Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көрмеге қатысатын немесе өнер туындысымен, әдебиетпен, театрмен, музыкамен немесе ғылыммен кездесетін адамдар.
People who participate in a show or encounter a work of art, literature, theatre, music or academics
Аудитория – көрмеге қатысатын немесе өнер туындысымен, әдебиетпен (оларды "оқырмандар" дейміз), театрмен, музыкамен (оларды "тыңдаушылар" дейміз), бейне ойындармен (оларды "ойыншылар" дейміз) немесе кез келген ортадағы ғылыммен танысатын адамдардың тобы. Аудитория мүшелері әртүрлі өнер түрлеріне әртүрлі жолдармен қатысады. Кейбір шаралар аудиторияның белсенді қатысуын шақырады, ал басқалары тек қарапайым қол соғу, сын айту және қабылдауға мүмкіндік береді. Медиа аудиториясын зерттеу оқу бағдарламасының маңызды бөлігіне айналды. Аудитория теориясы аудитория туралы ғылыми түсініктер ұсынады. Бұл түсініктер біздің аудиторияның әртүрлі өнер түрлеріне қалай әсер ететінін және олардан қандай әсер алатынын түсінуімізге көмектеседі. Ең ірі өнер түрі – бұқаралық ақпарат құралдары. Фильмдер, бейне ойындар, радио бағдарламалары, бағдарламалық қамтамасыз ету (және аппараттық құралдар) және басқа да форматтар аудиторияның пікірлері мен ұсыныстарымен байланысты. Интернетке оңай қол жеткізілгендігі және азаматтар журналистикасы дәуірінде кәсіби өнер тудырушылар кеңістікті, кейде назарды да, көпшілікпен бөліседі. Американдық журналист Джефф Джарвис: "Егер халыққа бұқаралық ақпарат құралдарын басқару құқығын берсеңіз, олар оны пайдаланады. Керісінше, егер халыққа бұқаралық ақпарат құралдарын басқару құқығын бермесеңіз, сіз жеңіліске ұшырайсыз. Азаматтар бақылау мүмкіндігіне ие болғанда, оны пайдаланады". Associated Press президенті Том Керли де осыған ұқсас пікір білдірді: "Пайдаланушылар өздерінің қандай мақсатта қатысатынын – қандай қолданбаны, қандай құрылғыны, қандай уақытта және қай жерде пайдаланатынын өздері шешеді".
An audience is a group of people who participate in a show or encounter a work of art, literature (in which they are called "readers"), theatre, music (in which they are called "listeners"), video games (in which they are called "players"), or academics in any medium. Audience members participate in different ways in different kinds of art. Some events invite overt audience participation and others allow only modest clapping and criticism and reception. Media audience studies have become a recognized part of the curriculum. Audience theory offers scholarly insight into audiences in general. These insights shape our knowledge of just how audiences affect and are affected by different forms of art. The biggest art form is the mass media. Films, video games, radio shows, software (and hardware), and other formats are affected by the audience and its reviews and recommendations. In the age of easy internet participation and citizen journalism, professional creators share space, and sometimes attention with the public. American journalist Jeff Jarvis said, "Give the people control of media, they will use it. The corollary: Don't give the people control of media, and you will lose. Whenever citizens can exercise control, they will." Tom Curley, President of the Associated Press, similarly said, "The users are deciding what the point of their engagement will be — what application, what device, what time, what place."
Тез арада
Тез аудитория – спикермен және оның риторикалық мәтінімен немесе сөзімен тікелей бетпе-бет отыратын адамдардан құралған аудитория түрі. Бұл аудитория спикердің сөзін тікелей тыңдайды, оған қатысады және риторикалық мәтінді делдалсыз қабылдайды. Тез аудиторияның қабылдауын және кері байланысын өлшеу (аудиторияны өлшеу) үшін жеке сұхбаттар, қол соғу, риторикалық сөйлеу кезінде және одан кейін айтылған ауызша пікірлерді пайдалануға болады. Мұндай аудитория физикалық тұрғыдан спикерден және хабардан алшақтап, хабарды бақылауға мүмкіндік береді.
