Кіріспе
Жоанн Турене герцогы Жоанн, Франция дофині туралы
1418 жылы Брабант герцогы Жоанн IV, 1423 жылы Глостер герцогы Хамфри 1411 жылдың 22 сәуірінде Папа одаққа рұқсат берді және 1415 жылдың 6 тамызында, Жакилин он төрт жаста болғанда, ол мен Жоанн Гаагада үйленді. Осы неке арқылы герцог Вильгельм II қызының өзінің иеліктеріне мұрагер болуын қамтамасыз етуді қалады; оның кем дегенде тоғыз заңсыз баласы болса да, Жакилин оның жалғыз заңды баласы болды және әйел ретінде оның құқықтарын оның әкесінің інісі Лиеж епископы Жоанн және оның туысы Филипп Жақсы, Бургундия герцогы 1419 жылдан бері даулап келді. Тойдан төрт ай өткен соң, 1415 жылдың 15 желтоқсанында Жоаннның ағасы Луи, Франция дофині қайтыс болды; және осылайша Жоанн таққа мұрагер атанды, ал Жакилин – дофина және болашақ патшайым. Жоаннды бала кезінен өсірген герцог Вильгельм II, болашақ корольдің қайнағасы ретінде француз сарайында зор ықпалға ие болды; алайда, оған қарамастан ол Германия королі Люксембургтің Зигмунды Жакилинді Голландия, Зеландия және Хенаут графтықтарында өзінің заңды мұрагері деп мойындатуға тырысқанда сәтті болмады. Алайда, 1416 жылдан бері Жакилиннің құқықтарына қарсы болған неміс королі Зигмунд, Жоанн III-ті қайтыс болған ағасының графтықтарымен ресми түрде марапаттады және оны өзінің қызы Элизабет Гёрлицке, Люксембург герцогинясына және 1415 жылы Аженкур шайқасында қаза тапқан Брабант герцогы Антонийдің жесіріне үйлендірді. Жакилин де қайтадан тұрмысқа шықты, бірақ күйеуін таңдауы өкінішті болды. 1417 жылдың 31 шілдесінде, Вильгельм II қайтыс болғаннан кейін екі ай өткен соң, Жакилин мен Жоанн IV арасында құдалық болды, ал үйлену тойы 1418 жылдың 10 наурызында Гаагада өтті. Алайда, бұл одақ сәтсіз аяқталды. Ерлі-зайыптылардың жақын қарым-қатынасы үшін Папаның рұқсаты қажет болды, ол 1417 жылдың желтоқсанында берілсе де, 1418 жылдың қаңтарында Констанц соборында Жакилиннің қарсыластарының, соның ішінде Люксембург королі Зигмундтың интригалары салдарынан күшін жойды. Бұған қоса, жас герцог Жоанн IV-тің зор қаржылық қиындықтары және оның әлсіз саяси басшылығы некедегі жанжалдарды күшейтті. Жоанн III, король Зигмунд пен Кодтардың қолдауымен, Куктардың қолдауымен Жакилинге қарсы қару көтерді; бұл азаматтық соғыс Кук пен Код соғыстары деп аталды. 1417 жылы Горкум шайқасында туысқандар кездесті; Жакилин жеңіске жетті, бірақ ірі сауда қаласы Дордрехтті тастап кетуге мәжбүр болды. Оның үстіне, оның некелік жағдайы тағы да күмән тудырды, өйткені оның туысы Папаның рұқсатысыз неке бұзылған деп мәлімдеді; бұл Жакилинге некелерін қалай сақтау керектігі туралы одан да көп алаңдау тудырды. Одан да жаман, 1418 жылдың 29 мамырында және король Зигмундтың тілегіне қарсы Жоанн IV Монс округін кепілге берді; осыған байланысты Жакилин 1419 жылы өзінің туысы Филипппен жұмыс жасауды өтеу туралы келісімге (Ausgleich von Workum) қол қойды, болашақ Бургундия герцогы, оған ақшалай өтемақы үшін ол Дордрехт, Горкум және Роттердам округтерін берді. Жоанн III Жакилин мен Брабанттың Жоанн IV арасындағы некенің заңдылығын мойындауға келісті, егер ол ерлі-зайыптылар үстемдік еткен аймақтардағы келесі бес жыл үшін үкіметтен жоғары қаржылық өтемақы алу үшін ғана. Алайда, Папа Мартин V-нің араласуы ақыры 1419 жылдың мамыр айында Папалық рұқсат беру арқылы дауды аяқтады. Жоанн IV, әрқашан қарызға батқан және әйеліне қарсы Жоанн III-пен Санкт-Мартинсдайк келісімін жасады, оның негізінде ол Жакилиннің туысына келесі 12 жыл бойы Голландия мен Зеландияны толық қамқорлыққа берді. Алғашында Жоанн III жұпқа ақшалай өтемақы берді және оларға Гену графтығын қалдырды; дегенмен, бұл Жакилин үшін аз ғана жұбаныш болды, оның Голландия, Зеландия және Фрисландияның халқы келісімнің шарттары бойынша адалдық сертінен босатылды. Ақырында, Жоанн IV сондай-ақ Хенаутты қаржылық жағдайын жақсартуға уәде берді; Жакилин үшін бұл жеткілікті болды: ол және оның одақтастары Жоанн IV-тен ресми түрде ажырасуды қала бастады.
