске боялады.