Кіріспе

Америкалық әуесқой гольфші (1880–1932)

Эбенезер Макбурни Байерс (12 сәуір, 1880 – 31 наурыз, 1932) – американдық қоғамдық қайраткер, спортшы және өнеркәсіпші. Ол 1906 жылы АҚШ әуесқойлар чемпионатында гольфтен жеңіс одіс. Ол суда ерітілген радийден жасалған "Радитор" атты дәріні ішкеннен кейін радиация салдарынан туған бірнеше қатерлі ісіктен көз жұмды.

Өмірбаян

Индустриалист Александр Байерстің ұлы Эбен Байерс Сент-Полс мектебінде және Йель колледжінде білім алған. Ол спортшы ретінде танымал болды және Йель Бульдогс гольф командасында ойнады. Байерс 1902 және 1903 жылдары екінші орын алғаннан кейін, 1905 жылы АҚШ-тың әуесқойлар гольф чемпионы атанды. Байерс әкесі құрған Жирард темір компаниясының төрағасы болды. Бейли Гарвард университетінен шығып, медицина ғылымдарының докторымын деп жалған мәлімдеме жасады және судағы радий ерітіндісі – Radithor сату арқылы байлыққа ие болды, оның эндокриндік жүйені жандандыратыны туралы айтқан. Ол дәрігерлерге тағайындалған әрбір доза үшін 1/6 бөлігін қайтарып беруді ұсынды. Байерс күніне бірнеше доза Radithor қабылдады, себебі ол оның өзіне "жаңарған сезім" сыйлайтынына сенді, бірақ 1930 жылдың қазанында (шамамен 1400 дозадан кейін) бұл әсер жойылған соң тоқтатты. Ол салмақтан айырылып, бас ауруларына шалдықты, тістері түсе бастады. 1931 жылы Федералды сауда комиссиясы одан өзінің тәжірибесі туралы куәлік беруді сұрады, бірақ ол саяхаттауға тым нашар болды, сондықтан комиссия оның үйіне заңгерді жіберді, оның мәлімдемесін жаздырды; заңгер Байерстің "екі алдыңғы тісінен және төменгі жақ сүйегінің көп бөлігінен басқа, жоғарғы жақ сүйегінің толығымен алынып тасталғанын" және "денесінің қалған сүйек тінінің ыдырап, бас сүйегінде тесіктер пайда болғанын" хабарлады. 1932 жылдың 31 наурызындағы өлімі сол кездегі терминологиямен "радиациялық улануға" байланысты болды, бірақ ол жедел радиациялық синдромға емес, қатерлі ісікке байланысты еді. Радий альфа, бета және гамма сәулелерін шығаратыны белгілі. Альфа сәулелерінің тегіс өту қабілеті төмен және әдетте қауіпті емес, бірақ Radithor түріндегі радийді жұту сүйектерде жинақталуына мүмкіндік береді. Терімен қамтамасыз етілген қорғаныссыз, жоғары иондаушы альфа сәулелері жергілікті жасушаларға өте ауыр зақым келтіре алады, және осының нәтижесінде Байерс қатерлі ісікке шалдығып, қайтыс болды. Ол Питтсбург, Пенсильвания штатындағы Аллегейни зиратында қорғасынмен қапталған лақетте жерленген. Кейін Нью-Йоркте "Радий институтын" құрып, радиоактивті белбеу қысқыштарын, радиоактивті қағаз салмағын және суды радиоактивті етуге арналған механизмді сатты. 1965 жылы Байерстің денесін қайта қазу кезінде MIT физигі Робли Эванс Байерстің жалпы радий тұтынуын шамамен 1000 мкСи (37 МБк) деп бағалады, оның жартысы Ra 226, ал екінші жартысы жоғары радиоактивті мезоторийден (Ra 228) құралған. Доктор Эванс сондай-ақ радийлі сағат диалдарын бояушылардың зерттеуін жүргізіп, Байерске ұқсас, бірақ сәл жоғары тұтыну деңгейіне ие болған біреуін зерттеді.

Әуесқой жеңімпаз

ЖылЧемпионатЖеңіс ұпайыЕкінші орын 1906 АҚШ Әуесқой чемпионаты2 ұпай Джордж Лайон