Кіріспе

Оңтүстік Йоркширдегі қала және азаматтық приход, Англия.

Малтби – Англияның Оңтүстік Йоркшир аймағындағы Ротерхам қалалық округіндегі бұрынғы кеншілер қаласы және азаматтық приход. Тарихи тұрғыдан Йоркширдің Батыс Ридингіне кірген. Ротерхэмнен шығысқа қарай 6 миль (10 км), ал Шеффилдтен солтүстік-шығысқа қарай 10 миль (16 км) қашықтықта орналасқан. Хеллабимен біріккен қалалық аймақты құрайды, ал M18 тас жолы оны Ротерхамның қалған бөлігінен бөліп тұрады. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 16 688 адамды құрайды.

Тарих

"Мальтби" жер атауы алғаш рет 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында "Maltebi" деп тіркелген. Атаудың мағынасы – "Малтидің шаңырағы немесе ауылы". Малти – ежелгі даниялықтардың көп тараған есімі. Малтби ғасырлар бойы шаруашылыққа негіделген, өзен жағасындағы шағын ауыл болды. Малтбидің шетінде орналасқан Рош аббаттығы 1147 жылы Ньюминстер аббаттығынан (Нортумберлендтегі Морпетке жақын) келген цистерциандық монахтар құрған. Аббаттық Генрих VIII патша тұсында монастырлер таратылған кезде жабылды. Аймақта көмір 19 ғасырдың соңында табылды. Ротерхемдегі соңғы шахта – 1910 жылы ашылған және 2013 жылғы наурызда жабылу қаупіне тап болған Малтби шахтасы болды. Шахта жұмысшыларын орналастыру үшін шахта компаниясы қала орталығынан шығысқа қарай "Үлгілі ауыл" деп аталатын үлкен тұрғын үйлер салды. 1900 жылдан 1929 жылға дейін қалаға Оңтүстік Йоркшир бірлескен темір жолындағы Малтби темір жол станциясы қызмет көрсетті, бұл станция Донкастер мен Уоркшоп қалалары арасында қатынайтын. Станцияның платформалары қазірге дейін сақталған, ал темір жол жүк тасымалы үшін маңызды бағыт болып табылады. Джон Браунның жеке темір жолы да Малтбидің батысынан өтті, бірақ бұл жол алынып тасталды және қазір ол жаяуларға арналған жол. Жолдың қысқа бөлігі мен платформа әлі де сақталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Малтби шахтасының жанында ROF Maltby атты қару-жарақ фабрикасы салынды. Фабрика жұмысшыларын орналастыру үшін Лондонның Энфилд қаласынан келген адамдарға арналған "Шағын Лондон" деп аталатын тұрғын үйлер салынды. Малтбиде сондай-ақ, Pringle сияқты компанияларға тоқыма өнімдерін жеткізетін Byfords тоқыма фабрикасы болды, бірақ ол 1999 жылы жабылып, орнына полиция бөлімі салынды. Малтбидегі кеңес үйлері 1980-ші жылдары күйреуге ұшырады, ең нашар зардап шеккен аудандар – "Ақ қала" және "Тарран иелігі" (қазір бұзылған). 1997 жылы Малтбиге жергілікті үкіметтен қаржы түскеннен кейін White City және Birk's Holt Drive сияқты кеңес үйлері қайта жаңартылды. Бос жатқан жерлер мен бұрынғы клуб ғимараты бұзылып, 1990 жылдары Джон мен Жанн Джебсон, сондай-ақ Ричард пен Джен Скофилд осы жерлерді қайта жаңартып, Meadow Lane көшесінде екі жеке тұрғын үй салды және жеке құрылыс учаскелерін жасады, олар "Foxcroft Meadows" деп аталды – бұл жеті жаңа үйден тұратын аудан. 2011 жылы бұрынғы Тарран иелігінің орнында жаңа кеңес үйлері ашылды.

