Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тексастың орталық бөлігіндегі тау жыныстары және қорғалған аймақ.
Rock formation and protected area in central Texas
Enchanted Rock – Ллано өрлеуінде орналасқан қызғылт гранит тау. Ол Техас штатындағы Фредериксбург қаласынан солтүстікке қарай 27 шақырым (17 миль), ал Ллано қаласынан оңтүстікке қарай 39 шақырым (24 миль) жерде жатыр. Enchanted Rock мемлекеттік табиғи аймағы, Enchanted Rock пен оны қоршаған жерлерді қамтиды, Ллано өзенінің оңтүстігінде Гиллеспи және Ллано округтерінің шекарасында орналасқан. Enchanted Rock шамамен алғанда көлемі белгілі бір аумақты құрайды және қоршаған жер бетінен 425 футқа (130 метрге) көтеріліп, теңіз деңгейінен 1825 фут (556 метр) биіктікке жетеді. Бұл – АҚШ-тағы ең ірі қызғылт гранитті монаднок. Enchanted Rock мемлекеттік табиғи аймағы Техас штатының мемлекеттік саябақ жүйесінің бір бөлігі болып табылады. 1936 жылы бұл аймақ Техас тарихи ескерткіші деп жарияланды. 1971 жылы Enchanted Rock Ұлттық саябақтар қызметі тарапынан Ұлттық табиғи ескерткіш ретінде тағайындалды. 2017 жылы Enchanted Rock 50 штаттық сауалнама бойынша Техастағы ең жақсы кемпинг орны деп танылды. 2022 жылы мемлекеттік табиғи аймаққа 307 686 адам келді.
Enchanted Rock is a pink granite mountain located in the Llano Uplift about 17 mile (27 km) north of Fredericksburg, Texas and 24 mile (39 km) south of Llano, Texas, United States. Enchanted Rock State Natural Area, which includes Enchanted Rock and surrounding land, spans the border between Gillespie and Llano counties, south of the Llano River. Enchanted Rock covers roughly and rises around 425 feet (130 m) above the surrounding terrain to an elevation of 1825 feet (556 m) above sea level. It is the largest pink granite monadnock in the United States. Enchanted Rock State Natural Area, a part of the Texas state park system, includes In 1936, the area was designated a Recorded Texas Historic Landmark. In 1971, Enchanted Rock was designated as a National Natural Landmark by the National Park Service. Enchanted Rock was rated in 2017 as the best campsite in Texas in a 50 state survey. The State Natural Area had 307,686 visitors in 2022.
Геология
Көрнекті граниттік күмбез Ллано көтерілісінің айналасындағы алапта көп шақырымнан көрінеді. Ауа райының әсерінен тозған күмбез геологтардың анықтамасында монаднок деп аталады. Бұл тау жынысы – сегменттелген қырқаның жер бетіндегі көрінісі ғана, ол ірі магмалық батолиттің, Таун-Маунтин Граниті деп аталатын, ортаңғы кембрийге дейінгі материалдың, Паксэдл шистасы деп аталатын бұрынғы метаморфты шистаға енуінің жер бетіндегі көрінісі. Саммит жолы – ең танымал жаяу жол. Техас парктері мен жабайы табиғат департаменті Enchanted Rock достарымен бірлесіп жұмыс істейді, бұл Enchanted Rock мемлекеттік табиғи аймағын жақсарту және сақтауға бағытталған еріктілер ұйымы. Саммит жолына жоспарланған турлар сәуір, мамыр, қыркүйек, қазан, қараша және желтоқсан айларының үшінші сенбісінде өтеді. Басқа уақытта топтар үшін жеке турлар ұйымдастырылады. Granite Gripper – Enchanted Rock достары арқылы паркті сақтауға қаражат жинау мақсатында өткізілетін жыл сайынғы тауға көтерілу жарысы. Қауіпсіздік пен экологиялық сақталуға баса назар аударылады. Қонақтардан өсімдіктерге, жануарларға және артефакттарға зиян келтірмеу үшін адамның табиғатқа тигізетін әсерін барынша азайту сұралады. 2024 жылдың 5 мамырынан бастап, иттерге Саммит жолына шығуға рұқсат етілмейді. Археологиялық және тарихи ескерткіштерге қатысты федералдық және штаттық заңдар, ережелер мен нормалар қолданылады. Штаттық аңшылық инспекторы, толық құқықты бейбітшілік сақтаушы ретінде, табиғи ресурстарды тексеруге және оларды сақтау үшін қажетті шаралар қабылдауға уәкілді.
