Кіріспе

Америка актрисасы (1923–1981)
1923 жылы туған американдық актриса Глория Грэйм Холвард (28 қараша 1923 – 5 қазан 1981) – американдық актриса. Ол актерлік карьерасын театрдан бастады, ал 1944 жылы MGM үшін алғашқы фильмін түсірді. «Жақсы өмір» (It's a Wonderful Life, 1946) фильмінде маңызды рөл орындағанына қарамастан, MGM оның үлкен жетістікке жете алатынына сенбеді және оның келісімшартын RKO-ға сатты. Көбінесе нуар фильмдерінде ойнаған Грэйм «Крест-огень» (Crossfire, 1947) үшін «Оскар» сыйлығының «Ең үздік қосалқы актриса» номинациясына ие болды, ал кейіннен «Жақсы және әдемі» (The Bad and the Beautiful, 1952) фильміндегі жұмысы үшін осы сыйлықты жеңіп алды. 1950 жылы «Жалғыздық орны» (In a Lonely Place) фильмінде Хамфри Богартпен бірге ойнағаннан кейін, ол «Кенеттен қорқыныш» (Sudden Fear, 1952), «Үлкен қызығушылық» (The Big Heat, 1953), «Адамдық құштарлық» (Human Desire, 1954) және «Оклахома!» (Oklahoma!, 1955) фильмдерімен ең жоғары танымалдылыққа ие болды, бірақ оның кинодағы мансабы көп ұзамай төмендеді. Грэйм қайтадан сахнаға оралды, бірақ фильмдер мен телешоуларда көбінесе қосалқы рөлдерде ойнады. 1974 жылы оған сүт безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Бір жылдан кейін ауруы басылып, Грэйм жұмысын жалғастырды. 1980 жылы қатерлі ісігі қайтадан пайда болды, бірақ Грэйм диагнозды қабылдаудан бас тартып, емделуден де бас тартты. Оның орнына жұмыс істеуді жөн көріп, Ұлыбританияға сахналық қойылымға қатысу үшін сапарлады. Алайда денсаулығы күрт нашарлады. Ол Нью-Йоркке оралып, 1981 жылдың қазанында 57 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

