Кіріспе

«Ұшатын Рақым» (The Flying Nun) – 1967–70 жылдар аралығында түсірілген американдық фэнтезилік комедиялық телесериал. Бұл сериал жел шапқанда корнеттері арқасында ұша алатын бір рақымнан құралған қауымшалық туралы. Ол Screen Gems компаниясы Tere Ríos жазған 1965 жылғы «The Fifteenth Pelican» кітабы негізінде ABC телеарнасы үшін өндірілген. Басты рөлде – Салли Филд, ол Бертрил әпкесінің рөлін сомдады. Сериал алғаш рет 1967 жылдың 7 қыркүйегінен 1970 жылдың 3 сәуіріне дейін ABC телеарнасында 82 сериядан, оның ішінде бір сағаттық пилоттық сериядан көрсетілді.

Шолу

Бернард Слэйд жасаған сериал Пуэрто-Рикодағы Сан-Хуандағы Сан-Танко монастырындағы қауымның бақияларын баяндайды. Ол Бертриль әпкесіне, жас және идеалистік жаңа монахқа, ол ұша алатынын жасайды, оның ордені көбінесе мұқтаж және жетім балаларды оқытады және түрлі этникалық құрамдағы испан қауымының кедейлеріне көмектеседі (сол кездегі американдық телеарналар үшін сирек жағдай). Бір сағаттық пилоттық бөлімде Чикаголық Элси Этрингтон сөз бостандығына қарсы наразылыққа қатысқаны үшін тұтқындалғаннан кейін Нью-Йорк қаласынан Сан-Хуанға келеді; ол содан кейін Бертриль әпкесі есімін қабылдайды. Кейінірек, "Менің қарындасым, қарындасым" атты эпизодта оның дәрігерлер отбасынан шыққандығы және олардың жолын жалғамаған жалғыз бала екені белгілі болады. Ол монах болып, ойыншық сатушы жігітімен ажырасып, Сан-Танко монастырына әпкесінің миссионерлік қызметіне қызыққаннан кейін қосылады. Бертриль әпкесінің кез келген қиындыққа шешім табуға қабілеті оның жеңілдігімен байланысты болды. Бұл әдетте оның мұхит жағалауындағы биік тіктеудегі, қатты желмен және оның киімінің бас киімі болған үлкен, қатты крахмалданған корнеткамен байланысты болды. (Корнетка 1960 жылдардың ортасына дейін Қайырымдылық әпкелері кигенге ұқсас болды, бірақ Бертриль әпкесі осы орденге жатпады делінген жоқ. Сан-Танко монастыры бар орден сериалда нақты көрсетілмеді.) Оның ұшу таланты сериал форматына сәйкес көптеген проблемаларды тудырды, бірақ ол көбінесе осы қабілетін адамдарға көмектесу үшін немесе кемінде жақсы ниетпен пайдаланды. Ол өзінің ұшу қабілетін былай түсіндіреді: "Көтерілу күші мен итеру күші жүктемеден және қарсылықтан артық болса, кез келген нәрсе ұша алады". Бір эпизодта ол салмақ қосып, жерде қалуға тырысады, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталады. Сонымен қатар, бірінші маусымның "Корнеткасы бар жас жігіт" эпизодында ол корнеткасын ұшу үшін пайдалануға ниеттенген жас жігітке оның салмағынан басқа да көптеген факторлар бар екенін айтады (ол баладан өзгеше таратылған). Ол қатты жаңбырдан кейін оның крахмалданған корнеткасы пішінін жоғалтқанда, оны әрдайым жерде ұстап тұруға болатын нәрсе киюге мәжбүр болғанда немесе "Ұшқыш додо" атты эпизодта ішкі құлақтың инфекциясы оның тепе-теңдігін жоғалтуына себеп болғанда ұша алмады. Сериал көбінесе асыра бағаланғаны үшін айыпталып, "Ұшқан монах" Бертриль әпкесінің ұшу сыйы сол дәуірдегі басқа комедияларға қарағанда шынайырақ бейнеленген. Осы кезеңдегі басқа сериалдарда ерекше қабілеттерін жасыруға және құпия ұстауға тырысу жиі кездесетін, "Мен Джинни туралы армандаймын", "Менің сүйікті марсианым" сериалдарындағы тұрақты мәселе болды. Көп жағдайда "Ұшқан монах" өзінің тұжырымдамасын логикалық тұрғыдан қарастырды. Бертриль әпкесі мен монахтар оның ұшу қабілетін ашық мойындап, бұл монастырдың қажеттіліктері мен күш-жігеріне назар аудармау үшін сырын сақтауды сұрады. Құпиялық тек түсінбейтін немесе жағдайды пайдаланып, жария етуге, мазаққа ұшыратуға немесе басқаша бұзуға тырысатын кейіпкерлер үшін ғана қажет болды (кейде күлкілі де). Бір есте қаларлық эпизодта (күлкісіз) екі актер ғана, Салли Филд және актер/режиссер Генри Джаглом, үңгірде тұтқындалып, жиі ашулы әңгімелеседі. Ол қыздың ұша алатынын білгенде, оларды құтқаруға қабілетті екенін білгенде, ол өмірге деген көзқарасын қайта қарастыруды бастады.

