Кіріспе
Фин жарыс жүргізушісі (туған 1968)
Мика Паули Хаккинен (; 28 қыркүйек 1968 жылы туған), "Ұшқыш фин" деген лақап атымен танымал, фин бұрынғы жарыс жүргізушісі. Ол 1998 және 1999 жылдары Формула-1 әлем чемпионатында жеңіс оддарына көтерілді, екі мәрте McLaren командасы үшін бәсекелесті. Хаккинен – Финляндиядан шыққан және Формула-1 әлем чемпионатында жеңіске жеткен үш жүргізушінің бірі, және осы жетістікті ең көп рет қайталаған жалғыз жүргізуші. Қазіргі уақытта ол жүргізушілерді басқарумен айналысады және түрлі компаниялардың бренд-амбассадоры болып табылады. Хаккинен бес жасында картингпен айналыса бастады және аймақтық және ұлттық картинг чемпионаттарында сәтті өнер көрсетті. Ол Италия мен Ұлыбританиядағы Формула Форд және Формула 3 серияларында қатысып, автожарыстарға көшті. Осы сериялардағы табысынан кейін, 1991 жылы Хаккинен Team Lotus командасымен Формула-1 әлеміне қадам басты, 1992 жылға дейін осы командада қалды. Келесі жылы Майкл Андретти кеткеннен кейін, ол сынақ жүргізушісі қызметінен жарыс командасына көшті. Төрт жылдық еңбектен кейін, ол 1997 жылы өзінің алғашқы Формула-1 жеңісін тойлады. 1998 жылғы маусымда сегіз жарыста жеңіске жетіп, маусымды аяқтаған Жапония Гран-приінде Жүргізушілер әлем чемпионатының чемпионы атанды; оның жетістігі McLaren командасына Конструкторлар әлем чемпионатында жеңіске жетуге де көмектесті. 1999 жылы ол бұл жетістігін қайталап, бес рет жеңіс оддарына көтерілді. 2000 жылы ол Майкл Шумахерден кейін Жүргізушілер чемпионатында екінші орынды иеленді және 2001 жылы спорттан демалыс алғанға дейін тағы екі жеңіске қол жеткізді, ол 2002 жылдың ортасында толыққанды зейнеткерлікке шықты. 2005 жылы Хаккинен Deutsche Tourenwagen Masters (DTM) сериясына қатысты, онда сол жылы алғашқы жеңісін оддарына көтерілді. 2006 жылы оның көрсеткіштері төмендеді, бірақ 2007 жылы тағы екі жеңіске жетті. 2007 жылдың соңында ол жоғары деңгейдегі белсенді автоспорттан зейнеткерлікке шықты, содан кейін жүргізушілерді басқарумен айналысып, Джонни Уокер мен Mercedes Benz AMG брендтерінің елшісі болды.
Ерте өмір және мансап
Хаккинен 1968 жылдың 28 қыркүйегінде Финляндияның Хельсинки қалашығында Харри (қысқа толқынды радио операторы және жартылай уақытты такси жүргізушісі) мен хатшы болып жұмыс істеген Айла Хаккиненнің отбасында дүниеге келген. Оның бір әпкесі, Нина бар, ол 1998 жылы жабылып қалғанға дейін оның жанкүйерлер сайтымен айналысқан. Хаккинен Мика Саломен бір көшеде тұрған, кейіннен олар дос болған. Бала кезінде Хаккинен хоккей мен футбол ойнаған. Бес жасқа келгенде ата-анасы оған үйіне жақын трассада жүру үшін гоу-карт жалдаған. Ертедегі апатқа қарамастан, Хаккинен жарысты жалғастыруды қалаған, сондықтан әкесі оған алғашқы гоу-картын сатып алған, ол бұрын Анри Тойвоненмен жарысқан. Кейін ол 1975 жылы Кеимола моторлы стадионында алғашқы картинг жарысын жеңіп алған, 1978 және 1979 жылдары аймақтық картинг чемпионаттарында қатысып, екі жылдың екеуінде де Кеимола клубтық чемпионатында жеңіске жеткен. 1980 жылы Хаккинен Швеция Лапландия кубогын жеңіп алған, ал 85cc класында Лапландия Картинг Чемпионатында төртінші орынды иеленген. Осы кезде Хаккинен досы Мика Сольбергпен бірге Финляндияның мұзды көлдерінде Volkswagen Beetle көлігімен жүрген. 1981 жылы Хаккинен өзінің алғашқы маңызды картинг титулын жеңіп алған, ол Финляндияның 85cc класы Картинг Чемпионатында жеңімпаз атанған. Келесі жылы ол 85cc класындағы Формула Мини сериясында екінші орынды иеленген, кейіннен Ронни Петерсон Мемориалдық жарысында және Лахтидегі Сальпауселка кубогында жеңімпаз атанған. 1983 жылы Хаккинен Формула Нордика 100cc класына көшкен, онда ол алғашқы әрекетімен чемпион атанған, сонымен қатар Финляндия үшін А Юниорлар командасының жарыстарына Тару Ринне, Жаана Ньман және Марко Манконенмен бірге қатысып, чемпиондық жеңіп алған. 1984 жылы Хаккинен 100cc Формула Нордикалық титулын жеңіп алған, кейіннен Лидольсхаймда өткен Карт әлем чемпионатының жарысына қатысқан. 1985 жылы ол 100cc класындағы "Формула Нордикс" чемпионатын Юкка Саволайненнен екінші рет жеңіп алған. Сол жылы ол A класындағы Скандинавия чемпионатына қатысып, Том Кристенсеннен екінші орын алған. Хаккинен Пармаға Дүниежүзілік картинг чемпионатына қатысып, механикалық проблемаға байланысты жарыстың соңғы кезеңінен бұрын жарыстан шыққан. 