Кіріспе

Ұлы бөлгіш жотасына іргелес субөңір, Австралия

Оңтүстік-шығыс Австралияның жоғары жазықтары – Ұлы бөлгіш жотасының бөлігі болып табылатын Австралия Альптерінде және олардың іргесіндегі, бірімен бірі жалғасқан аймақтардың жиынтығы. Бұл аймақтар ұзақ жылдар бойы, кейде 1830 жылдардан бастап, жазғы мал жаюға пайдаланылып келді. Бүгінде субөңірдің көп бөлігі ұлттық парктеріне айналдырылған.

Орналасуы және ерекшеліктері

Терең шатқалдармен бөлінген, тозығы жеткен үстірттерден тұратын Биік жазықтар аймағы мал жаюға қолайлы жайылымдарды ұсынды. Биік жерлер табиғи шөпті жайылымдар болса, төменгі жерлердегі орман қоныс аударушылар тарапынан кесілді, олардың кейбіреулері мал жаюға лицензия алған, ал қалғандары жерді заңсыз игергендер еді. Мал қораларын қоршау үшін ғана қоршаулар қажет болды, себебі жаз айларында малдың орманға немесе тік шатқалдарға қашуға ниеті болмады. Дегенмен, суық ауа райы мен қардың басталуына дейін күзде малды жинау қажет болды, себебі олар шатқалдарға түсіп кетуі мүмкін. Егер қар тым ерте жауса немесе басқа да себептер болса, малдар жоғалып кетуі немесе жабайылануы мүмкін еді.

Еуропа тарихы

Малды осы жазғы жайылымдарға (яялаг мал өсіруі деп аталатын тәжірибе) айдап әкелу және қайтару ат мінезінің зор қиындықтарын тудырды. Осы аймақта ең оңай жолдар көбінесе аңғарлар емес, қырлармен өтеді. Ерте зерттеушілердің аңғарларды бастырып өту әрекеттері тік жартастарға соқты. Дегенмен, малды тар тік жолмен қырға көтерілуге көндіру үшін шеберлік пен қайраткерлік қажет болды. Мұндай жолдар тек ең берік дөңгелекті көліктерге ғана жарамды болды, ал бұқалармен жүк тасымалдау өте баяу және қауіпті болғандықтан, жүкті аттармен тасымалдау көбірек таралған. Австралияның көптеген танымал әңгімелері мен өлеңдері осы аймақта туған, соның ішінде Банжо Патерсонның "Қарлы өзеннен келген адам" поэмасы.