Ыңғайлылықтар

Бұл аймақта көмір табылғанға дейін Малтби шағын ауыл шаруашылығымен айналысқан елді мекен болатын. Ол 1900 жылдардың басында шамамен 500 тұрғыны бар Сент-Бартоломей шіркеуінің (Domesday Book / Saxon Tower) төңірегінде орналасқан. 1907 жылы кен орны ашылғаннан кейін, Ұлыбританияның түкпір-түкпірінен – Уэльс, Стаффордшир, Дарем, Шотландия және Ирландиядан (соңғылары канал (навистер) және теміржол құрылысымен айналысқандардың ұрпақтары) кеншілер келіп қоныстанды. Кеншілердің үлгілі ауылы салынды, оның орталық нысаны – приход шіркеуіне қосымша аспанға көтерілу шіркеуі болды. Сонымен қатар, методистер, қауымдықтар, құтқару армиясы және рим-католик ғибадат орындары да маңызды рөл атқарды. Жаңа қоғамда бірнеше жұмысшылар клубы құрылды, оның ішінде "Stute" (Кеншілердің әл-ауқатын қамтамасыз ету институты), "Slip", ROF клубы (Royal Ordnance Factory) және католик клубы болды. Ең ірі спорт клубтары – Кеншілер институты ("Мальтби Майн" – футбол және крикет) және Фредди Труманның даңқты мансабын бастаған Рош Абби крикет клубы еді. Малтби 1991 жылы 18 158 тұрғынымен ең көп халқы бар шаруашылық болды, бірақ 1980-1990 жылдардағы деиндустриализациядан кейін бұл көрсеткіш шамамен 10%-ға төмендеп, 2011 жылы 16 688 адамды құрады. Қалада түрлі дүкендер мен кәсіпорындар қызмет етеді. Қалада көптеген пабтар бар, олардың ең көнесі – 16 ғасырдан бері сақталған Ақ құйрық. 2015 жылы Ақ құйрық жабылып, ғимарат қазір үнді тағамдарын дайындайтын мекемеге айналдырылды. 21 ғасырдың басында кейбір тұрғын үйлер қайта жаңартылса да, Малтби ауданы, әсіресе шығыс бөлігі (2010 жылы), Қоғамдық және жергілікті басқару департаментінің мәліметтеріне сәйкес, жоғары деңгейдегі әлеуметтік қиындықтарды бастан өткеріп тұрған аймақтарды қамтыды.

Білім

Брейтуэлл жолындағы (B6376) Малтби академиясы – қала және оны қоршаған бірнеше ауылға қызмет ететін орта мектеп. Бұл мектеп бұрын 2010 жылы академия мәртебесін алғанға дейін Малтби жалпы білім беретін мектебі деп аталды. 2012 жылы кейбір тұрғындардың қарсылығына қарамастан, мектепті қайта жаңартуға рұқсат берілді. Дегенмен, бастапқыда «кампус» Малтби гимназиясы мен Роллстон-холл орнында салынған Малтби-холл орта мектебінен құралды. Гимназия 1931 жылы округ алдерманы, кенші және Еңбек кеңесінің мүшесі Даннның бастамасымен салынды және 1970 жылдарға дейін директор Джеральд Раштың басшылығымен сақталды. Оқушылар Динингтон, Тюркрофт, Эдлингтон және Россингтон сияқты жақын мандағы кенші қалаларынан, сондай-ақ Уикерсли, Брамли, Лоттон, Тикхилл, Баутри және кішігірім Брейтуэлл, Миклбрейн, Анстон, Аустерфилд және басқа да елді мекендерден келді. Гимназия кезеңінің архитектурасы бүгінге дейін сақталған, Ротерхам жолынан биік орналасқан әсем сағатымен көзге түседі.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC Yorkshire және ITV Yorkshire ұсынады. Телевизиялық сигналдар Emley Moor теледидар таратушысынан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Sheffield, Heart Yorkshire, Capital Yorkshire, Hallam FM, Greatest Hits Radio Yorkshire (бұрын Rother FM болған), және Rotherham Radio, – қоғамдық негіздегі станция. «Ротерхэм хабаршысы» қаланың жергілікті газеті.