1986 жылы ол 100cc Формула Нордикалық титулын үшінші рет жеңіп алған, сонымен қатар Еуропадағы картинг жарыстарына қатысқан. 1987 жылы Хаккинен картингтен автожарысқа ауысқан, ол финн Джей Джей Лехтодан 1986 жылғы Рейнард Формула Форд 1600 машинасын сатып алған. Сол жылы ол Финляндия, Швеция және Скандинавияның Формула Форд чемпионаттарына қатысып, әрқайсысында бірінші рет жеңіп, тоғыз жарыста жеңіске жеткен. Хаккинен EDFA 1600 чемпионатының екі жарысына қатысып, Брэндс-Хатчта өткен Формула Форд фестивалінде жарысқан, онда ол жетінші орынға ие болған. 1988 жылы Хаккинен Dragon командасымен GM Vauxhall Lotus Challenge жарысына қатысып, үш жеңіске қол жеткізген және чемпионатта Аллан Макништен кейін екінші орынды иеленген. Кейін ол сол жылы Opel Lotus EDFA Euroseries-ке қатысып, төрт жеңіске қол жеткізген және ең жақын бәсекелесі Хенрик Ларсеннен 126 ұпаймен чемпион атанған. Сондай-ақ, ол 24 қыркүйекте Ле-Ман Бугаттиде өткен француз Формула 3 чемпионатының оныншы раундында жарысып, Эрик Хелари мен Лоран Даумеден кейін үшінші орынды иеленген. 1990 жылы Хаккинен "Марлборо әлем чемпионаты командасының" мүшесі болуға үмітттенген, бұл толыққанды демеушілік ететін жарыс жүргізушілері академиясына ұқсас болған. Оның мүшелері сынақтан өткізу үшін қысқа тізімге енгізілді, оның ішінде McLaren Formula One командасының бастығы Рон Деннис (оның командасын Marlboro демеушілік етті), Formula One әлем чемпионы Джеймс Хант және Formula 3000 командасының басшылары Майк Эрл мен Хью де Шонак. 2015 жылдың сәуірінде берген сұхбатында Эрл Хаккиненнің өтініші ұзақ күннің соңында қараған соңғысы болғанын айтты, Хант наразылығына қарамастан, ол сыра ішу үшін пабқа баруға жоспар жасаған болатын. Хаккинен сынағында жақсы нәтиже көрсеткен және Марлбороның демеушілігін қамтамасыз еткен. Сол жылы Хаккинен "Драгонды" тастап, "Вест Суррей Рейсинг" командасына ауысқан және 121 ұпаймен финн Салодан алда, Чемпионатқа жолдама алған тоғыз жеңіске қол жеткізе отырып, британдық Формула 3 сериясын жеңіп алған. Қараша айында Хаккинен Макао Гран-присіне қатысып, поул-позицияға жетіп, жарыстың алғашқы жарысында жеңіске жеткен. Ол екінші жарыстан кейін Германияның Формула 3 жүргізушісі және болашақ Формула 1 бәсекелесі Майкл Шумахермен соңғы айналымдағы соқтығысуына байланысты жарыстан шыққан. Канадада, Бейли Lotus командасынан қаражат жетіспеуіне байланысты шығарылған, сондықтан Хаккинен маусымның қалған бөлігінде Джонни Герберт пен Майкл Бартлспен жұптасқан. Мексикада Хаккинен тоғызыншы орынды алған, бірақ француз Гран-присіне ілікпеген. Маусымның қалған бөлігінде ол қатысқан тоғыз жарыстың төртеуінде аяқтамаған. Хаккинен өзінің дебюттік маусымын Жүргізушілер Чемпионатында он алтыншы орында аяқтаған, екі ұпай жинаған. Маусымның ашылу кезеңінде Оңтүстік Африкада Хаккинен тоғызыншы орынды алған, содан кейін Мексикада маусымның алғашқы ұпайларын алған. Бразилияда да аяқтаған, бірақ Сан-Марино Гран-присіне ілікпеген және келесі екі жарыста тізбектеп зейнеткерлікке шыққан. Португалияда бесінші орын алғанда бұл үлгі бұзылған, бірақ жылдың соңғы кезеңінде Жапонияда зейнеткерлікке шыққан. Хаккинен Австралияда жетінші орынмен маусымды аяқтаған. Кейін Хаккинен Ligier компаниясына жүгінген, бірақ оның келісімінде менеджері Кеке Росберг келіспеген ереже болған. Кейін ол McLaren командасының басшысы Рон Денниске командамен келісімшарт жасауға жүгінген, ол Куршевель әуежайында жасалған. Дау әкімшілік органдарға жеткен, олар екі күндік қарастырудан кейін McLaren пайдасына шешім қабылдаған. Жапонияда өткен келесі жарыста Хаккинен өзінің мансабындағы алғашқы тұғырға шығып, үшінші орын алған, ал маусымды McLaren машинасы Австралияда тежегіш құбырының бұзылуына байланысты аяқтаған. Хаккинен маусымды Жүргізушілер Чемпионатында 15-орында аяқтаған, 4 ұпай жинаған. 1993 жылы Хаккинен, Сеннамен бірге McLaren MP4/8 жарыс машинасының модификацияланған нұсқасында Lamborghini V12 қозғалтқышын сынаған, оны "MP4/8B" деп атаған, Эсторил және Сильверстоун трассаларында. Екі жүргізуші де қозғалтқышқа әсерленген, Хаккиненнің V12 қозғалтқышы бар MP4/8B-де Сильверстоунды команданың Ford V8 қозғалтқышымен қарағанда шамамен 1,4 секундқа жылдам айналғаны хабарланды.