The prominent granite dome is visible for many miles in the surrounding basin of the Llano Uplift. The weathered dome, standing above the surrounding plain, is known to geologists as a monadnock. The rock is actually only the visible above ground portion of a segmented ridge, the surface expression of a large igneous batholith, called the Town Mountain Granite, of middle Precambrian material that intruded into earlier metamorphic schist, called the Packsaddle Schist. The Summit Trail is the most popular hiking path. Texas Parks and Wildlife Department partners with Friends of Enchanted Rock, a volunteer based nonprofit organization that works for the improvement and preservation of Enchanted Rock State Natural Area. Scheduled Summit Trail tours are on the third Saturday of the month starting April, May, September, October, November, and December. Private tours are available for groups at other times. The Granite Gripper is an annual rock climbing competition that acts as a fundraiser for park conservation through the Friends of Enchanted Rock. Emphasis is placed on activity safety and ecological preservation. Visitors are asked to keep human incursion at a minimum by not disturbing plants, animals, or artifacts. As of May 5,2024, dogs are not allowed on the summit trail. Federal and state statutes, regulations, and rules governing archeological and historic sites apply. The state Game Warden as a commissioned peace officer is authorized to inspect natural resources and take any necessary action for their preservation.
Фауна
Enchanted Rock-тағы жануарлар дүниесіне аққұйрықты бұғы, сақиналы құйрық, тоғыз жолақты армадильо, тас және түлкі белдеу, қоян мен қызыл жинайтын құмырсқалар кіреді. Техас мүйізді кесірткесін қоса алғанда, түрлі-түрлі кесірткелер де Enchanted Rock аймағын мекендейді. Жазғы шағын көлдерде нәзік жәндіктер – құмшаң балықтар тіршілік етеді. Құстарды бағалаушылар үшін маңызды орын саналатын Enchanted Rock-та жабайы түйеқұс, үлкен жол жүгіруші, алтын маңдайлы тоқылдақ, Вудхауздың шөпшегі, каньондық таушы, қызыл бас киік, қара тамақ көбелегі, кіші алтынқұс, қара кедей, Чак Уиллдің жесірі, қара құлақты шырылдақ, қызыл көкшіл, қайшы құйрықты шырылдақ, Беллдің виреосы, сары тамақ виреосы, көк бұршақ, боялған кескіш, бау-бақша көбелегі, шолпан көбелегі, түлкі көбелегі, Харрис көбелегі, солтүстік кардинал, каньондық жұлдыз және шолпан көбелегі сияқты көптеген түрлерді көруге болады.
Wildlife at Enchanted Rock includes white tailed deer, ringtail, nine banded armadillo, rock and fox squirrel, rabbit, and red harvester ants. A wide variety of lizards, including the Texas horned lizard, also make the Enchanted Rock area their home. Vernal pools on the rock contain fragile invertebrate fairy shrimp. Designated a key bird watching site, bird enthusiasts can observe many species including wild turkey, greater roadrunner, golden fronted woodpecker, Woodhouse's scrub jay, canyon towhee, rufous crowned sparrow, black throated sparrow, lesser goldfinch, common poorwill, chuck will's widow, black chinned hummingbird, vermilion flycatcher, scissor tailed flycatcher, Bell's vireo, yellow throated vireo, blue grosbeak, painted bunting, orchard oriole, vesper sparrow, fox sparrow, Harris's sparrow, northern cardinal, canyon wren, and lark sparrow.
Флора
Тасқа төрт негізгі өсімдіктер қауымдастығынан – ашық еменді ормандар, мескит шабындысы, арна және гранитті тас қауымдастығы – 500-ден астам өсімдік түрі орналасқан. Нақты түрлеріне платолық тірі емен, Техас айылшығы, тікенді жұмыр кактус және сидиоат грама жатады.
More than 500 species of plants, from four chief plant communities — open oak woodland, mesquite grassland, floodplain, and granite rock community — inhabit the rock. Specific species include plateau live oak, Texas beargrass, prickly pear cactus, and sideoats grama.
Вандализм
2016 жылы Техас штатының Сан-Маркос қаласының екі азаматы "Enchanted Rock State Park" мемлекеттік саябағындағы саммиттың оңтүстік бетін қиратуы үшін ұсталды. 2018 жылы саммитқа тағы граффити жазылды, бірақ сол іс бойынша ешкім ұсталған жоқ. Техас штатында мұндай вандализм мемлекеттік қылмыс болып саналады және кінәлі деп танылған жағдайда "екі жылға дейін штаттық түрмеге жабылуға және 10 000 доллар айыппұл төлеуге" соқтырады.
In 2016, two citizens of San Marcos, Texas were arrested for vandalizing the " south face of the summit at Enchanted Rock State Park". The summit was vandalized with graffiti again in 2018 but no arrests have been made in that case. Such vandalism is a state felony in Texas, carrying "a penalty of up to two years in state jail and a $10,000 fine if convicted".