Кіріспе

Hallands Nyheter – 1905 жылы Артур Лагерихн құрған швед газеті. Газет Фалькенберг қаласында шығарылады. Оның күнделікті таралымы 31 600 дана, және ол Stampen AB компаниясына тиесілі. Редакциялық беті «Орталық партияны» қолдайды. Газет аптасына алты күн, жексенбі күнін қоспағанда, күн сайын жарық көреді. Газетте шамамен 150 адам жұмыс істейді және жылдық кірісі 130 миллион швед кронасын құрайды. Бенгт Вендл – бас директор, ал Анна Карин Лит – бас редактор. Газет негізінен Фалькенберг және Варберг муниципалитеттерінде таратылады, ондағы үй шаруалықтарының 70% астамы жазылған. Газеттің редакциялық кеңселерi Фалькенберг, Варберг, Кунгсбакка және Халмстад қалаларында орналасқан. Ол аудио-журнал ретінде де таратылады. Stampen AB компаниясы 2005 жылы оны Centertidningar AB компаниясынан сатып алды. Алғашқыда Falkenbergs Posten деген атпен жарық көрген газет 1919 жылы Hallands Nyheter деп өзгертілді.

Тарих

Газет "Falkenbergs Posten" деп аталды және бастапқыда жарнамалық буклет болды. Оны баспагер Артур Лагерих құрды және алғашқы нөмірін 2 қазан 1905 жылы жариялады. Оған дейін, 13 қыркүйектен бастап үш үлгі данасын басып шығарды. Бірнеше данадан кейін газет қалыпты газет түріне келді. Ол аптасына үш рет шығарылды: дүйсенбі, сәрсенбі және жұма күндері. Газет төрт беттен тұрды. Ауылдық жерлерде пошта арқылы таратылды, ал қала тұрғындары белгілі бір орындардан ала немесе қосымша төлем жасап, үйіне жеткізіп алуға болатын. "Falkenbergs Posten" либералды газет болды, бұл консервативті, ірі "Falkenbergs Tidning" газетіне қарсы болды. 18 желтоқсанда Нильс Биерке газеттің серіктес иесі атанды. Ол 1909 жылға дейін екі рет газеттің бас редакторы болды. Газет қаржылық қиындықтарға тап болды және 1907 жылы акционерлік қоғамға айналды. Қаланың бірнеше кәсіпкері акциялар сатып алып, директорлар кеңесінің мүшелері болды. 1908 жылы Артур Лагерих ауырып қалды, ал Густав Адольф Янсон (көбінесе Густав Ад. Янсон деп жазылады) газет шығаруға рұқсат алды. Нильс Биерке газеттен кетті. 4 қаңтарда газет заманауи швед тілінде жазыла бастады. Дегенмен, қаржылық мәселелер шешілмеді. 1909 жылы газет басымдық акциялар шығарды, бірақ бұл жеткіліксіз болды және газет банкротқа ұшырады.

Қайта құру

Газеттің құрамына оның бұрынғы үш иесі кірді: А.Т. Тёрнгрен, Юлиус Мунссон және А. Андерссон. Алғашқы нөмірі 1909 жылғы 26 қарашада жарық көрді. Филип Пэрсон бас редактор қызметін атқарды және 1927 жылға дейін осы қызметін жалғастырды. 1911 жылғы қарашада Филип Пэрсонның әйелі Текла Пэрсон және Густав Ад. Янссон газеттің иегерлері болды. Филип бұрынғы банкроттыққа қатысқандықтан өзі иегер бола алмады. 1912 жылдан бастап газет сейсенбі, бейсенбі және сенбі күндері шыға бастады. Бұл өзгеріс пошта жөнелтілімімен үйлесу үшін жасалды, сондай-ақ Falkenbergs Tidning осы күндері жарық көрді.