1994 жыл
Хаккинен 1994 жылы McLaren командасында қалды және тәжірибелі жүргізуші Мартин Брандлмен бірге жарысты. Маусымның басы қиын болды: маусымның алғашқы екі жарысында Хакиненнің машинасы Бразилия Гран-приінде қозғалтқыш проблемаларынан, ал Тынық мұхиты Гран-приінде қоробка-айыр проблемаларынан шығып қалды, соның ішінде бірінші айналымда Сенамен соқтығысты. Кейіннен ол Сан-Марино Гран-приінде маусымның алғашқы подиумына көтерілді, бірақ келесі төрт жарыста қатарынан шығып қалуға мәжбүр болғандықтан, көрсеткіштері төмендеді. Хакинен Бельгия Гран-приіне оралды, бастапқыда үшінші орын алды, бірақ кейін Бенеттон командасының жүргізушісі Майкл Шумахердің дисквалификациясынан кейін екінші орынға көтерілді. Ол келесі үш жарыста қатарынан үшінші орынды иеленді, ал маусымды Жапония мен Австралиядағы соңғы екі жарысты аяқтау арқылы аяқтады, бірақ ұпай жинауға жетпеді. Хакинен 26 ұпай жинап, Жүргізушілер Чемпионатында төртінші орынды иеленді. Манселл маусымның алғашқы екі кезеңін өткізіп жіберді, сондықтан Хакинен Марк Бланделлмен бірге жарысты. Хакинен маусымды Бразилияда төртінші орынмен бастады, ал кейіннен Аргентинада соқтығысу салдарынан сол артқы дөңгелегі тесіліп, жарыстан шықты. Ол Сан-Мариноде 5-орынды иеленді, бірақ келесі үш жарыста қатарынан шығып қалды. Апендицитке байланысты операция жасатуға мәжбүр болғандықтан Тынық мұхиты Гран-приінде қатыса алмады, оның орнына Ян Магнуссен келді. Ол Жапон Гран-приіне екінші орынмен оралды. Австралияда өткен маусымның финалында Хакиненнің машинасы жұма күні өткен бірінші іліктеу кезеңінде дөңгелегінің істен шығуына байланысты ауаға көтеріліп, Аделаида көшесінің ең жылдам бұрылысы – Брюэри бұрышының сыртындағы қауіпсіздік кедергісіне шағылысты, жылдамдығы шамамен 120 миль/сағат болды. Сеанс тоқтатылды, өйткені Хакинен бас сүйегінің сынуынан, ішкі қан кетуден және тыныс алу жолдарының бітелуінен ауыр жарақат алды. Оның өмірін FIA Автоспорт қауіпсіздігі институтының президенті Сид Уоткинс және Корольдік Аделаида ауруханасының ерікті дәрігерлері Джером Кокингс пен Стив Льюис сияқты трассадағы медициналық топтың күш-жігері арқасында сақтап қалды. Кокингс трассада жедел трахеотомия жасады, Хакиненге дем алу үшін оттегі берді. Уоткинс кейін медициналық машинамен келді, дәрігерлерге емдеуді жалғастыруға мүмкіндік берді және Хакиненнің жүрегін екі рет қайта іске қосты. Хакинен жедел жәрдеммен жақын маңдағы Корольдік Аделаида ауруханасына жеткізілді, ол трассадан шамамен жарты шақырым қашықтықта орналасқан. Ол ауыр күйде травматологиялық, нейрохирургиялық және жансақтау бөлімдерінде шамамен екі ай бойы емделді. Соңында ол керемет жазылып кетті. Хаккинен өзіне көрсетілген жоғары деңгейлі медициналық көмек үшін ризашылығын білдіру үшін Корольдік Аделаида ауруханасына қажетті тікұшақ алаңын салуға көмектесу үшін белгілі бір сомада ақша сыйлады және 1997 жылдың наурыз айында ресми ашылу салтанатына Австралияға арнайы сапар жасады. 1995 жылғы маусымды Хакинен 17 ұпаймен Жүргізушілер Чемпионатында жетінші орында аяқтады. Денсаулығын жақсарту үшін Хакинен Балиде жаттығулар жасады, ал ақпан айында McLaren Пол Рикард трассасында құпия сынақтар өткізді. Егер Хакинен дайын болмаса, McLaren Магнуссенді қажет болған жағдайда оны алмастыруға дайын болды. Маусым Хакинен үшін жақсы басталды: ол алғашқы екі кезеңде ұпай жинады, бірақ Аргентинадағы бірінші жарысында газ жүйесінде ақау болғандықтан жарыстан шықты. Кейін ол келесі екі жарысты аяқтады, бірақ ұпай жинауға жетпеді, содан кейін келесі төрт жарыста ұпай жинады. Алайда ол Германияда өткен келесі жарыстан қоробка-айырдың ақауына байланысты шығып қалды. Бұл Хакиненнің маусымындағы шешуші сәт болды, өйткені ол келесі үш жарысты аяқтады, оның ішінде Бельгия мен Италияда қатарынан үшінші орынды иеленді. Бұрын ол Williams және Benetton командаларымен байланысты болған. Ол Португалиядағы соңғы кезеңде командаласы Культардпен соқтығысып, Хакиненнің алдыңғы қанатын зақымдады, нәтижесінде жарыстың 52-ші айналымында жарыстан шықты. Ол маусымды Жапонияда өткен соңғы жарыста үшінші орынмен аяқтады. Хакинен 31 ұпай жинап, Жүргізушілер Чемпионатында бесінші орынды иеленді. Кейіннен Хакинен Испания Гран-приінде тоғызыншы орынды иеленді, Германияда үшінші орынмен тағы бір подиумға көтерілді, кейіннен Мажарстанда гидравликалық проблемадан жарыстан шықты. Ол кейіннен Бельгия Гран-приінде үшінші орынды иеленді, бірақ жарыс кезінде оның машинасының заңсыз отын түрін қолданғаны анықталғаннан кейін дисквалификацияланды. Ол Италияда