Кіріспе

Уильям Орвилл "Лефти" Фриззэлл (31 наурыз 1928 - 19 шілде 1975) – американдық кантри және хенки-тонк әнші-құрастырушы. Фриззэлл барлық уақыттағы ең ықпалды кантри музыкасының вокалдық стилістерінің бірі ретінде танымал. Ол Джордж Джонс, Мерл Хаггард, Рой Орбисон және Вилли Нельсон сияқты көрнекті кантри әншілеріне әсер еткен деп есептеледі. 1982 жылы Кантри Музыкалық Даңқ залына және Ән жазушылар Даңқ залына енгізілді. Ең жақсы кезеңінде Фриззэлл бір уақытта Кантри Музыка Билборд чартының топ ондығына төрт әнді енгізген алғашқы орындаушы болды. Фриззэлл одан әрі табысқа жетіп, Hot Country Songs чартының топ-10-ға енген көптеген әндерді әнші және ән жазушы ретінде шығарды. Алкоголизммен күрескеннен кейін 47 жасында инсульттан көз жұмды.

Ерте өмір

Уильям Орвилл Фриззэлл АҚШ-тың Солтүстік Техас штатындағы Наварро округіне қарасты Корсикана қаласында мұнайшының ұлы ретінде, сегіз баланың ағасы болып дүниеге келді. 1949 жылдың соңында босатылғаннан кейін ол музыкадан қол үзді және әкесімен бірге мұнай өндірісінде жұмыс істеуге қайта оралды. Бірақ көп ұзамай ол қайтадан түнгі клубтарда өнер көрсетуге кірісті. 1950 жылға қарай ол Big Spring, Техас штатындағы "Ace of Clubs" түнгі клубында тұрақты жұмысқа орналасып, адал жанкүйерлер қатарын қалыптастырды.

Жазушылық мансабы

"Ace of Clubs" клубындағы қойылым кезінде Даллас жазу студиясының иесі Джим Бек Фриззеллге назар аударды. Бек бірнеше ірі жазу компанияларымен келісім шарттары жасасқан және көптеген баспагерлермен байланыс орнатқан. Фриззеллдің өнерін бағалап, оны студияға тегін демо жазуға шақырды. 1950 жылдың сәуір айында ол Фриззеллдің өзінің әндерін орындаған бірнеше демоларын жазды, соның ішінде "Егер ақшаң болса (Менде уақыт бар)" әнін. Бек оны Нэшвиллге алып барды, онда ол әнді ұнатпаған Кішкентай Джимми Диккенске ұсынды. Алайда, Columbia Records продюсері Дон Лоу осы демоны естіп, оған риза болды. Лефтинің концертінен кейін, ол әншімен келісім шарт жасасып, оны алғаш рет жаздырды. "If You've Got the Money (I've Got the Time)" әні 1950 жылы шыққаннан кейін екі жақты хитке айналды; B жағы Фриззелл түрмеден күйзеліске ұшыраған әйелі Алиске жазған "I Love You A Thousand Ways" әні болды. 1954 жылдың басында ол соңғы рет бес жыл ішінде Топ-10-ға енді. 1950 жылдардың ортасында аз ғана хиттерге ие болғаннан кейін, ол шаршағанын сезінді және мансабына деген ынтасы азайды. Columbia Records өзінің ең жақсы материалдарын шығармағанына ренжіді, сондықтан ән жазу мен жаздыруды тоқтатты. Ол 22 реттен астам жазылған, ал Кит Уитлидің нұсқасы ең жақсыларының бірі саналады.

Жеке қиындықтар, кейінгі жылдары және өлім

Фриззлдің денсаулығына зиян келтіретін алкогольге тәуелділігі дамығаннан кейін өмір жолы төмен қарай бұрылды. Оның адалсыздық тарихы, кәмелетке толмаған жанкүйерлермен жыныстық қатынас жасағаны үшін тұтқындалуы, келісімшарт бойынша заңдық мәселелер мен автомобиль апаттарына қарамастан, Элис Харпер оның әйелі болып қалды және олардың некелерінен үш бала дүниеге келді. 350 мың долларлық бағамен сатылған гитараны Гаггард сатып алды, ол оның мұрасының бір бөлігі ретінде сақталды.