Шаруалар қозғалысы қатысады

Жақында құрылған Ұлттық фермерлер одағы (Jordbrukarnas Riksförbund) Халландта газет шығаруды қалайды. 1919 жылғы 28 мамырда өткен жылдық мәжілісте Халландтағы баспасөзге әсер ету мүмкіндігін зерттеу туралы шешім қабылданды. Осының нәтижесінде фермерлер қозғалысының мүшелеріне тиесілі компания газетті сатып алды. Мақсаты – бүкіл округтің газеті болу еді. 1919 жылдың желтоқсан айында газет атын Hallands Nyheter (Халланд жаңалықтары) деп өзгертті. Осыған дейін газет Фалькенберг муниципалитетінің ауылдық аймақтарының газеті болып келген. Бұл жағдайдың өзгеруіне біраз уақыт кетті. Фалькенберг қаласында Falkenbergs Tidning әлі де басымдық танытты. Бірнеше жылдан кейін газет Ұлттық фермерлер одағының мұрагері – Фермерлер лигасының меншігіне өтті. Фермерлер қозғалысына тиесілі болуы газетке қаржылай көмек келтіріп қана қоймай, қозғалыстың байланыс желісі арқылы жаңалықтар алуға да мүмкіндік берді. Дегенмен, қаржылық жағдай алаңдаулы болып қала берді. Газет таралым аймағын кеңейте алмады. 1926 жылы оның таралымы 2000 дананы құрады. Осыған байланысты Фермерлер лигасы газетті бас директоры және бұрынғы иесі Густаф Адольф Янсонға қайта сатты. Янсон газеттің иесі ғана емес, сонымен қатар бас редакторы да болды. Янсон мен фермерлер қозғалысы арасында келісім жасалды. Қозғалыс газетке жазылу, жарнама беру және т.б. арқылы қолдау көрсетуді жалғастыруға уәде берді, егер газет олардың мөрін сақтап жүрсе. Сол жылы баспаханаға Halländska Lantmannatidningen басып шығару тапсырысы берілді, бұл компанияның жағдайын жақсартты. 1940 жылдары газет көлемі шағын болғанымен, 20 000 данаға дейін таралып, компанияға қажетті тұрақты табыс көзін қамтамасыз етті. 1930 жылы SLU bladet басып шығаруға тапсырыс беріліп, қаржылық жағдай одан да жақсарды. SLU bladet – Фермерлер лигасының жастар ұйымының мүшелік басылымы.

Газет Варбергте құрылады

1930 жылдың 12 тамызынан бастап газет жаңа баспаханада басыла бастады, бұрынғысы негізі қаланғаннан бері қолданылып келген. 1931 жылы газет дүйсенбі күндері шыға бастады, соның салдарынан аптасына төрт рет жарық көрді. Бұл қадамға бір жыл бұрын Falkenbergs Tidning газетінің жасаған ұқсас қадамы себеп болды. Сол жылы тағы бір маңызды өзгеріс болды. Газеттің жаңа редакциясы көршілес Варберг қаласында ашылды. Бастапқыда қиындықтар болғанымен, газет жергілікті бас редактор Аксель Е. Блисттің арқасында өсіп-дамды, ол шаруалар қозғалысымен жақсы байланысқа ие болған еді. Шаруалар қозғалысының қысымы кеңейтудің шешуші факторы болды. Hallands Nyheter газетіне, сондай-ақ шаруалар қозғалысына қаладағы Norra Hallands Tidning Vestkusten газетін сатып алу ұсынылды. Бірақ газет де, қозғалыс та мүдделілік танытпады. Жаңа кеңсе алғашқы жылдары қиындықтарға тап болды, себебі Саудагерлер одағы 1937 жылға дейін жаңа газетті бойкоттады. Газет, әсіресе айналасындағы ауылдық жерлерде өсіп-дамыды. 1970 жылдан бері Варбергте үстемдік құрып келеді. 1939 жылдан бастап газет аптасына алты күн таратылатын болды. Falkenbergs Tidning газетінің осындай қадамын жауап ретінде газет басылымды күндізгі уақыттан таңертеңгіге ауыстырды. Таралымы артты, 1939 жылы 7295 дананы құраса, алты жылдан кейін 10 825 данаға жетті. Газет 1943 жылы жаңа баспа машиналарын сатып алды. Бұл сатып алуға байланысты пікір қақтығыстары туды, себебі бұрынғыда ол соғыс кезінде нацистер басып алған норвегиялық Bergens Aftenblad газетіне тиесілі болған. Göteborgs Handels och Sjöfartstidning, Göteborgs Posten және Falkenbergs Tidning газеттері Германия Норвегияны басып алғандықтан, баспа машиналарын тым төмен бағаға сатып алуға мүмкіндік алғанын айтты. Ескі баспа машинасы Laholms tidning газетіне сатылды. Газеттер арасында шаруалар қозғалысымен байланысқа байланысты тығыз ынтымақтастық орнады. Газеттер мазмұнының көп бөлігін бір-бірімен бөлісіп отырды. Hallands Nyheter соғыс кезінде және одан кейінгі жылдары жақсы дамыса, оның бәсекелестері үшін жағдай оңай болмады. Варбергте орналасқан Norra Hallands Tidning Vestkusten және Varbergs Posten, сондай-ақ Falkenbergs Tidning газеттері жабылып, олардың орнына тағы бір консервативті газет – Hallands Dagblad басылымы құрылды. Бұл газет өз кезегінде 1959 жылы жабылды. Hallands Nyheter газетінің өсуі саяси бағыттың жұмсаруына әкелді.