тоғызыншы орынды иеленді, содан кейін келесі екі жарыста қатарынан жарыстан шықты – Австрия Гран-приінде және Люксембург Гран-приінде қозғалтқыш істен шықты, ал екі жарыста да көшбасшы болып тұрғанда. Хакинен маусымды Жапониядағы соңғы кезеңде төртінші орынмен аяқтады және маусымды аяқтаған Еуропа Гран-приінде өзінің алғашқы Формула-1 жеңісіне жетті. Маусым Австралияда даулы жағдаймен басталды, командаласы Культард Хакиненге жарысты жеңу үшін жол берді. Бұрын инженердің қателігінен Хакиненді пит-стопқа шақырып алған еді. Культард жарысқа дейін командамен келісімге келгенін айтты, яғни бірінші айналымда көшбасшы болған жүргізушіге жарысты жеңуге рұхсат етіледі. Бұл қарамастан, Хакинен келесі жарыста Бразилияда жеңіске жетіп, екі рет қатарынан жеңіске жетті. Ол Аргентина Гран-приінде де жақсы көрсеткіштерді көрсетті, онда екінші орынды иеленді, бірақ Сан-Марино Гран-приінде машинасының қоробка-айыры істен шыққандықтан жарыстан шықты. Алайда, Хакинен келесі екі кезеңде қатарынан жеңіске жетті, содан кейін Канададағы жарыстан қоробка-айырдың істен шығуына байланысты жарыстан шықты. Хакинен бұған Францияда үшінші және Ұлыбританияда екінші орынды иелену арқылы жауап берді. Ол келесі екі кезеңде де қатарынан жеңіске жетті, содан кейін Мажарстанда алтыншы орынды иеленді. Хакинен келесі жарыста Бельгияда Ferrari командасының жүргізушісі Майкл Шумахермен соқтығысып, Sauber командасының жүргізушісі Джонни Герберт те соқтығысты, нәтижесінде жарыстан шықты. Ол Италияда тежегіштерде проблема туындағандықтан төртінші орынды иеленді. Хакинен маусымды Люксембург Гран-приінде және Жапон Гран-приінде жеңіске жетіп аяқтады, бұл оған 100 ұпаймен 1998 жылғы Әлем Чемпионатын жеңіп алуға жеткілікті болды, ең жақын қарсыласы Шумахерден озып кетті. Хакинен 1998 жылғы Autosport International Racing Driver Award сыйлығына ие болды. Ол сондай-ақ журналистер тарапынан жылдың Финляндиялық спортшысы деп танылды. Финляндия почтасы 1999 жылдың қаңтарында Хакиненнің Әлем Чемпионатын мерекелеу үшін маркалар шығарды.
Häkkinen secured another podium finish with third place in Germany and later retired from an hydraulic problem in Hungary. He later secured third place in the Belgian Grand Prix but was later disqualified when it was discovered that his car used an illegal type of fuel during the event. He secured a ninth place finish in Italy and later suffered from consecutive retirements in the next two races—engine failures in the Austrian Grand Prix and the Luxembourg Grand Prix while leading both races. Häkkinen ended the season with a fourth position in the penultimate round in Japan and raced to his first Formula One victory at the season closing European Grand Prix. The season started off with controversy in Australia when teammate Coulthard let Häkkinen past to win the race. Häkkinen had earlier been called into the pit lane by an engineer by mistake. Coulthard later revealed a pre race agreement by the team that whoever led into the first corner on the first lap would be allowed to win the race. Despite this, Häkkinen took back to back victories by winning the next race in Brazil. He maintained his good form at the Argentine Grand Prix where he finished second, although he retired from the San Marino Grand Prix when his car's gearbox failed. However, Häkkinen managed consecutive victories in the next two rounds, which was followed by a retirement from the race in Canada as his car suffered another gearbox failure. Häkkinen followed this up by taking consecutive podiums in the next two rounds—third in France and second in Britain. He managed further consecutive victories in the next two rounds, and followed this up with a sixth place finish in Hungary. Häkkinen retired from the following race held in Belgium when Ferrari driver Michael Schumacher collided with the Finn and was also hit by Sauber driver Johnny Herbert. He later managed a fourth position in Italy despite suffering from brake problems resulting from a spin. Häkkinen finished the season by taking victory in the final two rounds at the Luxembourg Grand Prix and the Japanese Grand Prix, which ensured he took enough points to clinch the 1998 World Championship, with 100 points, ahead of nearest rival Schumacher. Häkkinen was awarded the Autosport International Racing Driver Award for 1998. He was also named the Finnish Sports Personality of the Year by journalists. The Finnish Post Office issued stamps to commemorate Häkkinen's World Championship in January 1999.
