Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық-американдық астроном (1958 жылы туған)
British American astronomer (born 1958)
Дэвид Клиффорд Джуит (1958 жылы туған) – Күн жүйесін, әсіресе оның кіші денелерін зерттейтін британдық-американдық астроном. Ол Калифорния университетінде, Лос-Анджелесте жұмыс істейді, онда Геофизика және планеталық физика институтының мүшесі, Планеталар және экзопланеталар институтының директоры, физика және астрономия факультетінің астрономия профессоры, сондай-ақ Жер, планеталық және ғарыш ғылымдары факультетінің астрономия профессоры болып табылады. Ол Плутон мен Хароннан тыс Койпер белдеуіндегі денелерді алғаш рет (Джейн Луумен бірге) ашқанымен танымал. Оның анасы телефон операторы болған, ал әкесі өнеркәсіптік болат кескіштерді құрастыру желісінде жұмыс істеген.
David Clifford Jewitt (born 1958) is a British American astronomer who studies the Solar System, especially its minor bodies. He is based at the University of California, Los Angeles, where he is a Member of the Institute for Geophysics and Planetary Physics, the Director of the Institute for Planets and Exoplanets, Professor of Astronomy in the Department of Physics and Astronomy and Professor of Astronomy in the Department of Earth, Planetary and Space Sciences. He is best known for being the first person (along with Jane Luu) to discover a body beyond Pluto and Charon in the Kuiper belt. His mother was a telephonist, and his father worked on an assembly line making industrial steel cutters.
Білім
Джуит жергілікті билік бастауыш және орта мектептерінде білім алды. 1988 жылы Мауна-Кеадағы қуатты телескоптарға қызығып, Гавайи университетіне ауысып, оның Астрономия институтында астроном және физика және астрономия кафедрасының доценті болды. Джуит пен Лу объектіні Уильям Блейктің мифологиялық поэзиясында кездесетін кейіпкердің құрметіне атады. (Блейк өзінің кезегінде осы атты Джуиттің туған Англиясына арналған ежелгі поэтикалық терминнен алған.) Джуит пен Лу объектіге Джон Ле Карренің «Тинкер, Тайлор, Солдат, Шпион» романының басты кейіпкері Смайлидің есімін беруді қалаған, бірақ олар мұны істей алмады, себебі бұл атау 1613 Смайли астероидіне, американдық астроном Чарльз Хью Смайлидің құрметіне берілген еді. 15760 Альбионды ашқаннан бері Джуит Койпер белдеуіндегі басқа да ондаған нысандарды кең өрісті зерттеулер сериясында анықтады. Оның және басқа астрономдардың еңбегінің арқасында қазір Койпер белдеуіндегі нысандардың төрт түрлі тобы бар екені белгілі болды. 15760 Альбион прототиптік мүшесі болып табылатын динамикалық тұрақты классикалық Койпер белдеуіндегі нысандардың орбиталары дерлік дөңгелек және негізгі планеталардың орбиталарына қатысты аз ғана еңкейген. Динамикалық белсенді классикалық Койпер белдеуіндегі нысандардың орбиталары созылған және тік бұрыштарда еңкейген. 1997 жылы ашылған, шашыраңқы дискте, сондай-ақ шашыраңқы Койпер белдеуі деп аталатын жердегі денелер үлкен, одан да созылған және одан да еңкейген орбиталармен қозғалады. Резонанстық Койпер белдеуінің нысандары Нептунның орбитасымен үйлесімді орбиталарда қозғалады: резонанстық объектінің орбиталық периодының Нептунның жылдық периодына қатынасы бір кішкентай бүтін санның екіншісіне бөлінуімен тең. (Джуитт 3:2 орташа қозғалыс резонансындағы резонанстық нысандарды Плутонның алғашқы табылғаны үшін «плютино» деп атады.) Күн жүйесінің қалыптасуы мен эволюциясының математикалық модельдері Койпер белдеуінің байқалған құрылымын қалыптастыру үшін Койпер белдеуінің нысандары мен газды алып планеталар басқа жерден көшіп келгеннен кейін қазіргі орбиталарына келген болуы керек екенін көрсетеді, олар бір-бірімен және жас Күннің айналасында жиналған материалдың дискісімен гравитациялық өзара әрекеттесу арқылы бұрынғы жолдарынан алыстаған. Атап айтқанда, Нептун бұрын Күнге әлдеқайда жақын болған бұрынғы орбитадан сыртқа қарай жылжыған сияқты, ал бастапқыда Күнге жақын болған Койпер белдеуінің нысандары онымен бірге сыртқа тартылған. 1979 жылы, аспирантураның алғашқы айларында Джуит «Вояджер-2» ғарыш кемесі түсірген суреттерде Юпитердің Адрастея деген спутнигін ашты. Бірақ ол ақыр соңында Халықаралық астрономиялық одақтың 2006 жылы Плутонды кәдімгі емес планета ретінде қайта жіктеу шешімімен келісті. Телескоптар мен детектерлердің жақсаруымен астрономдар кішірек және кішірек спутниктерді таба бастады. Кейбір астрономдар белгілі бір мөлшерден кішірек спутниктер өз атауларын алуға лайық емес деп санайды. Джуит осы пікірге қарсы шығып: «Кішкентай ит кішкентай болғандықтан ит емес пе?» деп сұрайды.