Грэйм Лос-Анджелесте дүниеге келген. Ол методисттер отбасында тәрбиеленген. Оның ағылшын әкесі Реджинальд Майкл Блокс Холлвард (Майкл Холлвард деп аталады) сәулетші және жазушы болды; ал шотландтық анасы Жан Макдугалл, сахналық есімі Жан Грэмді қолданған, британдық сахна актрисасы және актерлік шеберлік мұғалімі болды. Жұбайлардың үлкен қызы Джой Холвард болды, ол актер Роберт Митчумның інісі Джон Митчумға үйленген актриса. Глорияның балалық шағы мен жасөспірім кезінде анасы оған актерлік өнерді үйреткен. Грэйм Голливуд орта мектебінде оқып, актерлік мансабын бастау үшін мектепті тастады. Грэйм 1943 жылғы 6 желтоқсанда Рояль театрында Нуннали Джонсонның «Әлем қыздарға толы» спектаклінде Флори рөлінде Бродвейдегі тұңғыш дебютын жасады, ол Томас Беллдің 1943 жылғы «Мен саған қайтып келгенше» романынан бейімделген. Луис Б. Майер оның өнерін көргеннен кейін ол MGM студиясымен кәсіби атымен келісімшартқа отырды. Бродвейдегі тағы бір рөлі 1944 жылғы сәуір-май айларындағы «Гайленд флинг» болды. Грэйм 1944 жылғы «Блондинка» фильмінде кинодағы тұңғыш рөлін ойнады, содан кейін «Бұл керемет өмір» (1946) фильміндегі қорлықтан құтқарылған, сүйкімді Вайолет Бик рөлі ең көп мақтау алған рөлдерінің бірі болды. MGM оның жұлдыздық әлеуетін дамыта алмады, ал оның келісімшарты 1947 жылы RKO студиясына сатылды. Ол көбінесе кинонуар фильмдерінде қарсы тұрмайтын, сүйкімділікке толы лас сұлулық ретінде көрінді. Осы кезеңде ол бірнеше голливудтық студиялар үшін фильмдерде ойнады. Ол «Крестный огонь» (1947) үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік екінші пландағы әйел актриса» номинациясын алды. Грэйм 1950 жылғы «In a Lonely Place» фильмінде Хэмфри Богартпен бірге Колумбия Пикчерс үшін ойнады, бұл рөлі үшін ол мақтауға ие болды. Бүгінде бұл оның ең жақсы рөлдерінің бірі саналады, бірақ ол кассада сәтті болған жоқ, ал RKO иесі Говард Хьюз оны көрмегенін мойындады. Ол «Кешегі туған» (1950) және «Күннің астында» (1951) фильмдеріндегі рөлдерді ойнауға рұқсат сұрағанда, Хьюз бас тартты және оның орнына «Макао» (1952) фильміндегі қосалқы рөлді орындады. Экранда тоғыз минуттан аспаған уақыт көрінгенімен, ол MGM-нің «Жақсы және сұлу» (1952) фильмінде «Үздік екінші пландағы әйел актриса» сыйлығын жеңіп алды. Беатрис Стрейт 1976 жылғы «Network» фильмінде бес минуттық рөлі үшін жеңгенге дейін ол актерлік «Оскар» сыйлығын жеңіп алу үшін экрандағы ең қысқа орындау рекордын ұзақ уақыт сақтап келді. Оның басқа есте қаларлық рөлдері: «Керемет қорқыныш» (1952) фильміндегі Айрин Невс; Фриц Лэнгтің «Ұлы ыстық» (1953) фильміндегі мафиялық Дебби Марш, онда Ли Марвин кейіпкері оның бетіне ыстық кофе лақтырған қорқынышты сахнасы экраннан тыс қалды; және Фриц Лэнгтің «Адамдық тілек» (1954) фильміндегі фаталь әйел Викки Бакли. Грэйм Стэнли Крамердің «Не как незнакомец» (1955) фильмінде Оливия де Гавиланд, Роберт Митчем және Франк Синатрамен бірге бай азғырушы Харриет Лэнг рөлінде ойнады. Грэйм Сесил Б. Демилдің 1952 жылы «Жердегі ең үлкен шоу» фильмінде «Ангел» фил қызы ретінде өзінің трюктерін өзі орындады, ол «Үздік фильм» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Грэймнің мансабы «Оклахома!» музыкалық фильміне қатысқаннан кейін төмендеді (1955). Көрермендер оны кинонуардағы сирена ретінде көруге дағдыланған, ал кейбір сыншылар оны мюзиклдегі білімсіз ауыл қызы рөліне дұрыс таңдамағанын айтты, сондай-ақ пластикалық хирургиядан кейін жоғарғы ерінінің салдарынан оның сөйлеуі мен сыртқы түрі өзгерді. Сонымен қатар, ол «Оклахома!» түсірілімінде қиындық тудырды деген қаңқу тарады, кейбір актерлерді көлденең шығарып, серіктестерімен араны бұзды. Ол театрға қайта оралып, кейде кішкентай фильмдерде қосалқы рөлдерді ойнады. Ол сондай-ақ «Сыртқы шектер» сияқты телесериалдарда қонақ ретінде ойнады. 1964 жылғы «Қонақтар» атты сериясында Грэйм өткенде өмір сүрген ұмытылған кино жұлдызының рөлін ойнады. Ол сондай-ақ «Қашқын» («Үйге оралу», 1964) және Берк заңының («Кім қоян күйеуін өлтірді», 1965) эпизодтарында да көрінеді. Грэймді 1970 жылғы «Манникс» сериалының «Үш адам үшін дуэт» (Төртінші маусымның 13-ші сериясы) эпизодында және «Бойық адам, кедей адам» мен «Жетінші даңғыл» мини-сериалдарында кішігірім рөлдерде көруге болады. «Тырысыңыздың уақыты» спектаклі 1972 жылғы 17 наурызда Лос-Анджелестегі Хантингтон Хартфорд театрында қайта жандандырылды. Грэйм, Генри Фонда, Ричард Дрейфус, Льюис Дж. Штадлен, Рон Томпсон, Джейн Александр, Ричард Х. Слаттери және Пеппер Мартин актерлік құрамда болды, ал режиссерлік жұмысын Эдвин Шерин жүзеге асырды.

Жеке өмір

Уақыт өте келе, Грэйм өзінің сыртқы түріне қатты алаңдады; ол әсіресе жоғарғы ерінінің тым жұқа екенін және оның жоталарының тым терең екенін сезінді. Ол оның астына мақта немесе салфеткалар салып, осылай өзін көбірек тартымды көрінеді деп ойлады. Бірнеше әріптес актерлер осыны мақтанышпен айтқан. 1940 жылдардың ортасында Грэйм еріні мен бетіне шағын косметикалық операциялар жасауды бастады. Оның қызы Вики Митчемнің айтуынша, Грэймнің әдемілікке құштарлығы оны одан да көп косметикалық процедураларға итермеледі, нәтижесінде жүйке зақымдануынан жоғарғы еріні қозғалмайтын болды. Митчем былай деді: "Жылдар бойы ол [Грэйм] өзін-өзі өзгертіп, өзінің ойынша болу керек, бірақ болмаған сұлулықтың бейнесін жасауға тырысты. Басқалар оны әдемі деп ойлады, бірақ ол өзін солай ешқашан қабылдамады, және осыдан туындаған еңбексіздіктер көп болды." Грэйм – демократ болған және 1952 жылғы президенттік сайлауда Адлай Стивенсонды қолдаған.

