Маркс бауырлар цирк сақтайды

Кіріспе

1939 жылы Эдвард Баззлдың түсірген "Маркс ағайындылары" фильмі.

"Циркте" – 1939 жылы Metro Goldwyn Mayer компаниясы шығарған, Маркс ағайындыларының (Граучо, Гарпо және Чико) басты рөлде ойнаған комедиялық фильм. Фильмде олар циркті банкроттықтан құтқаруға көмектеседі. Фильмде Граучо Маркстің "Татуировкасы бар Лидия" әнінің классикалық орындалуы бар. Флоренс Райс, Кенни Бейкер, Маргарет Дюмонт және Ив Арден сияқты актерлер де түскен. "Татуировкасы бар Лидия", "Екі соқыр махаббат" және "Адымдап, сәлемдес" әндерін Гарольд Арлен мен Ип Харбург жазған, олар сол жылы MGM-нің тағы бір фильміне – "Оз сиқыршысы" әндерін де жазған болатын.

Сюжет

Голиаф, цирк мықтысы және кішкентай профессор Атом, екеуі де Уилсонның керемет циркінде жұмыс істейді, олар жаман жігіт Джон Картердің серіктестері, ол циркті иесі Джефф Уилсоннан басып алуға тырысады (көрінетіні, оны заңсыз құмар ойындар үшін жамылғы ретінде пайдалану үшін). Джеффтің сүйіктісі Джули Рэндалл циркте атпен өнер көрсетеді. Джефф Картерге берешегі бар 10 мың долларды Гибралтар горилласының қоршауында жасырып қойған. Джефф ақшаны алу үшін, Картерге беру мақсатымен цирк пойзындағы Гибралтардың қоршауына барғанда, Картер Голиаф пен Атомды Джеффті есінен танытып, 10 000 долларды ұрлауға мәжбүр етеді. Джефтің досы және цирк қызметкері Антонио "Тони" Пирелли жағдайды тексеру үшін адвокат Дж. Чивер Лоухолді шақырады. Лоухол Картердің сүйіктісі, Peerless Pauline (оның цирк номері аяқ киімдеріне сорғыштарды орнатып, басымен төңкеріліп жүруден тұрады) ақшаны жасырып жатқанын біледі, бірақ ол оны алдап, қайтарып ала алмайды. Кейін Тони мен Панчи цирк пойзындағы Голиафтың каютасын ақша іздеу үшін қарастырады, бірақ табысқа жете алмайды. Картер циркті иелігінен айыруға асығып жатқанда, Лоухол Джефтің тәтесі бай Сюзанна Дьюксбери екенін біледі және оны француз дирижері Жардинет пен оның симфониялық оркестрінің орнына, Ньюпорт 400 үшін Уилсонның керемет циркіне 10 000 доллар төлеуге көндіреді. Көрермендер циркке риза болады; Жардинет келгенде, Лоухол, француздың SS Normandie кемесімен келуін допингтік сақинаға қатыстырып кешіктірген, дирижер мен оркестрін Тони мен Панчиге жүзуші оркестр сахнасының арқандарын кестіру арқылы жояды, олар Вагнердің «Лоэнгрин» операсының үшінші актісіне кіріспесін орындайды. Осы уақытта Картер мен оның қолбасшылары циркті өртеп жіберуге тырысады, бірақ Тони мен Панчи, сондай-ақ тонаудың жалғыз куәгері Гибралтар горилласы олардың жолын кеседі. Гибралтар сонымен қатар Джеффтің ақшасын Картерден алып қояды, бұл оқиға цирктің әсем трапециялық қойылымынан кейін болады, онда Тони Сюзанна Дьюксбериді зеңбірекпен атып шығарады.

Goliath, the circus strongman and the midget, Little Professor Atom, both employed by Wilson's Wonder Circus, are accomplices of bad guy John Carter who is trying to take over the circus from its owner Jeff Wilson (apparently to use it as a front for illegal gambling). Julie Randall, Jeff's girlfriend, performs a horse act in the circus. Jeff has hidden $10,000 in cash, which he owes to Carter, in the cage of Gibraltar the gorilla. When Jeff goes to retrieve the money to give to Carter from Gibraltar's cage on the circus train, Carter has Goliath and Atom knock Jeff unconscious and steal the $10,000. Jeff's friend and circus employee, Antonio 'Tony' Pirelli, summons attorney J. Cheever Loophole to investigate the situation. Loophole discovers Carter's moll, Peerless Pauline (whose circus act consists of walking upside down with suction cups on her shoes), is hiding the money, but she outwits him and he fails to retrieve it. Later, Tony and Punchy search Goliath's stateroom on the circus train for the money, but are unsuccessful. With Carter about to foreclose on the circus, Loophole discovers that Jeff's aunt is the wealthy Mrs. Susanna Dukesbury, and he tricks her into paying $10,000 for the Wilson Wonder Circus to entertain the Newport 400, instead of a performance by French conductor Jardinet, and his symphony orchestra. The audience is delighted with the circus; when the blustery Jardinet arrives, Loophole, who delayed the Frenchman's arrival on the SS Normandie by implicating him in a dope ring, disposes of the conductor and his orchestra by having Tony and Punchy cut the moorings on a floating bandstand as they play Wagner's prelude to act III of Lohengrin at the water's edge. Meanwhile, Carter and his henchmen try to burn down the circus, but are thwarted by Tony and Punchy, along with the only witness to the robbery: Gibraltar the gorilla, who also retrieves Jeff's money from Carter after a big trapeze finale, which features Tony shooting Mrs. Dukesbury out of a cannon.