An immediate audience is a type of audience that is composed of individuals who are face to face subjects with a speaker and a speaker's rhetorical text or speech. This audience directly listens to, engages with, and consumes the rhetorical text in an unmediated fashion. In measuring immediate audience reception and feedback, (audience measurement), one can depend on personal interviews, applause, and verbal comments made during and after a rhetorical speech. Such audiences are physically away from the audience and the message is controlled.
Теориялық (қалай ойлайсыз)
Теориялық аудитория спикерге мәтін немесе сөйлеуді құрастыруға, дайындалуға, ал сыншыға оны түсінуге көмектесу үшін қалыптастырылады.
Theoretical audiences are imagined for the purpose of helping a speaker compose, practice, or a critic to understand, a rhetorical text or speech.
Өзін-өзі (өзін-өзі анықтау)
Риторик өз жеткізіп отырған идеяларының мазмұны туралы терең ойланып, сұрақтар қойып, талқыласа, онда бұл адамдар өзіне қатысты аудиторияға жүгініп отыр, яғни өзін-өзі зерделейді деуге болады. Ғалымдар Шаим Перельман мен Люси Олбрехтс Титека "Жаңа риторика: Аргументация туралы трактат" атты кітабында риторик "өз аргументтерінің құндылығын ешкімнен жақсырақ тексеруге қабілетті" екенін айтады. Өзіне қатысты аудитория барлық риторикалық мақсаттар мен жағдайлардың соңғы нәтижесі болмаса да, бұл аудиторияның бір түрі өзін-өзі дамыту ғана емес, сонымен қатар ықпалдаудың қолда бар жолдарын табуға пайдаланылатын құрал ретінде де қызмет етеді.
When a rhetor deeply considers, questions, and deliberates over the content of the ideas they are conveying, it can be said that these individuals are addressing the audience of self, or self deliberating. Scholars Chaïm Perelman and Lucie Olbrechts Tyteca , in their book The New Rhetoric: A Treatise on Argumentation, argue that the rhetor "is in a better position than anyone else to test the value of his own arguments." The audience of self, while not serving as the ends to all rhetorical purpose or circumstance, nevertheless acts as a type of audience that not only operates as a function of self help, but as instrument used to discover the available means of persuasion.
Жалпыға бірдей
Жалпы аудитория – ритор үшін этикалық және аргументативтік сынақ ретінде қызмет ететін, ойша құрылған аудитория. Бұл сонымен қатар спикерге түрлі әлеуметтік ортадан келген адамдарды қамтитын жиынтық аудиторияны көзге елестетуді және риторикалық мәтін немесе сөйлеу мазмұны осы аудиториядағы жеке тұлғаларға қызығушылық тудыра ма, жоқ па, соны анықтауды талап етеді. Перелман және Олбрехтс Титека ғалымдарының пікірінше, жалпы аудиторияға арналған мазмұн "оқырманды ұсынылған дәлелдердің өте убедительді, түсінікті және абсолютті және уақытқа тәуелсіз жарамды екеніне көндіруі керек". Осындай аудитория міндетті түрде ең ынталы аудитория ретінде емес, ритор болашақта қатысатын нақты аудитория ретінде ойша құрылады. Мұндай аудиторияны көзге елестету риторға болашақ аудиториямен байланыс жасауда сәттілікке жететін шақыруларды қалыптастыруға мүмкіндік береді. Идеалды аудиторияны қарастырғанда, ритор болашақтағы медиаторлық жағдайларды, мөлшерін, демографиялық ерекшеліктерін және аудиторияның ортақ сенімдерін елестете алады.
The universal audience is an imagined audience that serves as an ethical and argumentative test for the rhetor. This also requires the speaker to imagine a composite audience that contains individuals from diverse backgrounds and to discern whether or not the content of the rhetorical text or speech would appeal to individuals within that audience. Scholars Perelman and Olbrechts Tyteca ascertain that the content addressed to a universal audience "must convince the reader that the reasons adduced are of a compelling character, that they are self evident, and possess an absolute and timeless validity". This type of audience is not necessarily imagined as the most receptive audience, but as the future particular audience that the rhetor will engage with. Imagining such an audience allows a rhetor to formulate appeals that will grant success in engaging with the future particular audience. In considering an ideal audience, a rhetor can imagine future conditions of mediation, size, demographics, and shared beliefs among the audience to be persuaded.
