Кіріспе
Ирландияның Клэр округіндегі мұралық темір жол. Батыс Клэр темір жолы (WCR) бастапқыда 1887 және 1961 жылдар аралығында Ирландияның Клэр округінде жұмыс істеді. Бұл 3 фут тарамды темір жол округтың орталығы – Эннис қаласынан басталып, Батыс Клэр жағалауындағы көптеген аялдамалар арқылы өтіп, Килруш және Килкидегі екі терминал станциясына жетті. Бағыттар Мояста бұрылысында екіге бөлінді. Бұл жүйе Ирландиядағы соңғы тарамды жолаушылар темір жолы болды және Эннис қаласындағы негізгі темір жол желісімен байланысты. Бүгінде сол станцияда Лимерик және Галвей қалаларына автобус және пойыз қатынасы бар. Аралық аялдамаларға Эннистимон, Лахинч және Миллтаун Малбей кірді. Мұраны сақтау қоғамы Мояста бұрылысындағы станцияда темір жол мұражайын ұстап тұр, және 1990 жылдары дизельді локомотивтермен, ал 2009 жылдан бастап бу локомотивтерімен жолаушылар тасымалданатын мұралық желінің бөлігін қайта ашты. Темір жол уақытты дұрыс сақтамауымен әйгілі болды, бұл сот процесіне және танымал әзіл әнге әкеп соқты.
The West Clare Railway (WCR) originally operated in County Clare, Ireland, between 1887 and 1961. This 3 feet narrow gauge railway ran from the county town of Ennis, via numerous stopping points along the West Clare coast to two termini, at Kilrush and Kilkee, with the routes diverging at Moyasta Junction. The system was the last operating narrow gauge passenger system in Ireland and connected with the mainline rail system at Ennis, where a station still stands today for bus and train services to Limerick and Galway. Intermediate stops included Ennistymon, Lahinch and Milltown Malbay. A preservation society maintains a railway museum at Moyasta Junction station, and successfully re opened a section of the railway as a passenger carrying heritage line with diesel traction in the 1990s, and with steam motive power from 2009. The Railway was notorious for poor timekeeping, resulting in litigation and a celebrated comic song.
Құрылыс
Аштық аяқталды және жергілікті бизнестерде жаңа өсім пайда болды. Британ үкіметі Ирландия батысын қалпына келтіруге көмектесу үшін жақсартылған теміржол жүйесінің қажеттігін анықтады. Вест-Клэр темір жолы мен Оңтүстік Клэр темір жолы жеке компаниялармен салынды, бірақ іс жүзінде Вест-Клэр темір жолы бүкіл желіні пайдаланды. Желілер Миллтаун Малбейде қиылысты. Біраз уақыттан кейін бүкіл желі Вест-Клэр темір жолы деп белгілі болды.
Батыс Клэр темір жолы
Батыс Клэр темір жолы Эннис пен Миллтаун Малбей арасында Оңтүстік Клэр темір жолынан бірнеше жыл бұрын салынған. Алғашқы қазылым 1885 жылғы 26 қаңтарда Миллтаун Малбейде Чарльз Стюарт Парнелл, М. П. жасаған, бірақ желідегі нақты жұмыс 1884 жылғы қарашада басталған. 1887 жылғы ақпан айының соңында Атенри және Эннис темір жолы (A&E) Батыс Клэр темір жолының бұрын талап еткен, бірақ әлі өзі үшін салмаған жерлерге кіруіне тыйым салу туралы талап қойды. 1887 жылғы наурыз айында бұл мәселе төрелікке берілді. Батыс Клэр темір жолы бастапқыда жерге құрылыс салу құқығы үшін жылына 51 фунт стерлинг төлеуге келісті, ал 1888 жылғы 27 маусымда қол жеткізілген екінші келісім бойынша Батыс Клэр темір жолы жерді пайдалану үшін A&E (кейін Уотерфорд, Лимерик және Батыс темір жолының бір бөлігі болған) компаниясына жылына 60 фунт стерлингтен жалға төлеуге міндеттелді. Желі 1887 жылғы 2 шілдеде ашылды. Желі құрылысының ескертпелері 1887 жылғы желтоқсан айында жабылды.
