Кіріспе

Англияның шығыс жағалауындағы құм жағалауы (кейде Гудвин Сандс деп аталады) – Солтүстік теңіздің оңтүстік жағында, Англияның Кент графтығындағы Дил жағалауынан тысқары орналасқан құм жағалауы. Аймақ шамамен тереңдіктегі ұсақ құмнан тұрады, бұл құм Дувердің ақ жартастарын қамтитын бірдей геологиялық құрылымға жататын Жоғарғы бор платформасының үстінде жатыр. Жағалаулар төменгі су деңгейінен жоғары, шамамен төменгі су деңгейінен төмен орналасқан, тек бір арна бар, ол шамамен тереңдеген. Толқындар мен ағындар осы құмдарды үнемі өзгертіп отырады. Гудвин Сандсқа 2000-нан астам кеме қағылған деп есептеледі, себебі ол Дувер бұғазы арқылы өтетін маңызды кеме жолдарына жақын орналасқан. Құмдар мен жағалау арасындағы бірнеше шақырымдық қашықтықтағы "Даунс" деп аталатын қауіпсіз бекет бар, ол жаман ауа-райынан пана табу үшін пайдаланылады. Қауіптілігіне байланысты, аймақ – оның ішінде "Брейк Бэнк" те – көптеген шам кемелерімен және буйлармен белгіленген. Ерекше кеме апаттарының ішінде 1703 жылғы, 1740 жылғы Голланд Ост-Индія компаниясының (VOC) "Rooswijk" кемесі, 1914 жылғы және 1954 жылы дауыл кезінде бекінісінен босап қалған Оңтүстік Гудвин шам кемесі бар. Жақын маңда бірнеше теңіз шайқастары болды, соның ішінде 1602 жылғы Гудвин Сандс шайқасы (Тарық теңіздер шайқасы), 1652 жылғы Довер шайқасы және 1917 жылғы Довер бұғазы шайқасы. Пегвелл шығанағынан Рамсгейтке дейін жүзіп өткен аэроглиссерлер кейде құмдар арқылы жүріп өтетін, мұндай жағдайда кемелерге қауіпті болған. Гудвин Сандстың оңтүстік-шығысында Сандетти Банкі орналасқан.

Тарих

Қарапайым оттық маяк алғаш рет 1499 жылы Солтүстік Форлендте тіркелді, ал Сандс 1583 жылы Лукас Янсзон Вагенердің теңіздік картасында алғаш рет бейнеленді. Кейіннен Тринити Хаус оны жаңа жарық кемесімен алмастырды.

Ломая аралы

1817 жылы Тринити Кеңесінің құмға маяк салу жоспарына байланысты жүргізілген бұрғылау жұмыстары, құмның астында он бес фут тереңдікте Чарльз Лайеллдің әктасқа тіреліп жатқан Лондон сазы деп анықтаған қабатты ашты. Осыған сүйене отырып, Лайелл құмдардың Шепи аралына ұқсас саз аралдың эрозияға ұшыраған қалдықтары екенін, теңіз түбінің ағыстар мен толқындардың әсерінен пайда болған жай ғана құм емес екенін болжады. Лайеллдің бағалауы 20 ғасырдың ортасына дейін күмәндалмай қабылданды және Г. Б. Гатти оны кеңейтіп, құмдардың бір кезде құнарлы Ломея аралы болғанын, оны римдіктерде Infera Insula ("Төменгі Арал") деп білген аралмен теңестірді деп мәлімдеді. Гаттидің сөзіне қарағанда, бұл жер XI ғасырдың бірінші жартысында Уэссекс графы Годвинге тиесілі болған, соның есімімен құмдар аталған. Ол ықпалын жоғалтқаннан кейін, жер Сент-Августин аббаттығына, Кентербериге сыйға тартылған, бірақ оның аббаты теңіз жағалауларын сақтап ұстай алмаған, нәтижесінде арал қирап, кейбіреулердің айтуынша, 1099 жылғы Англосаксон жылнамасында еске алынған дауылдан зардап шеккен. Алайда, арал "Домсдей кітабында" көрсетілмеген, демек, ол болған болса, 1085-86 жылдары "Домсдей кітабы" құрастырылғанға дейін суға батқан болуы мүмкін. "Ломея" атауының ең ерте жазбаша куәлігі 1590 жылы жарық көрген Джон Твиннің "De Rebus Albionicis" еңбегінде кездеседі, бірақ аралдың бар екендігіне ешқандай дәлел келтірілмейді. 19 ғасылдың ауыл шаруашылығы туралы жазбаларының кітабында, 1969 жылы қайта басылған, 1092 жылы Годвин құмдарын құрған теңіз суының басуы туралы қысқаша айтылады. Қазіргі геологиялық тұжырым бойынша, Ломея аралы, басымен келіңкір, ешқашан болған емес. Қазір құм мен теңізбен жабылған аймақ бұрын құрғақ жер болғанмен, Довер бұғазы тарихи кезеңде емес, б.з.д. 7600-5000 жылдар аралығында Уэлд-Артуа әктас тауларында ашылған. Атаудың шығу тегі туралы тағы бір теория, құмдардың аты англосаксон тілінен шыққан gōd wine = "жақсы дос" деген сөзден туындаған, теңізшілердің ирониялық атауы, немесе Гудвин құмдары мен Ұлыбритания жағалауы арасындағы терең суларда, The Roads деп аталатын жерде кемелер дауылдан қорғаныш таба алатындықтан берілген атау болуы мүмкін.