Жағдайға байланысты
Көрнекі аудитория – аудитор немесе оқырман мәтіннің жасалған аудиториясы ретінде анықтайтын көзге көрінбейтін аудитория. Көрнекі аудитория нақты аудитория емес, мәтінді оқып немесе талдап, одан шығаруға болатын аудитория. Коммуникация ғалымы Эдвин Блэк "Екінші тұлға" атты мақаласында екі тұлға тұжырымын пайдаланып, көрнекі аудиторияның теориялық тұжырымдамасын ұсынады. Бірінші тұлға – сөздік риторика (аудиторияның сөйлеуші туралы қалыптастырған көрінісі), ал екінші тұлға – көрнекі аудитория (сөздік жағдайда ықпалдастыру үшін қалыптастырылған және қолданылатын аудитория туралы көрініс). Сыншы, сондай-ақ, мәтін риторикалық жағдайдан кейін аудиториядан қандай болуын немесе не істеуін күтетінін анықтай алады.
An implied audience is an imaginary audience determined by an auditor or reader as the text's constructed audience. The implied audience is not the actual audience, but the one that can be inferred by reading or analyzing the text. Communications scholar Edwin Black, in his essay, The Second Persona, presents the theoretical concept of the implied audience using the idea of two personae. The first persona is the implied rhetoric (the idea of the speaker formed by the audience) and the second persona is the implied audience (the idea of the audience formed by and utilized for persuasion in the speech situation). A critic could also determine what the text wants that audience to become or do after the rhetorical situation.
Интернетте
Интернет арқылы әр адамға түрлі тәсілдермен қатысу мүмкіндігі туады. Интернет адамдарға өз ойларын жазып, соған қызығушылық танытқандарға жеткізуге жағдай жасайды. Жазушылар онлайн режимінде жазғанда, олар ортақ мүдделері бар адамдармен қауымдастықтар құра алады. Жазушының назарына тартып тұрған аудиториясы жалпылама немесе нақты болуы мүмкін, бұл жазушының онлайн жазбаларында қозғалыңдар тақырыпқа байланысты. Аудитория ең соңғы ақпаратты білу үшін жазушылардың жазғандарын үнемі тексеріп отыруы қажет. Жазушылар өз нишаларын тауып, қалыптасқан қауымдастыққа ену үшін тырысу керек. Жазушыға аудитория жазбаларына жауап бере алады және пікір білдіре алады. Интернет осы байланыстардың құрылуына және дамуына мүмкіндік береді. Клей Ширкинің "Here Comes Everybody" кітабында аудиторияның мазмұнды қабылдап қана қоймай, оны өндіруге қатысқан мысалдары келтірілген. Интернет бір уақытта аудиторияның бір бөлігі болуға және мазмұн жасаушы болуға мүмкіндік береді.
Through the Internet, every person is given the opportunity to participate in different ways. The Internet gives people a platform to write and reach the people who are interested in what they are writing about. When writers write online, they are able to form communities with the people they share common interests with. The audiences that people are trying to reach can be general or specific, all depending on what the writer is discussing in their online posts. Audiences have to go and check into what the writers are writing to stay on top of the latest information. Writers have to find their niche and try hard to work their way into an already formed community. The audience the writer is reaching is able to respond to the writers posts and can give feedback. The Internet allows these connections to be formed and fostered. In the Here Comes Everybody book by Clay Shirky, there are various examples of how audience is not only receiving content but actually creating it. The Internet creates a chance of being part of an audience and a creator at the same time.