Актерлік құрам

Салли Филд – Бертриль / Элси Этрингтон әпкесі, салмағы 90 фунт болатын, оған корнетті киіп, жел жағдайына қарай ұшуға мүмкіндік беретін жаңа монах. Бұл Филдтің «Gidget» кейінгі екінші комедиялық рөлі болды. Мадлен Шервуд – Преподобная Пласидо анасы, монастырды басқаратын қараңғы, бірақ мейірімді әйел. Мардж Редмонд – Жаклин әпкесі, ақылды, әзілқой және Бертриль әпкесінің досы. Оның дауысы әрбір эпизодта достық, қызықты баяндаушы ретінде де естіледі. Алехандро Рей – Карлос Рамирес рөлінде, жергілікті казино иесі және әуесқой. Рамирес – монахтар тәрбиелеген жетім бала, және оның өмірі олардың идеалдарымен салыстырғанда «күнәлі» болғанымен, ол оларға ризашылығын сақтап, көмектеседі. Бұл оны көбінесе, тіпті өз еркіне қарсы, Бертриль әпкесінің ең жақсы жоспарларына тартып алады. Рей екі эпизодта Карлостың тыныш мінезді, тапқыр, бірақ наив туысы Луис Рамирес рөлінде де пайда болды. Шели Моррисон – Сиксто әпкесі, Пуэрто-Риколық монах, ағылшын тіліндегі сленгті жиі қате түсіндіреді. Үшінші маусымда біреу оны түзеткеннен кейін, ол фразаға логикалық жауап берді. Линда Дангцил – Ана әпкесі, тағы бір жас монах. Вито Скотти – капитан Гаспар Фоменто, жергілікті полиция қызметкері және Бертриль әпкесінің ұша алатынын білмейтін сериалдағы жалғыз тұрақты кейіпкер. Элинор Донахью – Дженнифер Этрингтон, Бертриль әпкесінің қарындасы, жақсы білімді, бірақ уақыты тығыз педиатр. Дженнифер Карлостың неке ұсынысынан әдепті түрде бас тартып, ақырында дәрігерге тұрмысқа шықты. Рич Литтл – Пауль монахы, ақылды, бірақ апаттарға бейім. Дон Даймонд – доктор Тапиа, Сан-Танконың жергілікті дәрігері (бірінші маусым) және капитан Фоментоның ұзақ жылдар бойы азап шеккен бастығы Галиндо. Майкл Патаки – сержант Салазар, капитан Фоментоның көмекшісі (екінші маусым); Роберто, Карлостың жақсы мінезді көмекшісі (үшінші маусым); және Педро (бірінші маусым).

