Сент-Мер-Эглиз: Тарихы мен Екінші дүниежүзілік соғыстағы рөлі

Кіріспе

Сент-Мер-Эглиз (sɛ̃t mɛʁ eɡliz) – Нормандиядағы Манш департаментінің солтүстік-батысында орналасқан Франция коммунасы. 2016 жылдың 1 қаңтарында бұрынғы Бёзвиль-о-Плен, Шеф-дю-Пон, Экокеневиль және Фукарвиль коммуналары Сент-Мер-Эглиз коммунасына қосылды. 2019 жылдың 1 қаңтарында бұрынғы Каркебю және Равеновиль коммуналары да Сент-Мер-Эглиз коммунасына қосылды.

География

Сент-Мер-Эглиз Котентин түбегіндегі жазық аймақта орналасқан, жергілікті халық оны Le Plain деп атайды (стандартты француз тіліндегі la plaine емес). Le Plain батысында Мердерет өзенімен, шығысында Англия арнасымен, солтүстігінде Валонь және оңтүстігінде Карантан муниципалитеттерімен шектеседі. Сент-Мер-Эглизден басқа, жазықтың маңызды қалаларының бірі Монтебур, ал жағалауында Юта-Бич орналасқан. Котентин түбегінің көп бөлігі Арморика массивіне жатса да, жазық Париж бассейнінің бөлігі болып табылады. Синемурий кезеңінен қалған сазды әктас.

Тарих

Он бірінші ғасырда негізі салынған, ең алғашқы жазбаларда (1080–1082) Санкте Мари Эклезия деген атау кездеседі, бұл латын тілінде "Қасиетті Мария шіркеуі" дегенді білдіреді, ал нормандық француз тілінде жазылған кейінгі құжатта (1317) Санкте Мариглиз деп аталады. Қазіргі французша атау мағынасы екіұшты, сонымен қатар "Қасиетті Ана шіркеуі" деген мағынаны да білдіреді. Қала Жүз жылдық соғысқа және Діни соғыстарға қатысқан.

D-Day шайқасы

Қала екінші дүниежүзілік соғыста Нормандияға қону операциясында маңызды рөл атқарды, себебі ол N13 тас жолының ортасында орналасқан еді, осы жол арқылы немістер одақтастардың Юта және Омаха жағалауларына түскендеріне қарсы шабуыл жасауға тырысқан болар еді. 1944 жылдың 6 маусымының таңында АҚШ-тың 82-ші және 101-ші әуе десанттық дивизияларының біріккен бөлімдері «Миссия Бостон» операциясы аясында қаланы басып алды, осылайша қала шабуыл барысында азат етілген алғашқы қалалардың біріне айналды. Ерте таңда, шамамен сағат 1:40-та жасалған әуе десанттары ауыр жарақаттарға әкеп соқты. Сол түні қаладағы бірнеше ғимарат өртеніп, аспанды жарықтандырып, төмен түсіп келе жатқан десантшыларды оңай нысанаға айналдырды. Кейбіреулері өрттен қаза тапты. Көптеген десантшылар ағаштар мен бағаналарға ілініп қалған күйі атылып өлтірілді. Белгілі бір оқиғада 505-ші парашюттік жаяу әскер полкінің десантшысы Джон Стилдің парашюты қалалық шіркеудің мұнарасына ілініп қалды. Ол екі сағат бойы өлгендей болып тұрып, немістер оны тұтқынға алғанша күтті. Кейін Стил қашып, өз дивизиясына қайта қосылды, АҚШ әскерлерінің 3-ші батальоны, 505-ші парашюттік жаяу әскер полкі ауылға шабуыл жасап, 30 неміс әскерін тұтқынға алды және 11-ін өлтірді. Бұл оқиға «Ең ұзақ күн» фильмінде актер Ред Баттонс бейнесінде көрсетілген. Сағат 5-те 505-ші ПИР-дің подполковнигі Эдвард Краузе басқаратын күштер қаланы аз қарсылықпен басып алды. Дегенмен, неміс гарнизоны шатасып, түнге дейін шегініп кеткен болуы мүмкін. Бірақ, күні бойы және келесі күні немістердің қарсы шабуылдары күшейді. Аз қаруланған әскерлер 7 маусым күні түстен кейін Юта жағалауынан келген танктермен күшейтілгенге дейін қаланы ұстап тұрды. Краузе мен подполковник Бенджамин Х. Вандерворт қаланы басып алу кезінде көрсеткен батылдығы үшін «Құрметті қызмет ордені»мен марапатталды. Сержант Джордж Боулер Таллидж III «Қола жұлдыз» алды; оның ата-анасы Таллиджтің үйге жазған хаттары мен Киелі кітаптан алынған үзінділерден құралған «Десантшының сенімі» атты жинақты 1995 жылға дейін 82-ші әуе десанттық дивизиясының арасында таратты. 70-ші танк батальонының 2-ші лейтенанты Томас Джей Тайг 7 маусым күні таңертең неміс артиллериясының оғына түскен кезде қаза тапты; ол қаза болғаннан кейін «Күміс жұлдыз» орденімен марапатталды. Парашютші Генри Лангрер «Ең ұзақ күн» романында айтылғандай, жылыжайдың шатырынан құлап түсті. 2007 жылдың 6 қарашасында Франция президенті Николя Саркози оған және тағы бес адамға «Құрмет легионы» медалін табыс етті.

