Кіріспе

Томбигби өзені – АҚШ-тың Миссисипи және Алабама штаттарында орналасқан, шамамен 325 шақырым (200 миль) ұзындығындағы Мобил өзенінің саласы. Алабама өзенімен бірігіп, Мексика шығанағындағы Мобил шығанағына құятын қысқа Мобил өзенін құрайды. Томбигби су алабы батыс Алабама және Миссисипидің солтүстік-шығысындағы ауылдық жағалау жазығының көп бөлігін қамтиды және көбінесе оңтүстікке қарай ағады. Өзен АҚШ-тың оңтүстігіндегі коммерциялық кеме жүрудің маңызды арналарының бірі болып табылады, өйткені ол көп бөлігінде шлюздер арқылы жүзуге қолайлы және жоғарғы ағысында Теннесси-Томбигби су жолы арқылы Теннесси өзенімен байланысты. "Томбигби" атауы чоктау тіліндегі /itumbi ikbi/ сөзінен шыққан, ол "қорап жасаушы, табыт жасаушы" деген мағынаны білдіреді, мұнда /itumbi/ – "қорап, табыт", ал /ikbi/ – "жасаушы". Өзен 17 ғасырдан бастап, олар халық ретінде біріккен кезден бастап, 1830 жылдары АҚШ-тың мәжбүрлі түрде үндістерді қоныстандыруына дейін тарихи чоктау жерлерінің шығыс шекарасын құраған.

Сипаттама

Өзен солтүстік-шығыс Миссисипиде, Итавамба округінің солтүстік шекарасына жақын, Фарр төбелерінің оңтүстігінде басталады – бұл бұрын өзеннің шығыс саласының бастауы деп белгіленген жер. Тарихи тұрғыдан, өзеннің бастауы Монро округінің солтүстігінде, Таун-Крик (Томбиби өзенінің Батыс саласы деп те аталады) пен өзеннің шығыс саласының қосылған жерінде болған. Өзен Абердинге жақын Абердин көлі мен Колумбқа жақын Колумб көлі арқылы шығысқа қарай ағады. Одан әрі Миссисипи-Алабама шекарасындағы Алисевилл көлі арқылы өтеді, сосын өте қисық жолмен батыс Алабама арқылы негізінен оңтүстік-шығысқа қарай ағып, Гейнсвилл мен Демополис қалаларынан өтеді. Демополис қаласының солтүстік-шығысынан Қара жауынгер өзені қосылады. Демополис қаласының оңтүстігінде өзен оңтүстік-батыс Алабама арқылы ағып өтеді (Самтер және Чоктау округтерінің Маренго округімен шекарасын құрайды). Джексоннан кейін ол Мобил-Балдуин округінің шекарасында солтүстіктен Алабама өзенімен қосылады, Мобил қаласынан шамамен 30 миль (50 км) солтүстікке қарай; осы қосылған жер Мобил өзенін құрайды.

Қахаба оқиғасы

1979 жылғы 28 сәуірде М/В Cahaba деп аталатын буксир Алабама штатының Демополис қаласына жақын Томбигби өзенінде екі көмір баржасын ескі Ростер көпірінің суға батқан бөлігінен (кейін жылдар өткен соң алынып тасталды) өткізуге тырысты, бірақ өзен ағыны тым күшті болды. Буксир мен баржалар көпірдің ашылмалы бөлігіне жақындады, бірақ өзеннің деңгейі жоғары болғандықтан, көпір уақтылы ашылмады (ашылмалы көпірлер күтіп тұрған көліктердің өтуі үшін жабылып, қайта ашылуы керек). Күшті ағын "Кахабаның" оң жағын көпірге тіреп жіберді. Күш соншалық болды, ол қайықты төмен тартып, көпірдің астына бұрып, толығымен суға батып кетті. Екі негізгі желдеткіш түтіктердің бірі ортаға қарай еңкейді, бірақ бір қозғалтқыш әлі де жұмыс істеп тұрды, ал капитан буксирді су басқан жүгері егісіне бекітуге тырысты. Басқа бір M/V Tallapoosa буксирі капитанды және үш экипаж мүшесін құтқарып алды; пилотпен бірге, екі көмір баржасын сақтап қалды. Кейін баржалар сол компанияға тиесілі M/V Mauvilla буксирімен Мобил қаласына сүйретілді. "Маувилла" 1993 жылғы Биг-Байу-Канот пойыз апатына қатысқандығымен де танымал. Сондай-ақ Джеймс Т. Стейплс есімді адам да аталды. "Томбигби өзенінің вальсі" немесе "Томбигби өзені" әні – Джеймс Брайан, Кенни Джексон, Джей Унгар және Эрик Хэтлинг сияқты скрипкашылар орындаған сүйікті ескі вальстер. Бұл ән "Кішкентай үй" кітаптарында Чарльз Ингаллдың әні ретінде пайда болған.