Кіріспе

Словен әдебиеті – словен тілінде жазылған әдебиет. Ол барлық әдеби жанрларды қамтиды, ал тарихи тұрғыдан словен тарихи көркем әдебиеті ең көп таралған словен көркем әдебиеті жанры болып табылады. Романтизм дәуіріндегі XIX ғасырдың эпостық поэзиясы, словен әдебиетінің көрнекті өкілі Франс Прешереннің туындылары, барлық келесі словен әдебиетіне үлкен әсер етті. Әдебиет словен ұлтының қалыптасуы мен сақталуында маңызды рөл атқарды, себебі словендер 1991 жылға дейін, Югославияның тарауынан кейін Словения Республикасы құрылғанға дейін өз мемлекетіне ие болған жоқ. Поэзия, көркем проза, драма, эссе және сын словен тілі мен мәдениетін сақтап, Антон Слодник айтқандай, словендерге нағыз ұлт болуға мүмкіндік берді, әсіресе саяси билік және құқық сияқты күшті атрибуттардың болмауында. Олар егін егіп, одан өнім алуға қабілетті ұлтқа айналды. ]]Словен жазба әдебиетінен бұрын ауызша әдеби дәстүр болғандығы туралы мәліметтер бар. Ол негізінен халық әндерінен және прозадан тұрды, оған мифтер, ертегілер мен аңыздар кірді.

Алғашқы жазба мәтіні

Ежелгі словен тілінде жазылған ең көне құжаттар – Фрайзинг қолжазбалары (Брижински ескерткіштері), 972 және 1022 жылдар аралығында жазылған, және 1803 жылы Германияның Фрайзинг қаласында табылды. Бұл кітап Альпі славяндарына христиан дінін тарату мақсатымен жазылған және билік институттарына қатысты "область" (билік), "господ" (ие), және "рота" (анти) сияқты терминдерді қамтиды.

Алғашқы кітаптары

Словен тілінде басылған алғашқы кітаптар – протестант реформаторы Примож Трубардың 1550 жылы жазған «Катехизис» және «Абецедарий» кітаптары. 1555 жылдан 1577 жылға дейін бүкіл Жаңа Ғалымды словен тіліне аударып, басып шығарған Трубардың еңбегіне сүйене отырып, Юрий Далматин 1569 жылдан 1578 жылға дейін бүкіл Киелі кітапты словен тіліне аударып, 1583 жылы жариялады. 16 ғасырдың екінші жартысында словен тілі басқа еуропалық тілдерге Хероним Мегизердің құрастырған көптілді сөздігі арқылы танылды. Содан бері словен жазушыларының әрбір жаңа буыны словен тіліндегі мәтіндердің өсіп келе жатқан қорына үлес қосты. Атап айтқанда, Адам Бохоричтің «Arcticae horulae» атты алғашқы словен грамматикасы және Себастьян Крельдің «Postilla Slovenska» словен әдебиетінің дамуына негіз болды. Оның алғашқы өкілі Иван Минатти, одан кейін Лойзе Кракар болды. Интимизмнің биігі 1953 жылы Жанез Менарт, Сирил Злобек, Каетан Кович және Тоне Павчек жазған «Төрттің өлеңдері» (Pesmi štirih) атты өлеңдер жинағымен жетістікке жетті. Төрттің көбінесе назардан тыс қалған әйел әріптесі – Ада Шкерл, оның субъективті және пессимистік поэзиялық сезімі Словения Халық Республикасындағы соғыстан кейінгі революциялық талаптарға қайшы келді.