Спорт

"Бек-бол" ежелгі ойыны 1980-ші жылдардың ортасында белгілі бір табысқа ие болып қайта жаңғыртылды; бұл регби ойынының бір түрі, онда қарсылас командалар көбінесе Малтби Дик немесе жергілікті атауымен Бек деп белгілі ағында бақылау үшін күреседі. Бұл ағын аңғар арқылы Сент-Бартоломейге дейін, содан кейін Малтби жарларынан, Норвудтар арқылы, Рош аббаттығының ортасынан өтіп, Блайт қаласынан бірнеше шақырым төменде Риттон өзеніне құяды. Малтбиден төмен ағын "Комвелл" деп те аталады. Рош аббаттығының жанында Скарборо графының резиденциясы – Сэндбек залы орналасқан.

Көлік

Қалаға жоғары жиілікте (күндіз әр 10 минут сайын) автобустар қызмет көрсетеді: Шеффилдке X1 SteelLink бағыты Ротерхам қаласының орталығы мен Медоухолл сауда орталығы арқылы өтеді. Бұған қоса, 10-шы бағыт та бар, ол күндіз Роттерхамнан Донкастерге Фландруэлл, Саннисайд, Брамли және енді Клифтон арқылы әр 30 минут сайын Maltby қаласынан өтеді; осы бағыттардың барлығы First South Yorkshire компаниясымен жүзеге асырылады. Maltby қаласы M18 тас жолының 1-ші қиылысына жақын орналасқан, бұл Шеффилд пен Донкастерге көлікпен жылдам қол жеткізуге мүмкіндік береді, ал A631 тас жолы қаладан өтеді, оны Роттерхам орталығымен байланыстырады.

Малтби кен кен орындары

Малтби кен орнының бастапқы шахталарын қазу 1907 жылы басталды, және осы даму аясында кеншілер үшін тұрғын үй ретінде "Модельді ауыл" деп аталатын үлкен елді мекен салынды. 1923 жылы кен орнында жарылыс болды, нәтижесінде 27 адам қаза тапты. Maltby Main шахтасы 80-ші жылдардағы кеншілер ереуілі кезінде жаппай пикетке ұшыраған орын болды, ол 1984 жылдың наурыз айынан 1985 жылдың наурыз айына дейін шамамен бір жылға созылды, және ереуіл аяқталғаннан кейін жұмысқа соңғы болып оралған шахта болды. Ұлттықтандырылғаннан кейін кен орны 1994 жылы RJB Mining (кейін UK Coal деп аталды) компаниясына, ал 2007 жылы Hargreaves Services компаниясына сатылды. Жаңа көмір қабатына қол жеткізуге тырысқанда геологиялық қиындықтарға тап болғаннан кейін, кен орнының иесі Харгривс денсаулық пен қауіпсіздік негіздерімен кен орнын жабуға мәжбүр екенін хабарлады. Maltby Colliery 2013 жылдың наурызында жабылды, бұл оқиғаға орай бұрынғы кеншілер мен қала тұрғындары шеру ұйымдастырды. Шахташылардың әл-ауқатын жақсарту институты (жергілікті жерде "Стут" деп белгілі), шахташылардың клубы 2018 жылы жабылды. Stute-ті қайта ашу үшін ұзақ науқан жүргізілді, бірақ 2021 жылдың сәуірінде болған үлкен өрт оны зақымдап, клубты мәңгілік жабуға мәжбүр етті.

Танымал мәдениетте

Брамли, Малтби қаласының жанында, философ Джулиан Баггинидің "Welcome to Everytown" кітабының оқиғасы осы жерде болды. Ол осы мақсатпен алты ай бойы осы аймақта тұрды. Сондай-ақ, қала 2018 жылғы "Понд-лайф" фильмінің орталық орны ретінде де көрсетілген.