1999 жыл
Хаккинен 1999 жылы «Макларен» командасында қалды, ал Коултард келесі маусымда оның серігі болды. Команданың «Макларен MP4/14» машинасымен маусымға дайындық кезінде проблемалар туындады, нәтижесінде жарысқа тиісті деңгейде дайындықсыз келді. Осы қиындықтарға қарамастан, Хаккинен маусымды сеніммен күтіп алды: «Мен сенімділік пен тәжірибе жинадым, сонымен қатар көңілім де толыққанды. Осы титулдың арқасында енді әр таңда мен жеңе аламын деп өзімді-өзімке үлкен қысым жасаудың қажеті жоқ». Австралиядағы маусымның ашылу кезеңінде Хаккинен дроссельдік жүйедегі ақаулық салдарынан жарыстан шығуға мәжбүр болды. Сан-Маринодағы жарыста көшбасшы болып тұрғанда кедергіге ұшырап, жарыстан шықты. Монако Гран-присінде Хаккинен жарыс кезінде трассаға төгілген майдың салдарынан сырғып, үшінші орынды иеленді. Испания мен Канадада өткен жарыстарда тікелей қатарынан жеңіске жетіп, сәтті өнер көрсетті. Францияда екінші орын алды, ал Ұлыбританияда дөңгелек бұзылуына байланысты тағы да жарыстан шығуға мәжбүр болды. Германия Гран-присінде Хаккиненнің 2000 жылы да «Макларен» командасында қалатыны жарияланды. Жарыс барысында оның машинасының артқы оң дөңгелегі жоғары жылдамдықта жарылып, машина 360 градусқа айналып, дөңгелек қабырғасына соқтығысты. Венгрияда осы жылғы төртінші жеңісін тойлады, ал Бельгияда екінші орынды иеленді. Италияда өткен келесі жарыста көшбасшы болып тұрғанда айналып, жарыстан шықты. Еуропа Гран-присінде бесінші орынды алды, ал Малайзияда үшінші орын алып, құрметті тұғырға көтерілді. Бұл оған 76 ұпай жинап, 1999 жылғы әлем чемпионатында жеңіске жетіруге, ең жақын қарсыласы Эдди Ирвиннен озуға мүмкіндік берді. Қараша айында Хаккинен «Рейтер» агенттігі ұйымдастырған «Жылдың спортшысы» сауалнамасында 260 мүмкін баллдың 46-сын жинап, жетінші орынды иеленді. Сондай-ақ, ол 1999 жылғы «Autosport International Racing Driver Award» сыйлығын екінші рет қатарынан жеңіп алды. Қараша айында Хаккинен Финляндияның «Жылдың спортшысы» аталымына үміткер болып, алты спортшының ішінен шорт-листке енді. 28 желтоқсанда өткен марапаттау салтанатында Хаккинен шаңғышы Мика Миллиладан кейін екінші орынды иеленді.
2000 жыл
2000 жылы Хаккинен өзіне жаңа шектер қойды, сонымен қатар алдағы маусымға физикалық және психологиялық дайындық жасады. Ол өзінің, Шумахер мен Колтардтың 2000 жылдың басты күшін құратынына сенді. Ол қиын старт алды: Австралиядағы ашылу кезеңінде McLaren екі машинасы да жарыстың жартысынан азырақ қашықтығын өткеннен кейін қозғалтқыш бұзылуынан шығып қалды; ал Бразилиядағы келесі жарыста Хаккинен машинасының май қысымы мәселелі болғандықтан зейнеткерлікке кетуге мәжбүр болды. Дегенмен, бұл өзгерудің бастамасы болды, өйткені Хаккинен келесі екі кезеңде қатарынан екінші орынды иеленді. Хаккинен Еуропа Гран-приінде екінші орынды алды, жарыс барысында Шумахермен көшбасшылық үшін алмасып тұрды. Ол Монакода алтыншы орынды, Канадада төртінші орынды алды және Францияда екінші орынмен подиумға көтерілді. Франция Гран-приінен кейін Хаккиненнің 2001 жылы McLaren командасында қалатыны жарияланды. Хаккинен Австрияда өткен келесі жарыста жеңіске жетті, бірақ оның командасы Хаккиненнің машинасының электрондық басқару блогындағы мөрдің жоқтығынан конструкторлар ұпайларынан айырылды. Ол Германияда екінші орын алып, тағы бір подиумға көтерілді, кейіннен Мажарстан Гран-приінде Шумахерден Әлемдік жүргізушілер чемпионатында көшбасшылықты алды. Хаккинен Бельгияда екінші рет жеңіске жетті, оның ішінде Кеммель тік жолында Шумахер мен Рикардо Зонтаны бірден озуы да болды. Кейіннен Хаккинен Италияда екінші орынды алды және Америка Құрама Штаттарында қозғалтқыш бұзылуынан шығып қалды. Ол Жапонияда екінші орынмен аяқтады, бұл Шумахерге Әлем Чемпионатын жеңіп беруге әкелді, және маусымды аяқтаған Малайзияда төртінші орын алды. Сондай-ақ, ол бұрынғы жылғы нәтижелері жеңіске деген құштарлығын арттырды деп, бәсекеге түсуге деген қысымның азайғанын айтты. Маусым Хаккинен үшін қиын басталды, өйткені ол Австралиядағы ашылу кезеңінде машинасының ілінісі бұзылуынан кейін, машинасы дөңгелек тосқауылына қатты соқтығып, зейнеткерлікке кетуге мәжбүр болды. McLaren машиналары Малайзияда өте жай болды, Хаккинен 6-шы орында аяқтады. Ол Бразилиядағы келесі жарыстан шығып қалды, өйткені оның машинасы старттық желіде тоқтады. Сан-Марино Гран-приінде қосымша ұпайлар жинады. Испания Гран-приінде Хаккинен маусымдағы алғашқы жеңісіне жақын болды, бірақ жарыстың соңғы айналымында оның машинасының біліктері бұзылып, тоғызыншы орынға ие болды. Ол Австрияда да қатарынан зейнеткерлікке кетуге мәжбүр болды, өйткені оның машинасы старттық желіде тоқтады, ал Монакода оның машинасының рульдік басқаруы жарыстың он бес айналымынан кейін бұзылды. Канадада өткен келесі жарыста Хаккинен маусымдағы алғашқы подиумын үшінші орынмен иеленді. Ол Еуропа Гран-приінде алтыншы орынды алды және машинасының беріліс қорабында проблема туындағандықтан Франция Гран-приіне қатыса алмады. Дегенмен, бұл Хаккинен үшін қысқаша өзгеру болды, өйткені ол Ұлыбритания Гран-приінде жеңіске жетті. Ол Германияда қозғалтқышы бұзылуынан тағы бір рет зейнеткерлікке кетуге мәжбүр болды, кейіннен Венгрияда бесінші, ал Бельгияда төртінші орынды алды. Оның орнын 2002 жылы отандасы Кими Райкконен басты. Кейіннен Хаккинен 1995 жылғы Австралия Гран-приі мен 2001 жылғы Австралия Гран-приі кезіндегі жаттығулардағы апаттардан қорқу және жарыста жеңіске жету үшін бәсекеге түсуге деген құштарлықтың жоғалуы факторлар болғанын мәлімдеді. Ол жарыста тағы бір рет беріліс қорабының бұзылуына байланысты шығып қалды. Ол АҚШ-та жеңіске жетті, grid жазасын алғанына қарамастан, және Жапонияда төртінші орынмен маусымды аяқтады. Хаккинен 37 ұпаймен жүргізушілер чемпионатында маусымды бесінші орында аяқтады. Қазан айында Хаккинен алғаш рет Canal Digital арнасының комментаторы ретінде Америка Құрама Штаттарының Гран-приінде пайда болды. 