Өндіріс жазбалары

Комедияның шебері Бастер Китонның мансабы ұзақтан бері құлдырап, ол MGM-де минимал жалақымен жұмыс істеуге мәжбүр болды. Китонның күрделі және әсем әзіл-қалжыңдары Маркс ағайындарының юморымен үйлеспеді және кейде комедиант пен ағайындар арасында шиеленіс тудыратын. Граучо Китонға оның әзілдерінің Маркс ағайындарына сай келмейтінін айтқанда, Китон: "Мен тек Мистер Майердің сұрағанын ғана істеп жатырмын. Сіздерге көмек керек емес", - деп жауап берді. Фильмге жүздеген қыздар үміткер болды, бірақ "қатаң сынақтардан" өткен он сегіз қыз ғана таңдалып алынды. Олар балет биін меңгерген, ән салуда жақсы болуы керек еді, сонымен қатар, аяқтарымен билеп, аттың үстінде ән шырқап, осының бәрін дәлелдеуі керек болды. Төрт қыз бұрынғы цирк артистері болды. Басқа қыздардың бірқатары родеода кәсіби немесе әуесқой ретінде қатысқан, ал қалғандары өмірінің көп бөлігін атпен өткізген. Граучоның осы фильмдегі кейіпкерінің аты – Дж. Чивер Лупхол, ол киноиндустриямен байланысы бар нағыз қаржыгер Дж. Чивер Коудинді еске салады. 1936 жылы Коудин Карл Лэммлге және оның ұлы Карл Лэммл-кішіге «Шоу-бот» фильмін қаржыландыру үшін 750 000 доллар қарыз берген инвесторлар тобын басқарды. Фильм түсірілімінен бұрын инвесторлар қарызды қайтаруды талап етті, бірақ Лэммлдердің оны қайтаруға қаражаты болмады. Осының салдарынан Коудин Лэммлдің Universal Pictures студиясын бақылауға алып, 1946 жылға дейін компания президенті болып қызмет етті. «Шоу-бот» фильмі қаржылық табысқа ие болды, егер қарызды фильм шыққаннан кейін ғана қайтаруды талап етсе, Лэммлдер қарызды қайтарып, Universal-дың меншігін сақтап қалуға мүмкіндік алған болар еді. Граучо «Цирк» фильмін түсірген кезде 48 жаста болды, және оның шашы артқа шегіне бастаған. Сондықтан ол фильмде парик киді, сондай-ақ келесі Маркс ағайындарының «Батысқа қарай» фильмінде де солай істеді. «Цирк» фильмінің сценарий авторы Ирвинг Брехер ауырып қалған Граучоның орнына фильмнің жарнамалық суреттері түсірілген кезде түсті. Брехер Граучоға өте ұқсады және суреттерде оның майлы бояумен сызылған мұрты, қабаулары мен көзілдірігін кигендіктен танылмайды. Граучоның Дж. Чивер Лупхол рөліндегі алғашқы көрсетілуі сот залында түсірілген маңызды сахнада болды, бірақ ол фильмнен кесіліп тасталды. Граучоның «Цирк» фильмін түсіру туралы жиі айтатын әңгімелерінің бірі актер киген горилла терісіне қатысты. 1969 жылғы 13 маусымда Дик Каветт шоуында ол актердің жарқын жарық астында терісінің тым ыстық болғанын айтты, және ол түскі үзілісте студияның асханасына барып, мұзқұбыршамен теріге бірнеше тесік салды. Тесіктерді байқаған горилла терісінің басқарушысы қатты ашуланып, теріні алып кетті. MGM Оңтүстік Калифорнияны аралап, ауыстыру үшін горилла терісін іздеді, соңында Сан-Диегода орангутан терісін тапты. Орангутан горилладан кішірек болғандықтан, оның ішіне кіретін кішірек актер жалданып алынды. Граучоның айтуынша, ол осы туралы көптеген сұрақтар алды, және кейбір көрермендер онымен кездескен кезде, фильмнің екінші жартысында горилла неге айтарлықтай кішірек болғанын сұрады.