20 ғасыр

Бельгиялық жүк кемесі 1907 жылы құмға ұшырап кетті. HMT Etoile Polaire, теңіз траулері, 1915 жылы 3 желтоқсанда, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде құмға орнатылған минаға шағылысып батып кетті. 1916 жылы 16 қаңтарда Адмиралтействолық буксир HM Tug Char Оңтүстік Гудвин шам кемесінің жанында Frivan пароходымен соқтығысып, батып кетті. Екі кеме Гудвин құмдарына тіреліп қалды, бірі 1909 жылы, екіншісі 1939 жылы. АҚШ жүк кемесі (бұрынғы "Либерти" кемесі), дауылдың салдарынан зардап шегіп, 1946 жылы 12 қыркүйекте Гудвин құмдарына тіреліп кетті. Кеме шамамен 1946 жылы 21 қыркүйекте екі бөлікке бөлінді. 1947 жылы екі бөлігі де қайтадан суға көтеріліп, портына сүйретілді, содан кейін матауға жіберілді. Либериялық танкер Пантер 1971 жылы 30 наурызда құмға тіреліп қалды. Келесі аптада кемені босатуға әрекеттер жасалды, 4 сәуірде бес буксир оны жылжытуға қол жеткізді. Содан кейін кеме голланд жағалауына шығарылып, матауға жіберілді. Осы оқиғадан кейін бірнеше жүз тонна мұнай Англия арнасына төгілді. 1953 жылы маусымда жолаушылар кемесі Prospector жүк кемесімен құмға жақын жерде соқтығысып, ауыр зақымданып, суға батуы мүмкін еді. 1991 жылы қарашада Radio Caroline кемесі құмға тіреліп, Ұлыбританиядағы жасырын радиоэфирдің дәуірін аяқтады.

21 ғасыр

2013 жылдың 10 маусымында Донье До 17 Z2 ұшағы Гудвин Сэндс-тен көтерілді. Неміс бомбалаушысы 1940 жылдың 26 тамызында бомбалау шабуылынан кейін Гудвин Сэндс үстіндегі теңізге төтенше қонды. Төрт адамдық экипаждың екеуі соққыда қаза тауып, қалғандары әскери тұтқынға алынды. Dornier 1940 жылдың қыркүйегінде Гудвин Сэндсте табылды және оны қалпына келтіру жоспары жасалды, себебі ол осы типтегі сақталған екі ұшақтың бірі. Құтқару жұмыстары 2013 жылдың 3 мамырында басталды, ұшақтың 2015 жылы RAF Хендонға жеткізілуі жоспарланған, бірақ нашар ауа-райы және ұшақтың күтілген лайлы емес, борпылдақ топырақта орналасуы фюзеляждың үш нүктесіне арқандарды бекіту жоспарына өзгеріс енгізуге мәжбүр етті. Ұшақ 2013 жылдың 10 маусымында көтерілді. Ол Брюссельден 60 шақырым шығысқа қарай орналасқан Синт-Трюиден әуежайынан шыққан 7-ші эскадрилья, III топ/KG3 (3-ші топтың 7-ші эскадрильясы, 3-ші бомбалаушылық қанат) ұшағы деп саналады, ол 1940 жылдың 26 тамызында Хорнчерчте орналасқан No. 264 эскадрильясының Бoulton Paul Defiant ұшағымен атылып түсірілді, бұл ұшақты Дезмонд Хьюз және Фред Гаш басқарған немесе неміс эскадрильясы JG 3-тің Bf 109E истребительдерімен болған шайқастан кейін көп ұзамай атылып түсірілген 264 эскадрильясының үш ұшағының бірі болуы мүмкін.