John IV, Duke of Brabant on 1418
Humphrey, Duke of Gloucester on 1423 On 22 April 1411 the Pope gave his dispensation for the union and on 6 August 1415, when Jacqueline was fourteen, she and John married in The Hague. With this marriage, Duke William II wanted to secure the succession of his daughter to his domains; although he had at least nine illegitimate children, Jacqueline was his only legitimate offspring and as a female, her rights would be contested by her paternal uncle Bishop John of Liège and her cousin Philip the Good, Duke of Burgundy since 1419. Four months after the wedding, on 15 December 1415, John's elder brother Louis, Dauphin of France, died; and thus John became the heir to the throne, with Jacqueline as the Dauphine and future Queen consort. Duke William II, who had raised John since childhood, as the father in law of the future King obtained a considerable influence at the French court; however, despite this he was less successful in his efforts with the German King Sigismund of Luxembourg to recognize Jacqueline as his rightful heir in the Counties of Holland, Zeeland and Hainaut. However, the German King Sigismund, who had already been against Jacqueline's rights since 1416, formally enfeoffed John III with the counties of his deceased brother and married him to his niece Elisabeth of Görlitz, Duchess of Luxembourg and widow of Anthony, Duke of Brabant, who died in the Battle of Agincourt in 1415. Jacqueline also remarried, but her selection of husband was unfortunate. John IV, Duke of Brabant, stepson of Elisabeth of Görlitz, who succeeded his father Anthony as Duke of Brabant, was chosen to be her second husband; modern historians believed that this decision was widely influenced by Jacqueline's mother and uncle John the Fearless, Duke of Burgundy. On 31 July 1417, two months after William II's death, the betrothal between Jacqueline and John IV took place, and the wedding was celebrated in The Hague on 10 March 1418. However, the union proved to be a failure. The close relationship between the spouses required a papal dispensation, which, although granted in December 1417, was revoked in January 1418 in the Council of Constance due to the intrigues of Jacqueline's opponents, including King Sigismund of Luxembourg. In addition to this, the considerable financial problems of the young Duke John IV and his weak political leadership increased the conflicts inside the marriage. John III, with the support of King Sigismund and the Cods, took up arms against Jacqueline, who was supported by the Hooks; this civil war was known as the Hook and Cod wars. The troops of uncle and niece met in the Battle of Gorkum in 1417; Jacqueline was victorious, but was forced to leave the major trading city of Dordrecht. In addition, her marital status was again questioned thanks to her uncle, who claimed that without papal dispensation the union was annulled; this caused even more misgivings for Jacqueline about how to maintain her marriage. Even worse, on 29 May 1418 and against the express wishes of King Sigismund, John IV pledged the district of Mons; because of this Jacqueline in 1419 signed the Compensation of Workum (Ausgleich von Workum) with her cousin Philip the Good, future Duke of Burgundy, under which for a monetary compensation she ceded to him the districts of Dordrecht, Gorkum and Rotterdam. John III agreed to recognize the legitimacy of the marriage between Jacqueline and John IV of Brabant if only to receive a high financial compensation from the government for the next five years of the regions dominated by the spouses. However, the intervention of Pope Martin V finally ended the controversy with granting the papal dispensation on May 1419. John IV, always heavily indebted and against the will of his wife signed with John III the Treaty of St. Martinsdyk, under which he gave to Jacqueline's uncle full custody over Holland and Zeeland for the next 12 years. In exchange, John III gave a monetary compensation to the couple and left them the County of Hainaut; however, this was a little consolation for Jacqueline, whose subjects of Holland, Zeeland and Friesland were released from their oath of allegiance under the terms of the treaty. Finally, John IV also pledged Hainaut to improve his financial situation; for Jacqueline, this was enough: she and her allies began to want the formal separation from John IV.