Мұрасы мен ықпалы

Фриззэллдің ән салған стилі көптеген әншілерге, әсіресе Мерл Хаггард, Уилли Нельсон, Джордж Джонс, Кит Уитли және Рой Орбисонға үлкен әсер етті. Одан бөлек, ол өзінің ән жазу талантымен де кеңінен танылды. Оның інісі Дэвид Фриззэллдің Фриззэлл туралы жазған өмірбаянының алғы сөзінде Мерл Хаггард былай деді: "Лефтидің кантри музыкасына тигізген әсері өлшеуге келмейді. Лефти сияқты әнді ешкім орындай алмайды. Ол әр сөзді мұқият ұстап, келесі сөзді бастамас бұрын толыққанды сезінуге тырысатын. Көбіміз оның әнін тыңдап үйрендік". Стоуни Эдвардс Ханк Уильямс пен Фриззэллге арналған құрмет ретінде Даллас Фрейзер жазған "Хэнк және Лефти менің елдік жан дүниемді қалыптастырды" әнін жазды. Бұл ән 1973 жылы топ-40 тізіміне енді. Джордж Стрейт Something Special альбомына Sanger D. Shafer жазған "Lefty's Gone" әнін жазды. Сонымен қатар, Уилли Нельсонның 1977 жылғы "To Lefty From Willie" альбомы Фриззэллге арналған құрмет болды және толығымен Фриззэлл әндерінің кавер-версияларынан тұрды. Фриззэлл 1982 жылы Кантри Музыкасының Даңқ залына енгізілді және Голливудтың Даңқ аллеясында оның жұлдызы бар. Ол сондай-ақ Роккабилли Даңқ залында өзінің ұлы Крокет Фриззэллмен бірге. Фриззэлл CMT-нің 2003 жылғы 40 ең үздік кантри музыкалық ерлер тізімінде 31-ші орынды иеленді. Техас штатының тумасы Рой Орбисон Фриззэллдің дыбысына шын ниетпен табынды, ал 1988 жылы Traveling Wilburys тобының құрамында ол өзінің музыкалық құдайын құрметтеу үшін "Lefty Wilbury" деген атты таңдады. Мэн штатының әнші-әндер авторы Дэвид Маллетт Фриззэллдің "Сагинау, Мичиган" әнін 2014 жылғы "The Horse I Rode in On" альбомына қосты. Оның інісі Дэвид Фриззэлл де кантри әншісі. Оның ең танымал әндері 1982 жылы шыққан "I'm Gonna Hire a Wino (To Decorate Our Home)" және 1981 жылы Шелли Уэстпен дуэтте орындалған "You're the Reason God Made Oklahoma" болды. Кенже інісі Аллен Фриззэлл ағаларының қадамдарымен кантри музыкасы саласына қадам басты. Ол Дотти Весттің концерттерінде алғашқы орындаушы болды. Ол сондай-ақ Дотти Весттің қызы Шелли Уэстке үйленді. Аллен Кит Уитлимен де бірге ойнады. Қазір ол елдік евангелистік музыка орындайды. 2006 жылы J. D. Crowe and The New South "Lefty's Old Guitar" альбомын шығарды. "Lefty's Old Guitar" әні оның тапсырыс бойынша жасалған Gibson J 200 гитарасы туралы жазылған. Дарил Синглетари Фриззэлл туралы өзінің "Ain't It The Truth" әнінде айтты, бұл ән 1998 жылы Giant Records лейблымен шығарылған осы аттас альбомға енді. 2019 жылы Фриззэллдің "Long Black Veil" синглі АҚШ Конгрессінің кітапханасы тарапынан "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танылып, Ұлттық жазбалар тізіліміне енгізілді.