Әлеуетті порт немесе әуежай

1969 жылғы тамыз айындағы "Док және порт басқармасы" журналында "Ұлттық жол" деген мақала жарияланды, онда 1968 жылы Көлік министрлігіне Гудвин құмдарын мелиорациялау және олардың үстіне терең су портын салу туралы ұсыныс енгізілгені туралы хабарланды. 1985 жылы кеңесшілер – сэр Брюс Уайт Вулф Барри және серіктестері құмдардағы үш мелиорацияланған аралда орналасқан екі ұшу-қону жолағы бар халықаралық еркін порты мен әуежайын дамыту жобасын ұсынды. 2003 жылы бұл идея тағы да қарастырылып жатты. Гудвин құмдары тұрғын аймақтардан алыс болғандықтан, бұл 24 сағат бойы ұшу мен қонуды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, бұл тұрғындарға қолайсыздық тудырмайды. 2012 жылдың желтоқсанында Гудвин құмдары Ұлыбританияның хаб-әуежайына айналатын 39 миллиард фунт стерлингтік 24 сағаттық әуежайдың орналасуы үшін тағы да қарастырылды. Инженерлік компания Бекет Ранкин өздері ұсынған Гудвин әуежайындағы бес теңіздік ұшу-қону жолағының оңтүстік-шығыстағы ұшу-қону жолағын кеңейту үшін ұсынылған басқа да нұсқалармен салыстырғанда "ең тұрақты шешім" екеніне сенімді. Олардың пікірінше, мұның себебі Гудвин құмдарында заңмен қорғалатын экологиялық шаралардың болмауы және ұшу-қону жолақтарының бағыты жағалау үстінен ұшуды болдырмайды.

Крикет

1824 жылдың жазында капитан К. Мартин, сол кезде Рамсгейт портының басшысы, Гудвин құмдарында су деңгейі төмен болғанда алғашқы рет белгілі болған крикет матчын ұйымдастырды. 2003 жылға дейін құмда жыл сайын крикет матчы өтті, ал 2006 жылы BBC телеарнасының "Coast" сериалы үшін осы оқиғаны қайта жасайтын түсірілім тобы қиын жағдайға түскенде Рамсгейт құтқару кемесімен құтқарылды. Корольдік теңіз жаяу әскерінің музыка мектебі Дильде орналасқан кезде, әр жазда қолайлы күні крикет ойнайтын.

Жеңіл атлетика

1994 жылғы 23 маусымда Deal Striders клубы марқұм Клиф Темплдің естелігіне арнап Гудвин Сэндс құмдалы аймағында 1 мильдік жарыс ұйымдастырды. Шамамен 100 спортшы мен көрермен Дуверден арна арқылы жүзуге арналған үскір кемесімен жолға шығып, су тасқанда құмға қонды. Құмда бір мильдік шеңберлік трасса құрылып, жарыс басталды. Қатты желдің әсерімен жарысты Мэтт де Фрейтас жеңіп алды, Лондон марафонының жеңімпазы Майк Граттон екінші, ал Олимпиадалық кедергілермен жүгіруші Том Бакнер үшінші орынды иеленді.

Даулы дренаж

2018 жылдың 26 шілдесінде Теңізді басқару ұйымы (MMO) екі жылдық қоғамдық талқылаудан кейін Дувр порты басқармасына Гудвин сайларынан 3 миллион тонна құм-қиыршық тасымалдауға лицензия берді.