Техникалық даму және жаңа иелер

Газет 1954 жылы клише машинасы сатып алды. Бұл машина оларға көптеген фотосуреттерді басып шығаруға мүмкіндік берді, ал 1956 жылы газет алғашқы толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін фотографты алды. Сол жылы телепринтер орнатылды. 1964 жылы газетке жаңа принтер әкелді, бұл жолы Данияның Næstved Tidende газетінен. Принтер 1966 жылы қолданысқа енгізілді. Hallands Nyheter 1958 жылы акционерлік қоғам ретінде қайта ұйымдастырылды. Густав Ад. Янсон басым акционер болып қала берді, ал оның әйелі мен балалары қалған акциялардың иегерлері болды. Янсон 1963 жылы қайтыс болғанда, оның ұлы Густав Янсон бас директор болып, ал Тюре Маттсон бас редактор болды. 1962-1966 жылдар аралығында (кейін 1980-1989 жылдар аралығында) газеттің Гетингеде жергілікті кеңсесі болды. 1965 жылы Хальмстадта және 1966 жылы Кунгсбаккада тағы бір кеңсе ашылды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдары газеттің қаржылық жағдайы нашарлады. Centertidningar AB 1975 жылы компанияның басым үлесін сатып алды. Арвид Йоханссон 1977 жылы бас редактор болып тағайындалды. Газет 1977 жылы фотожинақтау және тікелей литографиямен жұмыс бастады. 1981 жылы жаңа баспа машинасы сатып алынды. Жаңа принтерден кейін формат берлинерге өзгертілді және компьютерлерді енгізуге дайын болу үшін кеңсе жаңартылды. Hallandsposten-мен бірлескен принтер сатып алу бойынша келіссөздер сәтсіз аяқталды. 1982 жылға дейін Halland Nyheter газетінің бірінші бетінде жарнамалар жарияланды. Сол жылы Варбергтегі кеңсе жаңа ғимаратқа көшірілді, ал Фегенде жаңа кеңсе ашылды. 1986 жылы газет ABC tryck атты жергілікті баспа компаниясын сатып алды. Компания 1988 жылы Laholms tidning газетін басып шығара бастады. 1989 жылы алғаш рет Hallands Nyheter газетінің 30 000-нан астам данасы таратылды. 2005 жылы Centertidningar AB (соның ішінде Hallands Nyheter) компаниясын сатып алған Stampen газеттің иесі болды. 2007 жылдың 27 ақпанынан бастап газет Халмстадта таблоид форматында басылады. Газет Mediebolaget Västkusten, MBVK құрамына кіреді, ал оның серік газеті Hallandsposten.