Глостер герцогы Хамфриге үйлену және одан кейінгі оқиғалар
Осы аралықта саяси жағдай түбірлі өзгерді. Бургундия герцогы Иоанн Қорқытсыз 1419 жылдың қыркүйегінде қаза тапты, ал Жаклиннің бірінші күйеуінің інісі, француз дофині Карл кінәлі деп танылды, сондықтан 1420 жылы Труа шарты бойынша ол мұрагерлік құқығынан айырылды. Англия королі Генрих V Францияның королі екенін мәлімдеді. 1421 жылдың ақпанында Жаклин мәлімдеме жасады, онда Брабанттың Иоанн IV-нің қиындық тудыратын әрекеттеріне байланысты некесін жоюды қалайтынын айтты. Иоанн III-ке қарсы күрес Жаклинге адал болған соңғы қала Лейден басып алынғанға дейін жалғасты; одан кейін ол жеңіліске ұшырағанын мойындауға мәжбүр болды. 1421 жылдың 6 наурызында Жаклин Англияға қашып, Генрих V-тен көмек сұрады, ол оны зәулім күшпен қарсы алды. Ол Англия сарайының құрметті қонағы болды, ал болашақ Генрих VI дүниеге келгенде Жаклин оның крест анасы болды. Генрих V-тің күтпеген өлімінен кейін ғана, 1422 жылы Жаклин Брабанттың Иоанн IV-тен Англияда ғана жарамды ажырасқанды алды, бұл оның үшінші некесіне Генрих V-тің інісі және корольдіктің басты кеңесшісі болған Глостер герцогы Хамфримен үйленуіне мүмкіндік берді. Бірақ, барлық ережелер сақталмағандықтан, неке 1423 жылдың ақпан айы мен 7 наурызы аралығында Эссекс қаласындағы Хэдлиде асығыс және құпия түрде өткізілді. Бұл үйлену туралы жаңалық баршаны дүрліктірді. 1423 жылдың 15 қазанында Жаклиннің Еуропаның ең қуатты князьдерінің біріне ғана үйленбегені емес, сонымен қатар оның бала күтіп жүргені туралы қауесет тарады. 20 қазанда оған және оның ұрпақтарына заң бойынша ағылшын ретінде қарауға рұқсат беретін резиденция хаты берілді, сондай-ақ ол Глостер герцогинясы мәртебесінде тіркелді. Өзінің жағдайын бекіту үшін Жаклин Брабанттың Иоанн IV-пен жасаған некесін ресми түрде жоюы керек болды. Ол Римдегі папа Мартин V-тен және Авиньондағы антипапа Бенедикт XIII-тен өзінің ретсіз некелік жағдайын шешуді сұрады, бірақ оның ағасы Иоанн III оған қарсы шықты. Күтпеген жерден, оның туысы Филипп Жақсы, ағылшын шабуылын болдырмау үшін, ажырасуды қолдады. 1424 жылдың күзінде Жаклин Глостер герцогтығында Хамфриге қосылды, онда ол өлі туған бала тауып алды; бұл оның тіркелген жалғыз жүктілігі болды. Жаклин мен Хамфри Каледе қоныстады және қараша айының соңында Монсқа кірді, онда 5 желтоқсанда Глостер герцогы Геннауттың толыққанды графы ретінде мойындалды. 1425 жылдың 3 қаңтарында ол «Хамфри, Құдайдың рақымымен, патшалардың ұлы, ағасы және туысы, Глостер герцогы, Геннаут, Голландия, Зеландия және Пемброк графы, Фризеланд лорды және Англияның Ұлы канцлері» деп қол қойды.
"Humphrey, by the grace of God, son, brother and uncle of kings, Duke of Gloucester, Count of Hainaut, Holland, Zealand and Pembroke, Lord of Friesland and Grand Chamberlain of England".