Қарым-қатынас, неке және балалар

Грэм төрт рет үйленді және төрт баласы болды. Оның алғашқы некесі 1945 жылғы тамызда актер Стэнли Клементспен болды. 1948 жылғы маусымда олар ажырасты. Клементспен ажырасқаннан кейін бір күн өткен соң, Грэм режиссер Николас Рейге үйленді. 1948 жылғы қарашада олардың Тімоти есімді ұлы дүниеге келді. Бірнеше ажырысу мен қайта табысудан кейін, Грэм мен Рей 1952 жылы ажырасты. Грэмнің үшінші некесі жазушы және теледидар продюсері Сай Ховардпен болды. Олар 1954 жылғы тамызда үйленді және 1956 жылы Марианна Паулет атты қызы дүниеге келді. 1957 жылғы мамырда Грэм Ховардтан ажырасуға өтініш берді, себебі психикалық зорлық-зомбылық көрсеткенін айтты. Алайда, Грэмнің бұрынғы серігі және өмірбаянын жазған Питер Тернер, Грэм онымен жыныстық қатынас бастаған кезде Тонидің кәмелетке толмағаны туралы әңгіме "жалган" екенін айтып, оған қарсы шықты. Грэм мен Энтони Рей 1958 жылы танысып, 1960 жылғы мамырда Мексиканың Тихуана қаласында үйленді. Олардың екі баласы болды: Энтони кіші (1963 жылы туған) және Джеймс (1965 жылы туған). Неке туралы жаңалық 1962 жылға дейін құпия сақталды, содан кейін ол туралы таблоидтарда жазылды және одан кейін болған дау-дамақ Грэмнің беделіне нұқсан келтіріп, мансабына әсер етті. Грэмнің үшінші күйеуі Сай Ховард оның Энтони Рейге үйленгенін білгеннен кейін, олардың қызы Марианнаны жалғыз өзі тәрбиелеуге тырысты. Ховард Грэмді жарамсыз ана деп есептеді және екеуі Марианнаның қамқорлығы үшін жылдар бойы таласты. Даудың стресі, оның мансабының төмендеуі және Ховардпен қамқорлық үшін күрес Грэмге ауыр тиді және ол жүйкелік құлауға ұшырады. Кейін 1964 жылы электрошокты терапиядан өтті. Айналасындағы дауға қарамастан, Грэмнің Энтони Реймен жасаған некесі төрт некесінің ішінде ең ұзаққа созғандығы болды – ол 1974 жылғы мамырда 14 жылдық мерейтойына бірнеше күн қалғанда аяқталды.

Өлім

1974 жылдың наурыз айында Грэмге сүт безі қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Ол сәулелік терапиядан өтті, тамақтануын өзгертті, темекі шегуді және алкоголь ішуді тоқтатты, сондай-ақ гомеопатиялық емдерге жүгінді. Бір жыл ішінде қатерлі ісік ремиссияға енді. Ол 1980 жылы қайтадан пайда болды. 1981 жылдың күзінде Англияның Ланкастер қаласындағы "The Dukes" театрында өнер көрсетіп жатқанда Грэм ауырып қалды. Ол бұрынғы жарына, актер Питер Тернерге хабарласып, дәрігерлерге немесе отбасына хабарласпауын өтінді. Бірақ ол бәрібір хабарласты. Оның "Фильм жұлдыздары Ливерпульде өлмейді" кітабында айтылғандай, оның жергілікті дәрігері Грэмге ішінде "футболдай үлкен" қатерлі ісік бар екенін айтты. Кітапта сүт безі қатерлі ісігі туралы ештеңе жазылмаған. Тернер Грэмнің балаларына оның ауруы туралы хабарлады, олар оны оның және дәрігерінің, сондай-ақ Тернердің қарсылығына қарамастан АҚШ-қа қайтарды. Ол 1981 жылдың 5 қазанында Манхэттендегі Сент-Винсент ауруханасына дереу жатқызылды, онда бірнеше сағаттан кейін 57 жасында қайтыс болды. Грэмнің денесі Лос-Анджелестің Чатсворт қаласындағы Оуквуд мемориалдық паркіне жерленді.

Мұра

Глория Грэймнің киноиндустриясына қосқан үлесі үшін, ол Голливудтың Даңқ аллеясында, 6522 Голливуд бульварында жұлдызға ие. Питер Тернердің Грэймнің өмірінің соңғы жылдары туралы әңгімесіне негізделген "Ливерпульде фильм жұлдыздары өлмейді" атты фильм Ұлыбританияда 2017 жылдың 16 қарашасында, ал АҚШ-та 2017 жылдың 29 желтоқсанында көрсетілді. Фильмде Грэйм рөлін Аннет Бенинг сомдады.