Jewitt was educated at local authority primary and secondary schools. In 1988, attracted by the powerful telescopes sited on Mauna Kea, he moved to the University of Hawaii, becoming an Associate Astronomer in its Institute of Astronomy and an associate professor in its Department of Physics and Astronomy. Jewitt and Luu named the object after a character who features in the mythological poetry of William Blake, a writer whom Jewitt admires. (Blake in turn took the name from an ancient poetic term for Jewitt's native England.) Jewitt and Luu would have preferred to name the object Smiley after the protagonist of John le Carré's novel Tinker, Tailor, Soldier, Spy, a favourite book of both of theirs, but they were unable to do so because the name had already been allocated to the asteroid 1613 Smiley in honour of Charles Hugh Smiley, an American astronomer. Since discovering 15760 Albion, Jewitt has identified dozens of other objects in the Kuiper belt in a series of pioneering wide field surveys. Thanks to his work and the efforts of other astronomers, it is now known that the Kuiper belt objects are divided into four distinct populations. In what is called the dynamically cold classical Kuiper belt, of which 15760 Albion is the prototypical member, objects have orbits that are almost circular and only slightly tilted with respect to the orbits of the major planets. In the dynamically hot classical Kuiper belt, objects have orbits that are more elongated and that are tilted at steeper angles. In the scattered disc, also called the scattered Kuiper belt, discovered in 1997, bodies move in large orbits that are more elongated and more tilted still. The Resonant Kuiper belt objects move in orbits that are harmonically related to that of Neptune: the ratio of the orbital period of a resonant object to the Neptunian year is equal to one small integer divided by another. (The resonant objects in the 3:2 mean motion resonance Jewitt has named plutinos, in recognition of Pluto's being the first of them to be discovered.) Mathematical models of the formation and evolution of the Solar System have indicated that in order for the Kuiper belt to have developed the structure that has been observed, the Kuiper belt objects and the gas giant planets must have come to their present orbits after migrating to them from elsewhere, pulled away from their earlier paths by their gravitational interactions with one another and with the disc of material that had coalesced around the juvenile Sun. In particular, it seems that Neptune long ago moved outward from an earlier orbit that was much closer to the Sun, and that the Kuiper belt objects, also originally closer to the Sun, were drawn outward with it. In 1979, in his first months as a graduate student, Jewitt discovered the Jovian moon Adrastea on images taken by Voyager 2. but ultimately agreed with the International Astronomical Union's 2006 decision to reclassify Pluto as a dwarf planet. With the development of ever better telescopes and detectors, astronomers have been able to find moons that are ever smaller and smaller. Some astronomers have argued that moons smaller than some arbitrary size are unworthy of their title. Jewitt has dissented, asking "Is a small dog not a dog because it is small?"
Қатысу
1982 жылдың қазан айында Патрик Мур Хэлли кометасын қайта ашуы туралы Джуитпен сұхбаттасты, бұл BBC телеарнасының "Жұлдызды түн" бағдарламасының арнайы эпизоды болды. Екі жарым ғасырдан кейін, Horizon Джуитке оралып, "Астероидтар: жақсы, жаман және ұсқынсыз" (47 маусым, 6-шы бөлім) үшін онымен сұхбат жүргізді. Джуитт көрермендерге транснептундық зерттеулері үшін жеткілікті телескоп уақытын алудың қиын болғанын, және ол өзінің маңызды жаңалығына басқа жобалармен айналысуға тиіс түндерде Койпер белдеуінің объектілерін іздеу арқылы ғана қол жеткізгенін айтты. Джуитт өзінің жұмысын мамандар емес адамдарға Scientific American, Sky and Telescope және The Sky at Night BBC Magazine журналдарындағы мақалалары арқылы түсіндірді.
In October 1982, Patrick Moore interviewed Jewitt about his recovery of Halley's Comet in a special episode of BBC TV's The Sky at Night. A quarter of a century later, Horizon returned to Jewitt to interview him for Asteroids: the Good, the Bad and the Ugly (Season 47, Episode 6). Jewitt told viewers that he had found it difficult to secure enough telescope time for his trans Neptunian research, and had only been able to achieve his celebrated breakthrough by looking for Kuiper belt objects on nights when he was supposed to be working on other projects. Jewitt has also explained his work to non specialists in articles in Scientific American, Sky and Telescope and The Sky at Night BBC Magazine.
Құрметтер
1994 жылы Джуит Гавайи университетінің Регентінің ғылыми зерттеулердегі жетістіктері үшін медалімен марапатталды.
In 1994, Jewitt was awarded the University of Hawaii's Regent's Medal for excellence in research.
Жеке өмір
1991 жылы Джуит Гавай университетіне келген кезде, Дзин Лимен (Қытайдың Пекин қаласында туған америкалық қытай) танысты, ол Париж университетінде күн физикасы бойынша Ph.D. студенті болған.
In 1991, Jewitt met Jing Li (a Chinese American born in Beijing, China), a Ph. D. student of solar physics at the University of Paris, while she was visiting the University of Hawaii.