Кіріспе

Солтүстік Кореяның бірпалаталы заң шығару органы – Жоғарғы Халық Ассамблеясы (SPA; hangul=최고인민회의) – Солтүстік Кореяның заң шығару органы. Бұл, формальды түрде, мемлекеттік биліктің ең жоғары органы және Солтүстік Кореядағы жалғыз үкіметтік тармақ болып табылады, барлық мемлекеттік органдар бірыңғай билік принципі бойынша оған бағынышты. Дегенмен, іс жүзінде ол билеуші партияның қабылдаған шешімдерін ресми мақұлдау үшін ғана бар, қуаты жоқ немесе өте аз заң шығару органы. Ол Солтүстік Кореяның 687 сайлау округінен сайланған әрқайсысынан бір депутаттан тұрады, олардың өкілеттігі бес жылға беріледі. Конституция Жоғарғы Халық Ассамблеясын "мемлекеттік биліктің ең жоғары органы" деп белгілейді және барлық мемлекеттік лауазымдар, Мемлекеттік істер жөніндегі президенті және теориялық тұрғыдан Министрлер кабинетінің премьер-министрі одан өкілеттік алады. Ассамблея әдетте тікелей заң шығарумен айналыспайды, бұл міндетті кішігірім тұрақты комитетке жүктейді. Үкімет шенеуніктері Корея Еңбек партиясының бақылауы мен түзетуімен Жоғарғы Халық Ассамблеясы бекіткен саясатты іске асырады. Конституцияда мемлекеттің жетекші партиясы деп танылған Корея Еңбек партиясы, Кореяның қайта бірігуі үшін демократиялық фронт деп аталатын Социал-демократиялық партия және Чондо партиясымен монополиялық коалиция құрып, Ассамблеяда үстемдік құрады. Сайлаулар бес жыл сайын өткізіледі, соңғысы 2019 жылы болды.

Тарих

1972 жылғы Конституцияға сәйкес, Ассамблеядағы орын саны 655 болды. Бұл сан 1986 жылғы сайлаудан кейін 687-ге дейін артты. 1990 жылы Жоғары Халық Ассамблеясының (ЖХА) құрамында Корея Еңбек партиясы 601 орын, Корея Социал-демократиялық партиясы 51 орын, Чонду партиясы 22 орын және тәуелсіздер 13 орын иеленді. Ким Ир Сеннің үкімет кезіндегі соңғы отырыс 1994 жылдың сәуірінде, оның қайтыс болуына үш ай бұрын өтті. Одан кейін аза тұру кезеңінде Ассамблея отырыс өткізбеді, сондай-ақ сайлау да болған жоқ. Келесі отырыс Кимнің қайтыс болуынан кейін төрт жыл өткен соң, 1998 жылдың қыркүйек айында шақырылды. 1998 жылы 10-шы ЖХА-ның бірінші сессиясында Ким Чен Ир сөз сөйлемеді. Оның орнына, мүшелер 1991 жылы 9-шы ЖХА-ның бірінші сессиясында жасалған марқұм Ким Ир Сеннің жазбадағы сөзін тыңдады. 1998 жылдың шілдесіндегі ЖХА сайлауында Корея Халық Армиясының беделі артып, 687 делегаттың ішінде 101 әскери шенеунік сайланды. Бұл көрсеткіш 1990 жылы 9-шы ЖХА сайлауында сайланған 57 әскери шенеунік санынан едәуір жоғары болды. Ким Ён Нам 1998 жылдан 2019 жылға дейін Ассамблея Президиумының төрағасы қызметін атқарды. Пак Тхэ Сонг төраға (спикер), ал Пак Чол Мин және Пак Кум Хуи төрағалардың орынбасарлары. Оның жетекші екендігі 2014 жылдың 9 наурызында қарсылығызсыз сайланғанда қайта расталды. Ким өзінің символды Паэкту тауындағы сайлау округінен өкілдік ету үшін ұсынылды. Үкімет шенеуніктерінің мәлімдемесіне сәйкес, сайлаушылар «иә» немесе «жоқ» деп дауыс бере алатын, барлығы «иә» деп дауыс берді. 2017 жылы Ассамблея халықаралық парламенттермен диалог жүргізу үшін пайдалы болған ведомстволық Дипломатиялық комиссия құрды. 2019 жылдың 11 сәуірінде Чхё Рён Хе Президиум төрағасы болып тағайындалды.

Сайлау және мүшелік

Солтүстік Корея Конституциясына сәйкес, партиялық тиесілігіне, саяси көзқарастарына немесе дініне қарамастан, 20 және одан жоғары жастағы барлық азаматтар заң шығарушы органға сайлануға және сайлауда дауыс беруге құқылы. Барлық үміткерлер Кореяны қайта біріктіру үшін демократиялық фронт ұйымдастырған көпшілік жиналыстарда іріктеледі, олар қай үміткерлерді ұсыну керектігін шешеді және олардың есімдері жиналыстың келісімімен ғана бюллетеньге енгізіледі. Кореяны қайта біріктіру үшін демократиялық фронт – Корея жұмысшы партиясының басымдығы бар халықтық фронт, онда биліктің басым бөлігі шоғырланған. Бұл коалицияға Кореяның Социал-демократиялық партиясы және Чондо партиясы сияқты екі де-факто заңды саяси партия, сондай-ақ Корея балалар одағы, Социалистік патриоттық жастар лигасы, Корея демократиялық әйелдер лигасы, Корея Халық Демократиялық Республикасының Қызыл Крест қоғамы сияқты әлеуметтік және жастар ұйымдары кіреді.