Comedy legend Buster Keaton's career had long been on the downside, and he was reduced to working for scale at MGM as a gag man. Keaton's complex and elaborate sight gags did not mesh well with the Marx Brothers' brand of humor, and was sometimes a source of friction between the comedian and the brothers. When Groucho called Keaton on the incompatibility of his gags with the Marx Brothers, Keaton responded, "I'm only doing what Mr. Mayer asked me to do. You guys don't need help." Hundreds of girls applied for the film, with eighteen finally chosen after "rigid tests". They had to be expert ballet dancers, have good singing voices, and they had to be able to prove all this by doing a toe dance on a cantering bareback horse, while singing in key. Four of the girls were former circus riders. Several of the other girls had ridden in rodeos, either professionally or as amateurs, and the rest had been riding most of their lives. The name of Groucho's character in this film, J. Cheever Loophole, recalls that of real life financier J. Cheever Cowdin, who had ties to the film industry. In 1936, Cowdin led a group of investors who had loaned $750,000 to Carl Laemmle and his son Carl Laemmle, Jr., to finance the film Show Boat. Before the release of the film, the investors demanded repayment, but the Laemmles did not have the funds to pay it back. Because of this, Cowdin was able to take control of the Laemmle's Universal Pictures studio and served as the company's president until 1946. Show Boat proved to be a financial success and, had the loan not been called for repayment until after the film's release, the Laemmles would have been able to repay the loan and retain ownership of Universal. Groucho was aged 48 during the filming of At the Circus, and his hairline had begun receding. As such, he took to wearing a toupee in the film and would do the same for the following Marx Brothers film, Go West. At the Circus screenwriter Irving Brecher stood in for an ailing Groucho when publicity stills for the film were first taken. Brecher bore a marked resemblance to Groucho and is nearly unrecognizable in the photos, sporting Groucho's greasepaint mustache, eyebrows and glasses. Groucho as J. Cheever Loophole was originally introduced in a key scene set in a courtroom which was filmed, but cut from the picture. One of Groucho's oft repeated stories about the filming At the Circus concerned the gorilla skin that an actor wore. On The Dick Cavett Show taped June 13, 1969, he said that the actor was too hot inside the skin under the bright lights, and during lunch he went to the studio commissary and poked several holes in the skin with an icepick. Upon discovering the holes, the manager of the gorilla skin became extremely angry and took the skin away. MGM scoured southern California for a replacement and finally located an orangutan skin in San Diego. An orangutan is much smaller than a gorilla, so a shorter actor was hired to fit inside it. Groucho said he received many inquiries about this, and some viewers he happened to meet would ask him why the gorilla was noticeably smaller in the second half of the picture.

Қабылдау

Критиктердің пікірлері көбінесе Маркс ағайындарының бұрынғы фильмдеріне қарағанда жағымсыз болды. "The New York Times" газетінің Фрэнк С. Нюгент: "Барлық жайдарлылықпен және шын өкінішпен, олардың жаңа ойын-сауығы аса ойын-сауық емес екенін хабарлауға мәжбүрміз; шындығында, бұл Маркс ағайындарының бұрынғы жетістіктерінің аяқталмаған еліктеуі, шабыттан гөрі еңбек пен терге негізделген, және Маркс ағайындарының ақымақтық комедиясының (қанша биік болса да) стандарттарына сай келмейді" деп жазды. "Variety" журналы фильмді "Маркс ағайындарының ертедегі фильмдеріне ұқсас, кең, әдепсіз көңіл көтеру" деп атады. "Film Daily" газеті: "Маркс ағайындары бұрынғыдан да көбірек күлкілі болған емес, сонымен қатар, олардың "Циркте" фильмінен де жақсы оқиғасы болған жоқ" деп жазды. "Harrison's Reports" оны "соңғы жылдардағы ең нашар Маркс картинасы" деп сипаттап, "Балалар осы фильмді ұнатады, бірақ ересектерге мүлдем ұнамайды" деді. "The New Yorker" журналының Джон Мошер Маркс ағайындарының бұл фильмде "Room Service" фильміне қарағанда көп күш жұмсағандай көрінетінін, "бірақ жаңалықтың немесе таң қалдырудың, нағыз Маркс ағайындарының стилі ешқашан байқалмайды" деп жазды. 1939 жылғы 11 қарашадағы "Ottawa Citizen" газеті фильмді "күлкіге толы, керемет оқиға" және "Граучо, Чико және Харпоның жасаған фильмдерінің ең ақымақтық туындысы" деп сипаттады.