Кіріспе

1999 жылғы Арт Белл мен Уитли Стрибердің кітабы «Жаһандық супер дауыл» – Арт Белл мен Уитли Стрибердің 1999 жылғы кітабы, ол жаһандық жылыну кенеттен және апаттық климат өзгерістеріне алып келуі мүмкін екені туралы ескертеді.

Диссертация

Біріншіден, Гольфстрим және Солтүстік Атлантика ағысы Солтүстік полюстің айналасында жылы судан қоршау құрады, ол өз кезегінде Арктиканың мұздаған ауа массасын ұстап тұрады. Екіншіден, егер Солтүстік Атлантика ағысы тоқтаса, бұл кедергі құлап, Солтүстік жарты шарға мұздаған ауа толқынын жіберіп, температураның күрт және айтарлықтай өзгеруіне әкеледі. Кітап Гольфстримнің тоқтауының мүмкін себебін талқылайды: полярлық мұздықтардың еруі әлемдік мұхиттарға үлкен көлемде тұщы су құйып, Солтүстік Атлантика ағысының тұздылығына елеулі әсер етуі мүмкін. Белл мен Стрибер мұндай тұрақсыздықтар бұрын да болғанын айтады және тарихи жазбаларда кездеспеген, сондықтан апатты түрде жойылған болуы керек деген ежелгі өркениеттердің мүмкін емес инженерлік жетістіктеріне сілтеме жасайды. Олардың мысалдарының бірі – Нан Мадол археологиялық қираған жерлері, кітапта айтылғандай, олар жоғары техникалық біліктілікті талап ететін нақты өлшемдермен және өте ауыр базальт материалдарымен салынған. Мұндай қоғам қазіргі деректерде немесе тіпті аңыздарда да болмағандықтан, олар қатты жолмен жойылған болуы керек. Әлемдік метеорологиялық құбылыстан басқа да түсіндірулер болуы мүмкін, бірақ мамонттың дәлелдері де ұсынылады. Стрибер мен Беллтің сөзіне сүйенсек, мамонттардың аузында тамақ, ал асқазандарында қорытылмаған күйінде табылғандықтан, бұл жануарлар қалыпты жағдайда тез өлтірілген болуы керек. Олардың тез қатып қалуы жаһандық қар буылы немесе осыған ұқсас оқиғаның жылдам басталуын көрсетеді.

Танымал мәдениетте

Кітаптың талдамалық бөлімдерімен араласып, бір-бірімен байланысты қысқаша көркем сценарийлер берілген, олар курсивпен жазылған және Солтүстік Атлантика ағысының тұрақсыздығы орын алған жағдайда бүгін не болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ауа-райы нашарлаған кездегі "қазіргі оқиғалар" туралы бұл ойдан шығарылған очерктер 2004 жылғы "Ертеңгі күн" ғылыми-фантастикалық фильмінің бастапқы материалы болды. Шындығында, кітаптан алынған кейбір оқиғалар фильмде аз өзгерістермен көрсетілген, мысалы, Нью-Йорк қаласын қоса алғанда, Солтүстік жарты шардың кең аумағын мұздатып тастаған Гольфстримнің тоқтауы.