The town played a significant part in the World War II Normandy landings because of its position in the middle of route N13, which the Germans would have used to counterattack Allied landings on Utah and Omaha Beaches. In the early morning of 6 June 1944, mixed units of the U. S. 82nd Airborne and U. S. 101st Airborne Divisions occupied the town in Mission Boston, making it one of the first towns liberated in the invasion. The early airborne landings, at about 1:40 a. m., resulted in heavy casualties. Some buildings in town caught fire that night, illuminating the sky, and making easy targets of the descending men. Some were killed by the fire. Many hanging from trees and utility poles were shot. A well known incident involved paratrooper John Steele of the 505th Parachute Infantry Regiment (PIR), whose parachute caught on the spire of the town church. He hung there for two hours, pretending to be dead until the Germans took him prisoner. Steele later escaped and rejoined his division when U. S. troops of the 3rd Battalion, 505th Parachute Infantry Regiment attacked the village, capturing 30 Germans and killing 11. The incident was portrayed in the movie The Longest Day by actor Red Buttons. At 5 a. m., a force led by Lieutenant Colonel Edward C. Krause of the 505th PIR took the town with little resistance. Allegedly, the German garrison was confused and had retired for the night. However, heavy German counterattacks began later in the day and into the next. The lightly armed troops held the town until reinforced by tanks from nearby Utah Beach in the afternoon of 7June. Krause and Lieutenant Colonel Benjamin H. Vandervoort received the Distinguished Service Cross for their actions during the capture of the town. Sgt. George Bowler Tullidge III received the Bronze Star; his parents would distribute A Paratrooper's Faith, a collection of Tullidge's letters home plus Bible verses, throughout the 82nd Airborne until 1995. 2nd Lt. Thomas J. Tighe of the 70th Tank Battalion was killed when his tank was hit by German artillery fire on the morning of June 7; he received the Silver Star posthumously. Paratrooper Henry Langrehr crashed through a greenhouse roof, as retold in The Longest Day. On 6November 2007, he received the Legion of Honour medal from the President of France, Nicolas Sarkozy along with five other men.

Көрікті жерлер

Бүгінде Сайнт-Мер-Эглис туризмі D күні шабуылындағы рөліне ортасталған. Мұнда көптеген шағын мұражайлар (мысалы, Әуе десанттық мұражайы) және Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты сувенирлік дүкендер мен тамақтанатын орындар бар. Шіркеудің мұнарасынан Джон Стилдің оқиғасын еске түсіретін манекен парашютші ілінген. Шіркеудің артында қасиетті Меванға (Saint Méen) арналған, паломниктердің айтуынша, емдік қасиеттері бар бұлақ орналасқан. Сайнт-Мер-Эглис ағылшын ауылы Стурминстер Маршаллмен бауырласып, достасқан.