2002 жылдың желтоқсан айында Хаккинен өзінің көмекшісі Арто Капаненмен Mitsubishi Lancer Evolution WRC2 машинасын айдап, Финляндия ралли чемпионатына қатысатыны жарияланды. Ол сондай-ақ, толық уақытты раллиге ауыспайтынын және жүргізушілерді басқару туралы білім алмағанын айтты, бірақ кейіннен ол бірінші екі орында болса, ралли жарыстарына көбірек қатысатынын айтты. Арктикалық раллиде дебют жасағанда, Хаккинен командасы дөңгелек ауыстырғандықтан төрт минутқа кешіктірілді және ақырында 30-шы орынды иеленді. Ол 2004 жылы тағы да Toyota Corolla машинасын басқарып, Risto Pietiläinen [fi]мен бірге жарысқа қатысып, жетінші орынды иеленді. 2004 жылы Хаккинен Формула-1 командасына Хуан Пабло Монтойяның бос орнын толтыру үшін қайта оралу мүмкіндігі туралы әңгімелер тарады. Мамыр айында McLaren командасының басшысы Рон Деннис бұл әңгімелерді жоққа шығарды, Хаккиненнің қайта оралуға дайын емесін айтты. Хаккинен BAR және Williams командаларымен келісімдер жасады және 2005 жылы Формула-1 командасына қайта оралмау туралы шешім қабылдады: "Уақыт өте келе реакциям баяулап, көруім нашарлайтынын ескерсек, Формула-1 машинасына қайта оралу мүмкін емес – бұл өмір".
Häkkinen finished in second position at the European Grand Prix, having traded the lead position with Schumacher throughout the race. He followed up the result by taking sixth place at Monaco, fourth in Canada and a podium finish with second position in France. The day after the French Grand Prix, it was announced that Häkkinen would remain at McLaren for 2001. Häkkinen won the following race held in Austria, although his team were stripped of constructors' points due to a missing seal on the electronic control unit in Häkkinen's car. He took another podium finish with a second place in Germany, and later had another victory at the Hungarian Grand Prix where he took the lead of the World Drivers' Championship from Schumacher. Häkkinen raced to his second consecutive victory in Belgium, which included a simultaneous pass on Schumacher and Ricardo Zonta in the Kemmel straight. Häkkinen later took second place in Italy, and retired with an engine failure in the United States. He rounded off the year with a second place in Japan where he conceded the World Championship to Schumacher, and held fourth position in the season closing race held in Malaysia. He also added that he was under less pressure to compete, saying that results over the previous year increased his desire to win. The season started badly for Häkkinen, as he was forced into retirement in the opening round held in Australia due to a failure with his car's suspension resulting in his car spinning violently into a tyre barrier. The McLaren cars were off the pace in Malaysia, with Häkkinen managing to end at the 6th place. He retired from the following race in Brazil when his car stalled on the starting grid, Further points came at the San Marino Grand Prix. At the Spanish Grand Prix, Häkkinen looked on course to win his first victory of the season, until the final lap of the race, when his car was hampered with a clutch failure and was classified ninth. He suffered further consecutive retirements in Austria where he stalled his car on the starting grid, and Monaco where his car's steering failed after fifteen laps of the race. At the following race held in Canada, Häkkinen took his first podium of the season with a third place finish. He finished sixth at the European Grand Prix, and was unable to start the French Grand Prix as his car developed a gearbox problem. However, this marked a brief turning point for Häkkinen as he gained a victory in the British Grand Prix. He was forced into another retirement in Germany when his engine failed, later managing fifth position in Hungary and fourth place in Belgium. His seat was taken by fellow countryman Kimi Räikkönen in 2002. Häkkinen later stated that fear after crashes during practice for the 1995 Australian Grand Prix and the 2001 Australian Grand Prix as well as a loss of a desire to compete for race victories were factors. He was forced into another retirement during the race due to a gearbox issue. He raced to his final victory of his career in the United States despite incurring a grid penalty, and ended the season with a fourth place finish in Japan. Häkkinen finished the season fifth in the Drivers' Championship, with 37 points. In October, Häkkinen made his first appearance as a commentator for pay for view channel Canal Digital at the United States Grand Prix. In December 2002, it was announced that Häkkinen would be participating in the Finnish Rally Championship driving a Mitsubishi Lancer Evolution WRC2 with his co driver Arto Kapanen. He also stated that he would not move full time into rallying and learn about driver control, although he later stated he would enter more rally events if he finished within the top two. Making his debut in the Arctic Rally, Häkkinen was delayed by four minutes as his team changed a tyre and eventually finished 30th. He once again entered the event in 2004 driving a Toyota Corolla with co driver Risto Pietiläinen [fi] and finished seventh. During 2004, rumors circulated that Häkkinen was making a possible return to Formula One to fill in the vacant Williams seat left by Juan Pablo Montoya. In May, McLaren team principal Ron Dennis dismissed the rumors, stating that Häkkinen was not prepared for a comeback. Häkkinen held talks with BAR and Williams and later decided against returning to Formula One saying in 2005: "It's impossible to think that I would race a Formula One car again because as time passes my reactions become slower and my eyesight gets worse – that's life".