Өндіріс

Салли Филдтің басты рөлде ойнаған ABC телеканалының «Gidget» сериалы тоқтатылғаннан кейін, продюсерлер Филдті эфирде ұстаудың жолын іздеді. Осының нәтижесінде «Ұшқан монах» сериалы жасалды. Көбірек ересек рөлдерді іздеген Филд шоудың идеясын абсурдты деп санады және бастапқыда рөлден бас тартты, бірақ оның әкесі Жоқ Махони рөлді қабылдамаса, ол шоу-бизнеске қайта орала алмайтынын ескерткеннен кейін ойын өзгертті. Филд өзінің жас «Gidget» кейіпкеріне деген қатты сүйіспеншілігін білдірді және сол шоудағы жұмысымен мақтан тұтты, бірақ «Ұшқан монах» сериалындағы уақытын ұнатпағанын айтты, себебі комедия актерлерінің үнемі әзілдеуі, жағымсыз пародиалар мен сериалдың идеясын мазақтайтын теріс баспасөз оны өзіне жеке қарау ретінде қабылдады. Сериалдың тақырыбы жетекші актерлерді ескермей, әзіл үшін қолданылды. Бірінші маусымның DVD-сіндегі сұхбатында Филд Гарри Акерманның кітаптың «Он бесінші пеликан» деген атауын бермей, бірден еске түсетін, бірақ оңай сатылатын «Ұшқан монах» атауын таңдағанын айтты. Филд «Ұшқан монах» сериалының әріптестері Мардж Редмонд пен Алехандро Рейге деген үлкен құрметін білдірді, олардың өзін-өзі қорғауға үйреткенін айтты, сонымен қатар «Ұшқан монах» сериал оның болашақ мансабы үшін қиын, бірақ маңызды жаттығу алаңы болды. NCORT, оның кино саласындағы әріптесі Ұлттық католиктік кино кеңсесі сияқты, Америка Құрама Штаттарының католиктік конференциясына қосылды, ал екеуі де кейіннен Америка Құрама Штаттарының католик епископтар конференциясының кино және телерадио хабарларын тарату кеңсесіне (USCCB) біріктірілді. Сериалда монахтардың діни және әлеуметтік қызметтері оңтайлы бейнеленгендіктен, католик шіркеуінен сирек сынға ұшырады және көптеген адамдар тарапынан жақсы қабылданып, мақұлданды. Сан-Хуан монастырының ауласы Калифорния штатының Бербанк қаласындағы Warner Brothers Ranch студиясының Голливуд жолының бойындағы Батыс Оук көшесінің солтүстігінде орналасқан үйдің артқы жағы болды. Пилоттық эпизод пен сериалдың ашылу және жабылу титрлері Пуэрто-Рикода түсірілді. Малибудағы Серра демалыс орталығының конференц-залында сыртқы көрініс сол жерде түсірілгенін көрсететін суреттер сақталған. 1970 жылдың 25 қыркүйегінде Малибу каньонындағы өрт салдарынан бастапқы ғимараттар қирады. Сериал екінші маусымда комедиялық стилін өзгертіп, көбірек шалақылық пен ашық юморды пайдаланды, сонымен қатар Вито Скотти ойнаған шатақ полиция капитаны Гаспар Фоментоға назар аударды, сондай-ақ Филд үшін эпизодтық ұшу сахналары да болды. Сериал соңғы маусымында бірінші маусымның жылы атмосферасына және әлеуметтік маңызды сюжеттерге қайта оралды. Сериалдың барлық кезеңінде көптеген оқиғалар мұқтаж адамдарға көмек көрсету, қоғамдық қызмет, сауаттылық, білім беру және адамдардың әртүрлілігі мен сенімдері туралы болды. «Ұшқан монах» 1960 жылдардың американдық комедиялық сериалының сирек мысалы, оның оқиғасы төмен кірісті этникалық қауымдастықта өрбітеді. Үшінші маусымға қарай сериал өзінің орнын тапты, ал ұшу идеясы сюжет желілері үшін қажетсіз болды, сондықтан сценарий авторлары әрбір эпизодта кем дегенде бір «ұшу» үшін себептерді ойлап табуға мәжбүр болды. Филд үшінші маусымның басында жүкті болды. Филдтің нақты көріністерін жасыру үшін реквизиттер мен декорациялар қолданылды, ал ұшу сахналарында каскадерлердің ұзақ кадрлары пайдаланылды. 2019 жылы Шелли Моррисон мен 2020 жылы Мардж Редмондтың қазасынан кейін, Филд сериалдың жалғыз тірі актерлік құрамының мүшесі болып табылады.