Көрермендердің қатысуы
Көбінесе, төртінші қабырғаны бұзатын қойылымдарда көрермендердің қатысуы кездеседі. Мысалы, дәстүрлі британдық пантомималар, стендап-комедия және Blue Man Group сияқты шығармашылық сахналық шоулар. Көрермендердің қатысуы кейбір адамдар үшін ыңғайсыз болуы мүмкін, бірақ брендті белсендіру және брендтік тартымдылықтың жаңа құралы ретінде дамып келеді. Брендтер мен тұтынушылар арасындағы ерекше байланысты құру және нығайту мақсатымен компаниялар көрермендердің белсенді қатысуын қамтитын іс-шараларға көбірек мән береді. Көбінесе ұйымдар іс-шараға қатысушыларға брендтік заттар ұсынады, бұл көрермендерді қойылымға тартады және іс-шараның естеліктері ретінде қызмет етеді, соның арқасында брендпен берік байланыс орнатылады. Мысалы, Super Bowl XLVIII кезінде көрермендер жарық эффектілерінің бір бөлігі ретінде Super Bowl XLVIII хафтайм шоуына қатыстырылды. Pepsi көрермендерге "видео шапқылар" таратты, олар көрермендер арасында визуалды эффектілер жасады. Адамдар мен олардың сезімдеріне тікелей үндеу арқылы брендтер өз тұтынушыларынан кері байланыс ала алады. Мұндай мүмкіндіктерді ұсынатын немесе іздейтін компаниялар "көпшілік белсенділігі" терминін қолданады. Мысалы, Tangible Interaction өзінің бір бөлімшесін Crowd Activation деп атады, ал PixMob өз веб-сайтында көпшілік белсендіру компаниясы екенін көрсетеді. Көрермендердің кең қатысуымен танымал мысалдардың бірі – "Рокки хоррор" атты фильм және оған жазылған музыка, сондай-ақ оның сахналық нұсқасы "Рокки хоррор" шоуы. Көрермендердің қатысу элементтері көбінесе фильмнің ең маңызды бөлігі саналады, сондықтан DVD нұсқасындағы аудио опцияларында осы мүмкіндік қарастырылған.
Audience participation is commonly found in performances which break the fourth wall. Examples include the traditional British pantomimes, stand up comedy, and creative stage shows such as Blue Man Group. Audience participation can be uncomfortable for certain people, but is growing and evolving as a new tool of brand activation and brand engagement. In a bid to create and reinforce a special bond between brands and their consumers, companies are increasingly looking towards events that involve active audience participation. Often, organizations provide branded objects to event attendees that will involve the audience in the show as well as act as souvenirs of the event, creating a lasting link with the brand. For example, during Super Bowl XLVIII, the audience was incorporated in the Super Bowl XLVIII Halftime Show as part of the lighting effects. Pepsi involved the spectators by giving them "video ski hats" that produced visual effects across the crowd. By appealing more directly to people and emotions, brands can obtain feedback from their consumers. Companies that provide or seek such experiences refer to the term "crowd activation". For example, Tangible Interaction named one of its branches Crowd Activation and PixMob refers to itself as a crowd activation company on its website. One of the most well known examples of popular audience participation accompanies the motion picture and music The Rocky Horror Picture Show and its earlier stage incarnation The Rocky Horror Show. The audience participation elements are often seen as the most important part of the picture, to the extent that the audio options on the DVD version include the option.
Қате қатысу
Mystery Science Theater 3000 телехикаясында бір ер адам мен оның роботтары тұтқын көрермендер ретінде ұсталып, "нағыз нашар" фильмдерді көруге мәжбүрленіп азапталды; ақыл-есін сақтау үшін олар фильмдерді талқылап, оларды әжуалайтын. Осыған ұқсас, "Телевизия аяусыз" онлайн сайтында ғалымдар емес, көрермендердің тілімен сөйлейтін, және кейде олардың өзі де азап шегіп отырғандай сезінетін сыншылар мен шолушылар тобы бар.
The television series Mystery Science Theater 3000 featured a man and his robots who were held as imprisoned audience members and tortured by being forced to view "bad" movies; to retain their sanity, they talked throughout and heckled each one. In a similar vein, the online site Television Without Pity has a stable of reviewers and recappers who speak the lingo of audience members rather than of scholars, and who sometimes act as though they, too, are being tortured.