Оңтүстік Клэр темір жолы
Оңтүстік Клэр темір жолы Миллтаун Малбейден Килрушке дейін, Каппаг пирсі (Килруш пирсі) және Килруш доктарына дейін, Моястадан Килкиге дейінгі тармақпен кеңейтім жасады. Жол 1889 жылы ұсынылып, кеңейтім жұмыстары 1890 жылғы қазан айында басталды және 1892 жылғы 11 мамырда ашылды. Кеңейтімді Батыс Клэр темір жолы жүргізді, ал бастапқыда нашар қызмет көрсету және уақытты сақтауда қиындықтар болды, бірақ кейін жақсарды. 1894 жылы теміржолдың жылдық мәжілісінде ұсынылған баяндамада қызметтегі кейбір бұзушылықтар Сауда кеңесінің жекелеген жол жүргізуші және жүк пойыздарын аралас пойыздардан гөрі бөлек жүргізу туралы талабымен байланысты болды. Оның шешімі кейіннен екі айдан соң Клэр Спринг Ассизисінде теміржол компаниясы шағымданған кезде, Rt. Hon. Барон Кристофер Паллес тарапынан қолдау тапты. Осы кезде Френчтің басында әннің идеясы пайда болды: "Егер Килкиге баруға ниеттенсеңіз, теңіз арқылы бару керек" деген шумақ сотта қайталанды, бірақ ол әннің соңғы нұсқасына енбеді. Теміржолдың сот істеріне қарсы әрекет ету саясаты сәтсіз болды. Перси Френч ісімен бір күні қаралған тағы бір істе Лимериктен келген Мэри Энн Батлер ханым Эннистегі теміржол платформасында есек шағып жарақат алғандықтан теміржолды сәтті сотқа берді.
Құрастыру және мемлекет иелігіне беру
1925 жылы компания Ұлы Оңтүстік теміржолдарына қосылды. 1945 жылы GSR Córas Iompair Éireann компаниясымен біріктірілді. Сол жылы теміржолды автокөлік қызметімен алмастыру мүмкіндігін зерттеу үшін жергілікті кәсіпорындардың сауалнамасы жүргізілді. Жергілікті жақтастар теміржолдың стандартты ирландтық өлшемге дейін өзгертілуін ұсынды, бірақ CIÉ бұл ұсынысты қымбатқа түсетініне байланысты қабылдамады.
Бу локомотивтері
Вест-Клэр темір жолы он сегіз бу локомотивінен тұратын паркпен жұмыс істеді. Локомотивтерді қолданудан шығарғанда нөмірлері қайта берілгендіктен, кейбір тарихи шатасулар туындады. Төмендегі кестедегі әрбір жазба – жеке локомотив, тіпті парктің нөмірлері қайталанған жағдайда да.
НомерАтауыКласс (GSR)Класс Дөңгелектердің орналасуыҚұрылған жылыЕскермелер1Original0 6 0T1886 BagnallАлғашқы төрт танк локомотивтері тым жеңіл болды; 1912 жылы жойылды.2Original0 6 0T1886 BagnallАлғашқы төрт танк локомотивтері тым жеңіл болды; 1900 жылы жойылды.3ClifdenOriginal0 6 0T1887 BagnallАлғашқы төрт танк локомотивтері тым жеңіл болды; 1915 жылы жойылды.4BesboroughOriginal0 6 0T1887 BagnallАлғашқы төрт танк локомотивтері тым жеңіл болды; 1901 жылы жойылды.5Slieve CallanIN15C0 6 2T1892 Dübs & Co2009 жылдан бері WCR-де қалпына келтіріліп, пайдалануда.6Saint SenanIN15C0 6 2T1892 Dübs & Co5 нөміріндегі сақталған локомотивтің тікелей көшірмесі.7Lady InchiquinIN15C0 6 2T1892 Dübs & Co5 нөміріндегі сақталған локомотивтің тікелей көшірмесі.8LisdoonvarnaPN12C2 6 2TDübs & Co9FergusPN12C2 6 2TT Green2EnnisPN12C2 6 2TT Green4LiscannorPN12C2 6 2TT Green10LahinchBN110C4 6 0TKerr, Stuart & Co11KilkeeBN211C4 6 0TBagnall1KilrushBN31C4 6 0THunslet3EnnistymonBN43C4 6 0THunslet7MalbayBN43C4 6 0THunslet62 6 0THunsletЖабылуға аздан кейін қолданылған.82 6 0THunsletЖабылуға аздан кейін қолданылған.