Голландиядағы соғыс
Оның жағдайы бавариялық ағасы Иоанн III 1425 жылдың 6 қаңтарында уланудан қайтыс болғаннан кейін өзгерді. Брабант герцогы Иоанн IV әлі де Голландия, Зеландия және Эно аймақтарына құқығын талап етіп, Бургундия герцогы Филиппті Голландия мен Зеландияның регенті етіп тағайындады, бұрын Иоанн III-ке жасағандай. Жакелин Генттегі түрмеден ер адам киімімен қашып, Скунховенге, содан кейін Гудаға қашып, Құлақтар фракциясының басшыларымен бірге тұрды. Енді оның мұрасын таласқысы келген бұрынғы күйеуі, Брабанттың Иоанны болды. Бұл мәселеде Хамфри араласты, бірақ күші шектеулі болды; алайда, оның әрекеттері жүз жылдық соғыс кезінде Франциядағы ағылшын мүддесіне көмектескен ағылшын-бургундиялық одақ үшін апатты салдарға әкелді. Рим папасы Мартин V Жакелиннің Брабант герцогы Иоанн IV-нің әйелі екенін және демек, Глостердің Хамфрисіне үйленгені заңсыз екенін жариялады. Бірақ Иоанн IV бір жыл бұрын қайтыс болған еді.
Бейбітшілік пен жерді жоғалту
1428 жылы 3 шілдеде Жаклин Бургундия герцогымен Делфт татуласуы (де Зоен ван Делфт) бейбіт шартына келісуге мәжбүр болды. Осы шарт бойынша Жаклин Голландия, Зеландия және Эно графесі атағын сақтап қалды, бірақ оның жерлерінің басқару құқығы Филиппке берілді, ол оның баласыз қайтыс болған жағдайында мұрагері ретінде тағайындалды. Ол анасының, Филипптің және үш округтің рұқсатысыз үйленуге құқықсыз болды. (Оның Хамфримен некесі осы жылы жойылды.) Дегенмен, оның қаржылық жағдайы қиын еді. Ол отбасын күтінуге шамалы ғана қаржысы болды. Бұған қоса, Бургундия герцогы 1428 жылғы бейбіт шартынан кейін де тоқтаған жоқ. Ол оның жақтастарын сатып алып, немесе басқа жолмен олардан алыстатты. 1433 жылы Пасха күні Жаклин Филипппен келісімге қол қойды, ол Филиппке барлық жерлерін және атақтарын берді. Қарсылығында оған бірнеше иеліктің кірісі берілді, олардың көп бөлігі Зеландияда орналасқан.
Фрэнк ван Борселемен неке және қайтыс болу
Атақтарынан бас тартқаннан кейін Жаклин Зеландиядағы жеріне шегінді. Онда ол жергілікті және ықпалды ақсүйек Фрэнсис, Борселе лорды ("Фрэнк ван Борселе")пен жақын болды. 1434 жылдың көктемінде олар үйленді, ал Филип Фрэнкқа Остервант графы атағын берді. Бұл неке, қалған үш некеден айырмашылығы, кемінде Жаклин үшін махаббатқа негіделген еді. Бірақ ол ұзаққа созылмады. 1436 жылы ол ауырып, бірнеше айдан кейін 8 қазан күні Тейлинген қамалында туберкулезден қайтыс болды. Балалары болмағандықтан, Бургундиялық Филипп Эно және Голландияны мұраға алды. Оның күйеуі Фрэнк одан отыз төрт жыл артық өмір сүрді.
Аңыздар
Жакелиннің өміріне қатысты көптеген әңгімелер бар. Ең көп таралғаны – оның 1432 жылы Франциск Борсельмен құпия түрде үйленгені, бұл олардың ресми некелеріне екі жыл бұрын болған. Осы құпия неке оның титулдарынан бас тартуының және оларды Бургундия герцогына беруінің нақты себебі болуы керек еді, себебі бұл 1428 жылғы бейбіт шартының талаптарын бұзар еді. Дегенмен, мұндай құпия неке болғанына ешқандай дәлел жоқ, ал замандас көздер Жакелиннің титулдарынан бас тартқаннан кейін, жарты жыл өткен соң, 1433 жылдың соңында Жакелин мен Франциск арасындағы үйлену туралы әңгімелерді ғана айтады.
Танымал мәдениет
Ол ирланд жазушысы Томас Колли Граттанның 1831 жылғы "Голландияның Жаклин" романының негізгі кейіпкері.