Музыка

"The Donna Reed Show" және "The Monkees" сияқты, Screen Gems "The Flying Nun" сериалының да мүмкін болатын хит музыкасын маңызды бөлігіне айналдырды. Лестер Силлтің жетекшілігімен, сол дәуірдің бірнеше көрнекті композиторлары осы сериалға үлес қосты, олардың ішінде Кароль Байер Сагер, Говард Гринфилд, Джек Келлер, Эрни Фриман және Доминик Фронтьер бар. 1967 жылы Colgems компаниясы Сали Филд пен Боб Митчелл хоры орындаған, сериалдың саундтрегінен музыканы қамтитын "Sally Field, Star of The Flying Nun" атты LP-ді шығарды. Альбомдағы әндердің бірі – "Felicidad (The Happiness Word)" сингл ретінде жарық көрді және пилоттық эпизодта ойнатылды. Альбомнан өзге, Colgems Records тағы екі сингл шығарды: Лесли Брикусстің және Энтони Ньюлидің "Gonna Build a Mountain" әні, оны Сали Филд, Мардж Редмонд және Мадлен Шервуд екінші маусымның "Sister Socko in San Tanco" эпизодында орындады, сондай-ақ Сали Филд сериалда естілмеген "Golden Days" әнін шырқады. 1968 жылы Эбб Лейн екінші маусымның "Орган трансплантациясы" эпизодында қонақ ретінде ойнап, "Казино Рояль" (1967) көркем фильмінен "The Look of Love" әнін орындады.

Тарату тарихы

Бірінші екі маусымда "The Flying Nun" бейсенбі күндері кешкі сағат 8:00-де EST эфирге шықты, онда сериал NBC-де "Дэниел Бунмен" және CBS-де "Симарон Стриппен" рейтингтерде бәсекелесті. Шоу бірден танымал болды, жоғары рейтингтерге ие болды және "маусымның хиті" деп жарияланды; алайда, маусым өркендеген сайын рейтингтер төмендеді. Екінші жылы сериал "Дэниел Бунмен" және "Гавайи бес жұлдызымен" қатар эфирде болды. Соңғы маусымда сериал сәрсенбі күндері кешкі сағат 19:30-да "Глен Кэмпбеллдің керемет сағатымен" қарама-қарсы эфирге түсті. Барлық бәсекелес шоулар рейтингтерде "The Flying Nunнан" жоғары орын алды, бұл оның тоқтатылуына әкелді. Үш жыл бойы сериал ABC телеарнасында "Бейіккен" және "Ол қыз" сериалдарымен бірге комедиялық блоктың бір бөлігі болды. Оның ерте танымалдығына қарамастан, шоу рейтингісі Нильсеннің үздік отызына енген жоқ және соңғы эпизод 1970 жылдың 3 сәуірінде көрсетілді. Дегенмен, оның 83 эпизоды алғашқы көрсетілімінен бері жаңа көрермендерді үнемі тартады.

Синдикаттау

2011 жылдың жазынан бастап, шоу Antenna TV арнасында апта соңы күндері көрсетілді. Бірінші маусымның толық нұсқасы iTunes-та қолжетімді болды. 2018 жылдан бастап, ол FETV арнасында сенбі және жексенбі күндері таңғы 2-ден 4-ке дейін эфирге шыға бастады. Толық серияны Tubi және Amazon Prime ағымдық қызметтерінен де көруге болады.

Марапаттар

Шоу сыншылардың оңай нысанасы болғанына қарамастан, Мардж Редмонд 1967–68 маусымындағы «Джеклин сестрица» рөлі үшін комедиялық сериалдағы ең үздік қосалқы актриса номинациясында «Эмми» сыйлығына ие болды. Ол «Бейілген» сериалындағы «Клара әпке» рөлі үшін қайтыс болғаннан кейін сыйлық алған Марион Лорнға есе жіберді.