Кіріспе

Француздық жарыс жүргізушісі (1943 жылы туған), банкир және саясаткер.

Жак Анри Лаффит (ʒak ɑ̃.ʁi la. fit; 21 қараша 1943 жылы туған) – француз бұрынғы жарыс жүргізушісі, Формула-1 жарыстарында 1974 жылғы маусымнан 1986 жылғы маусымға дейін қатысқан. Ол алты Гран-приде жеңіс одіс, барлығы да «Лижие» командасы үшін жүргізгенде. 1997 жылдан 2012 жылға дейін Лаффит TF1 телеарнасында жүргізуші болып жұмыс істеді.

Алғашқы жылдар

Жак Анри Лаффит 1943 жылдың 21 қарашасында Парижде дүниеге келген. Ол жеке мектеп – Cours Hattemer-де оқыған. 1968 жылы Франциядағы Winfield Racing School автожарыс мектебінде жарыс жүргізушісінің білімін алған.

Формула-1 мансабы

Лаффит Формула-1-де 1974 жылы Франк Уильямстың Iso–Marlboro командасы үшін дебют жасады. Келесі жылы ол сол командада жарысқа қатысып, Нюрбургрингте өткен Германия Гран-присінде екінші орынды иеленді. 1976 жылғы F1 маусымында Лаффит француздық Ligier командасына көшті, 20 ұпай жинады және Италия Гран-присінде поул позициясын жеңіп алды. Келесі екі маусым өтпелі болды, бірақ ол 1977 жылы Андерсторпта өткен Швеция Гран-присінде өзінің алғашқы Гран-присін жеңіп алды. 1979 жылғы маусым Лаффиттің алғашқы екі жарыста жеңіске жеткенімен ашылды. Ол соңғы жарыстарға дейін Әлем Чемпионаты үшін күресті, бірақ ақырында 36 ұпаймен төртінші орынға табан тіреді. Келесі екі маусымда тағы екі төртінші орын және тағы үш жеңіске қол жеткізді. 1982 жылы Лаффит тек 5 ұпай жинап, соңғы жарыста 17-орынды иеленді. 1980-жылдардың басында Лаффит Австралиядағы чемпионатқа кірмейтін Австралия Гран-присіне үш рет қатысты. 1981 жылы ол алғашқы жарысын аяқтамады (оны машинасы қысқа (1.609 км (1.000 миль)) Calder Park Raceway трассасының соңғы бұрылысындағы қабырғаға соғып, жарысқа қатысуға мүмкіндік алды, бірақ оның жергілікті командасы оны жарысқа жөндеуге үлкерді). 1982 жылы ол француз Ален Просттан кейін екінші орынды, ал 1983 жылы бразилиялық Роберто Морено мен австралиялық Джон Смиттен кейін үшінші орынды иеленді. Формула-1-ге дейінгі барлық AGP жарыстарында Лаффит Формула Тынық мұхиты немесе Формула Мондиал Ralt RT4 машинасын 1.6 литрлік Ford l4 қозғалтқышымен басқарды. Келесі екі маусымдағы нәтижелер одан да жақсы болмады, ол Англияға оралып, тағы да Уильямс командасы үшін жарысқа қатысты (11 және 5 ұпай тиісінше). Егер Лаффит 40-қа жасы жеткенде, ол 1985 жылы Ligier командасына қайта оралды: сол маусымда ол үш рет (Ұлыбритания, Германия және Австралия) подиумға көтеріліп, барлығы 16 ұпай жинады. 1986 жылы ол 14 ұпай жинады, оның ішінде маусымның бірінші жартысында тағы екі рет подиумға көтерілді, бірақ ол Брэндс-Хатчта өткен Ұлыбритания Гран-присінің бастауында апатқа ұшырап, екі аяғын сындырып, осыдан кейін Формула-1-ден кетуге мәжбүр болды, мансабын Грэм Хиллмен бірдей 176 Гран-приге қатысқан рекордтымен аяқтады. Ол Ligier тарихындағы ең табысты пилот болды, олардың тоғыз жеңісінің алтауы оның есебінде. Лаффиттің жарақаттарының нәтижесінде 1988 жылғы F1 маусымынан бастап жаңа қауіпсіздік ережелері енгізілді, оған сәйкес барлық машиналарда пилоттың аяқтары алдыңғы осьтің сызығының артында болуы керек.

Формула-1 карьерасынан кейінгі

Лаффит жарақаттарынан айығып, кейіннен туристік автомобильдерде жарысты, тұңғыш рет өткен Әлемдік туристік автомобиль чемпионатында 17-орынды иеленді, Alfa Corse үшін Alfa Romeo 75 машинасымен және неміс DTM сериясында үш маусым жарысты. Қазір ол француз TF1 телеарнасының комментаторы, 1997 жылғы Еуропа Гран-присінде Майкл Шумахер мен Жак Вильневтің соқтығысына жасаған реакциясымен танымал, тікелей эфирде дөрекі сөздер қолданды. Лаффит 2007 жылғы FIA GT3 Еуропа чемпионатындағы дебютін 2008 жылғы Бухарест қалалық шаллуында AutoGT Racing Team үшін жасады. 2008 жылдың қазан айында 64 жасында Пол Рикард трассасында Renault R27 F1 машинасымен сынақ жүргізді. Лаффиттің екі қызы бар: Камиль және Марго, Canal+ телеарнасында Формула-1 спорты жайында журналист. Ол сондай-ақ гольфқа увлекается, Dijon Bourgogne Golf акционері. Сонымен қатар, ол Крузе аймағындағы гольф, балық шаруашылығы және табиғатқа байланысты, Аубссонның жанында Крузеде меншігі бар.

Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Сыныбы Айналымдар 1972 Automobiles Ligier Пьер Мобланк Ligier JS2 Maserati S 3.0 195 DNF DNF 1973 Automobiles Ligier Гай Лижье Ligier JS2 Maserati S 3.0 24 DSQ DSQ 1974 Automobiles Ligier Ален Серпаджи Ligier JS2 Maserati S 3.0 310 8-ші 5-ші 1977 Renault Sport Патрик Депайлер Renault Alpine A442 S +2.0 289 DNF DNF 1978 Grand Touring Cars Inc. Верн Шуппан Сэм Пози Mirage M9 Renault S +2.0 293 10-шы 5-ші 1990 Joest Porsche Racing Анри Пескаро Жан-Луи Риччи Porsche 962C C1 328 14-ші 14-ші 1993 Jacadi Racing Мишель Мейсоннёв Кристоф Дешаванн Venturi 500LM Renault GT 210 DNF DNF 1994 Larbre Compétition Жак Альмера Жан-Мари Альмера Porsche 911 Carrera RSR GT2 94 DNF DNF 1996 Team Bigazzi SRL Стив Сопер Марк Дюэз McLaren F1 GTR BMW GT1 318 11-ші 9-шы

Мастерстердің толық нәтижелері

(key) Қалың әріппен көрсетілген жарыстар – поул позициясы, курсивпен көрсетілген жарыстар – ең жылдам айналым. Жыл Команда Шасси Двигатель 1 2005 Team GMF Delta Motorsport GPM Nicholson McLaren 3.5 V8 RSA