Жабылу
Жолаушылар тасымалын дизельдендіру 1952 жылы, ал жүк тасымалын 1953 жылы жүргізілгеніне қарамастан, жүйе әлі де жабық қалды. 1960 жылдың 27 қыркүйегінде CIÉ 1961 жылдың 1 ақпанынан бастап жабылатыны туралы хабарлады. CIÉ Вест-Клэр желісі едәуір көлемде тасымал жүзеге асырғанына қарамастан, жылына 23 000 фунт стерлинг (2006 жылы шамамен 1,2 миллион еуро) зиян келтіріп отырғанын мәлімдеді. Желтоқсан айында желінің 1961 жылдың 1 қаңтарында толығымен жабылатыны жарияланды. Нәтижесінде, желі 1961 жылдың 31 қаңтарында жабылды, ал CIÉ 1961 жылдың 1 ақпанында желіні бөлшектеу жұмыстарын бастады. Жабылу кезінде Батыс Клэр темір жолы Ирландиядағы жолаушылар тасымалын ұсынатын соңғы тар темір жолы болды; ал Борд на Мона басқаратын бірнеше желілер торф өнеркәсібімен байланысты жұмысын жалғастыруда.
Сақтау және қайта ашу
1990 жылдардың ортасынан бастап, сақтау қоғамы бастапқы маршруттың бір бөлігін қайта жаңартуға күш салды. Бұл топ Мояста станциясын және жол төсегінің бөлігін сатып алуға қол жеткізді. Алан Киф Инжиниринг компаниясы жобалаған және WCR инженерлері жергілікті ағашпен жарақтандырған, қозғалыс бағытына параллель орналасқан орындықтары бар екі жаңа болат вагонда жолаушылар тасымалы қайта жаңартылды. Пойыздарды Ла-Манш туннелінің құрылысы үшін салынған шағын, бірақ қуатты дизель локомотиві тартты. 2009 жылдың 5 шілдесінде Батыс Клэр темір жолының түпнұсқалық No 5 Slieve Callan бу локомотиві Англиядағы Росс-он-Уайдағы Alan Keef Engineering Ltd компаниясы толық қалпына келтіргеннен кейін Мояста торабына Батыс Клэр темір жолына қайтарылды. Бұл локомотив бұрын Эннис қаласындағы теміржол станциясында көрме экспонаты ретінде орналасқан. Локомотив 14 шілдеде алғаш рет бумен іске қосылды, бұл 57 жылдан астам үзілістен кейін Батыс Клэр темір жолына буды қайта әкелді. Содан бері темір жол Ирландияның Bord na Móna компаниясынан көптеген пайдаланылмаған дизель локомотивтерін сатып алды; олар біртіндеп қалпына келтіріліп, қызметке қайта оралуда.
Қазіргі кездегі жылжымалы құрам
Slieve Callan паровозынан басқа, темір жолдың он екі дизельдік локомотиві бар, олардың екеуі қазіргі уақытта пайдалануда, ал қалғандары қалпына келтіруді күтуде. Пайдаланудағы локомотивтердің бірі – 4 дөңгелекті Channel Tunnel маневрлік локомотиві, екіншісі – 4 дөңгелекті бұрынғы Bord na Móna маневрлік локомотиві. Қалпына келтіруді күтіп тұрған тағы тоғыз Bord na Móna маневрлік локомотиві және 1948 жылға жуық шамадағы 6 дөңгелекті кен маневрлік локомотиві бар. Екі жолаушылар вагоны пайдалануда, сондай-ақ бір цистерна вагоны, төрт ашық платформалы вагон және төрт өшіру вагон сияқты түрлі техникалық қызмет көрсету көліктері де бар.
Жабылу
Мұражай темір жолы 2022 жылдың 1 маусымынан бастап одан әрі хабарланғанға дейін жабық. Музей 2024 жылы қайта ашылуы мүмкін.