2005 жыл
2004 жылдың 6 қарашасында Хаккиненнің 2005 жылғы маусымда HWA командасы үшін Deutsche Tourenwagen Masters (DTM) сериясында тұңғыш рет өнер көрсететіндігі туралы хабарланды. Оған Гари Паффет, Жан Алеси және Бернд Шнайдер де қосылды. 2001 жылдың шілдесінде Брно трассасында Шнайдермен бірге Хаккиненнің экскурсиялық автомобильдер жүргізу тәжірибесі болды. Қаңтар айында Хаккинен тағы да Арктика раллиіне Тойота Королламен бірге Ристо Питиляйненмен қатысты. Хаккинен 11-ші кезеңде жолдан шығып, жарыстан шықты. Дебюттік маусымы жақсы басталды: ол Хоккенхаймрингтегі алғашқы жарыста сегізінші орынды иеленді; ал келесі жарыста EuroSpeedway Lausitz, DTM мансабындағы алғашқы подиумға көтерілді. Екі аптадан кейін Спа-Франкоршампта Хаккинен поул-позициямен біліктілікке ие болды және кейіннен DTM-де алғашқы жеңісін тек үш старттан кейін тойлады. Алғашқы табысқа қарамастан, ол келесі үш жарыста ұпай жинамады, оның ішінде Ошерслебен мен Норисрингте қатарынан жарыстан шықты. Кейін ол Нюрбургрингте өткен жарыста тағы бір ұпай жинады, одан кейінгі екі жарыста қатарынан 12-орынды иеленді. 2005 жылғы маусымды Хаккинен Стамбул паркінде екінші орынға ие болып аяқтады, ал Хоккенхаймда 15-орынды алды. Хаккинен маусымды жүргізушілер чемпионатында 30 ұпаймен бесінші орынға аяқтады. Оған Алеси, Шпенглер және Джейми Грин де қосылды. Келесі маусымда Хаккинен чемпиондық атақты жеңуді мақсат етті, бірақ Audi-дің бәсекелестігі титулды күрес қиынға соғады деп сенді. DTM-ден тыс уақытта Хаккинен төртінші Арктика раллиіне қатысып, Mitsubishi Lancer Evolution VII-ді Risto Pietiläinenмен бірге жүргізді. Ол жалпы есепте 36-шы орынды иеленді. Оның маусымы жақсы басталды: Хоккенхаймда өткен алғашқы жарыста ол төртінші орынды иеленді; ал келесі жарыста Лаузицте өткен EuroSpeedway-де ол үшінші орынмен маусымның алғашқы подиумына жетті. Хаккинен келесі екі жарыста ұпай жинамады, бірақ кейіннен Нориссингте үшінші орын алып, тағы бір подиумға шықты. Келесі үш жарыста ол көп ұпай жинауға мүмкіндік бермеді, бірақ ол Бугатти трассасында тағы бір подиумға ие болды. Хаккинен өзінің маусымын Хоккенхаймрингте жарыстан шыққанда аяқтады, өйткені оның көлігінің диффузоры зақымдалды. Хаккинен 25 ұпай жинап, жүргізушілер чемпионатында жылды алтыншы орынмен аяқтады. Дайындық үшін Хаккинен McLaren Technology Centre-де Formula One-нің қайта қаралған ережелерімен танысу үшін уақыт өткізді. 2017 жылғы ретроспективті сұхбатында Хаккинен 2007 жылғы маусымда қайта оралу үшін Макларенмен алдын ала келіссөздер жүргізгенін айтты. Алайда, ол сынақта Маклареннің машинасымен болған проблемалардан ренжіді, бұл оған бірінші кезекте демалыс алған себептерін еске салды, сондықтан жоспарлар құлдырап кетті. Бұл жобаға Шпенглер, Грин және Шнайдлер де қосылды. Хаккинен 2006 жылы команданың әлеуетін іске асырмағанын және 2007 жылы өз нәтижелерін жақсартуға бағытталғандығын мәлімдеді. Ол келесі жарыста Брэндс-Хатчта төртінші орынға ие болды және Норрисрингте тоғызыншы орынға ие болды. Хаккинен Муджеллода 15-ші орыннан бастағаннан кейін маусымдағы екінші жеңісін алды. Кейіннен ол Зандвортта 7-орынды иеленді, ал кейін Нюрбургрингте 10-орынды иеленді. Каталонияда өткен жарыста Хаккинен Audi жүргізушісі Мартин Томчикпен соқтығысты. Хаккинен 20 000 евро айыппұл төледі, келесі турда он орынды айыппұл алды және жарыстан шығарылды. Ол маусымды Хоккенхаймрингте 17-орынмен аяқтады. Хаккинен 22 ұпаймен чемпионатта 7-орынды иеленді. Ол бұл шешімнің "ең оңай шешім емес" екенін айтты, бірақ "жарыстар менің қанымда әлі де бар және бұл шешім мені ойын-сауық үшін жарысқа қатысудан бас тартады дегенді білдірмейді" деп қосты. 2008 жылдың қарашасында Хаккиненнің жүргізушілерді басқару бойынша жаңа мансапқа кірісетіндігі және Дидье Котонмен бірге Aces Associate Group фирмасында жұмыс істейтіндігі туралы хабарланды. 2009 жылы қаңтарда Хаккинен өзінің бесінші Арктика раллиі жарысына Mitsubishi Lancer Evolution IX машинасын жүргізуші Илька Кивимакимен бірге қатысып, жалпы 19-шы орынды иеленді. Хаккинен спорттық автокөліктерде дебютін 2011 жылдың қарашасында Team AMG China Mercedes Benz SLS AMG-ге кірген кезде, Ланс Дэвид Арнольд және Ченг Конгфумен бірге Чжухайдың 6 сағаттық жарысында Континенттік аралық Ле-Манс кубогына қатысты. Іс-шара барысында команда екі сағат жұмыс істегеннен кейін жарыстан шықты. 2013 жылдың қазан айында Хаккинен Чжухай халықаралық трассасында өткен екі жарыста GT Asia сериясына қатысты. Хаккинен алтыншы орыннан бастаған алғашқы жарыста жеңіске жетті. Жеңіс нәтижесінде екінші жарыста міндетті пит-стоп кезінде 15 секундтық айып салынды және төртінші орынды иеленді. 2017 жылдың 16 наурызында McLaren Хаккиненнің командаға серіктес елші ретінде қайта қосылғанын жариялады. 2021 жылдың қарашасында Хаккинен McLaren IndyCar жүргізушісі Пато О'Уордты McLaren MCL35M машинасымен сынақтан өтуге дайындауға көмектесті, О'Уордты Лагуна Секадағы чемпиондық атақты жеңген MP4/13 машинасымен таныстырды. 2019 жылдың тамызында Хаккинен 2019 жылғы Сузука 10 сағаттық жарысына қатысты, бұл 2019 жылғы Континенттік GT Challenge-дің төртінші кезеңі болды. Ол екі мәрте Super Formula чемпионы Хироаки Ишиура және жапондық Formula 3 жүргізушісі Кацуаки Куботамен бірге Planex Smacam Racing командасы үшін McLaren 720S GT3 машинасымен жүргізді. 2022 жылдың 5-6 ақпанында Хаккинен және Эмма Кимиляйнен Team Finland үшін Race of Champions жарысында бірге өнер көрсетті. Ол 2023 жылы да жарысқа қатысуға белсенді, Формула-1 жүргізушісі Валттери Боттаспен бірге өнер көрсетеді, ол бастапқыда 2022 жылғы басылымда оның серігі болуға ниеттенген, бірақ кейін бас тартты. 2021 жылдың желтоқсанында Хаккинен спорттық телеарна Viaplay үшін Формула-1 аналитигі ретінде тағайындалды. 2022 жылдан бастап Хаккинен Гран-придегі аналитиктердің тұрақты тобының мүшесі болды. Аналитиктер тобында Хаккиненге Дэвид Култхард және Жос Верстаппен де қосылды.
Жүргізу стилі мен тұлғасы
Журналист Питер Виндзор F1 Racing журналындағы мақала үшін Хаккиненнің жүргізу стилін талдап, Хаккиненнің машинасы артқы бөлігімен сырғанап (oversteer) жүргізуге бейім екенін, бұл оны жылғақ беттерде жылдамдатып, «күйреуге дайын» (tail happy) машиналарды оған қолайлы еткенін жазды. Бұл оған орташа жылдамдықтағы бұрылыстардағы трассаларда жақсы өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Картингпен айналысқан кезінде Хаккинен сол аяғымен тежегішті басқаруды әдетке айналдырды. DTM жарысына қатысқанда ол оң аяғын пайдалануға қайта көшті, бірақ бұл стильге бейімдесе алмады және 2006 жылдың ортасында қайта сол аяғымен тежеуге көшті. Ол «маусым соңында жақсы өнер көрсететін жүргізуші» ретінде танылды; маусымның екінші жартысы Хаккиненге бұл трассаларда тәжірибе жинауға және машинасын өзінің қалауынша реттеуге уақыт берді. Ньюи Хаккиненнің отадасы, шәкірт және болашақ McLaren жүргізушісі Кими Райкконеннің машинаны жетілдіруге ұқсас көзқарас танытқанын айтты. Зейнеткерлікке шыққаннан бері ол жиі Формула-1 тарихындағы ең ұлы жүргізушілердің бірі деп дауыс беріледі. Майкл Шумахер Хаккиненмен жарысқанда ең көп әсер алғанын мәлімдеді. 1998 жылы Хаккинен бұрынғы тележурналист Эрья Хонканенге үйленді. Олардың бір ұлы мен бір қызы бар. 2008 жылы олар ажырасып кетті. Хаккиненнің чехиялық екінші әйелі Маркета Ремешовадан екі қызы мен бір ұлы бар. 2006 жылдың қыркүйегінде Хаккинен Diageo компаниясының «Жауапкершілікпен ішу» жаһандық елшісі ретінде Johnnie Walker компаниясына қосылды, жауапкершілікпен ішу туралы насихат жүргізді. Сондай-ақ, ол ұйымның мас күйде көлік жүргізудің алдын алу үшін тұтынушылардың міндеттемелерін тарату мақсатындағы «Патқа қосылыңыз» науқанын басқарды. Ол сонымен қатар Mercedes Benz және UBS брендтерінің елшісі. 2016 жылы ол Nokian Tyres компаниясының ресми бренд-аршашысы атанды.