Кіріспе

Америкалық «Монро институты» мен Hemi Sync технологиясын негіздеуші Роберт Аллан Монро (30 қазан 1915 – 17 наурыз 1995) – американдық радио хабар тарату саласының басшысы, сананың өзгерген күйлері туралы идеяларымен және осы идеяларды таратуды жалғастырып келе жатқан «Монро институтын» құруымен танымал болды. Оның 1971 жылғы «Денеден тыс саяхаттар» кітабы «денеден тыс тәжірибе» терминін танымал етуге септігін тигізді. Монро Hemi Sync-ті әзірледі, ол мидың қабілетін арттыруға көмектеседі деп санады. Ол орталық Вирджинияны қамтитын алғашқы кабельдік компания – «Джефферсон Кэбель корпорациясының» негізін қалаушылардың бірі болды.

Өмірбаян

Роберт Аллан Монро 1915 жылы Индиана штатында дүниеге келді және Кентукки штатының Лексингтон, Огайо штатының Колумбус қалаларында өсті. Оның анасы Джорджия Хелен Джордан Монро медициналық тәжірибеден қол үзген дәрігер, виолончельші және фортепианошы болған. Оның әкесі Роберт Эммет Монро – роман тілдерінің профессоры, ол жазғы Еуропа саяхаттарын ұйымдастырған. Монроның Дороти мен Пегги есімді екі үлкен қарындасы және дәрігер болған Эммет есімді кіші інісі болды. Монро ерте жасынан-ақ ұшу және музыкаға қызығушылық танытқан. «Соңғы саяхат» атты үшінші кітабында айтуынша, ол Огайо мемлекеттік университетінің екінші курсында бетке күйік тигендіктен ауруханаға жатып, оқудан қалып қойған. Колледжде бір жылға жуық үзілістен кейін, жұмыс іздеуге тырысып, жүк пойыздарында саяхаттайтын босқындардың қатарына қосылған. Ол Огайо штатына оралып, медицина, ағылшын тілі, инженерия және журналистика мамандықтарын оқығаннан кейін бітірген. 1937 жылы заңгердің қызы Жанеттке үйленсе, 1938 немесе 1939 жылы ажырасып кеткен. 1950 немесе 1951 жылы ол Мэри Эшвортқа үйленді, ол бұрын ажырасқан және Мария есімді қызы бар еді. Олар Бобтың жалғыз биологиялық баласы – қызы Лориді дүниеге әкелді. 1968 жылы олар ажырасып кетті. Содан кейін ол төрт баласы бар ажырасқан Нэнси Пенн Хоникаттқа үйленді. Олар 1992 жылдың 15 тамызында оның анасы кеуде безінен қатерлі ісікке шалдығып қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Монро жас кезінде асқазан жарасына шалдыққандықтан, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 4F (қызметке жарамсыз) санатына жатты. Соғыс жылдарында ол ұшу симуляторының прототипін жасаған өндіріс компаниясында жұмыс істеді. «Аргоси» журналында авиация туралы мақалалар жазып, Ұлттық аэронавтика қауымдастығына (NAA) жұмысқа орналасты, онда ол «Скрамбл!» атты апталық радио бағдарламасын дайындады. Бағдарламаның басты мақсаты – жастарды авиацияға қызықтыру болатын. 1953 жылы Монро RAM Enterprises компаниясын құрды, ол ай сайын 28 бағдарламаға дейін, негізінен драмалық және танымал викториналар шығарды. 1956 жылы компания адам санасына, соның ішінде ұйқы кезінде, әртүрлі дыбыс үлгілерінің әсерін зерттеу үшін Ғылыми-зерттеу және даму бөлімін құрды. Монроны әсіресе ұйқыда оқыну идеясы қызықтырды. Бұл компанияның коммерциялық қызметінде қолданылатын аудио өндіріс әдістерін жаңа салаға қолданудың табиғи бағыты болды. Мақсат – осындай білімді әдеттегіден гөрі тиімді пайдаланудың жолдарын табу болды және осы зерттеулердің нәтижелері халықаралық деңгейде танымал болды.

Денеден тыс алғашқы тәжірибелер

Өзінің айтуынша, Монро 1958 жылы ұйқы арқылы оқу тәжірибесі жасап жатқанда ерекше құбылысқа тап болды, ол денесінің қозғалмай қалуы мен дірілдеу сезімдерімен, сондай-ақ оған төмен бұрыштан жарқырап шағылысқан жарықпен бірге жүрді деп сипаттады. Монро келесі алты аптада осының тағы тоғыз рет қайталанғанын, нәтижесінде алғашқы денесінен шығу (ОБЭ) тәжірибесін басынан өткергенін айтты. Монро өзінің оқиғасын 1971 жылы "Денеден тыс сапарлар" атты кітабында жазды және адам санасы саласындағы белгілі зерттеушіге айналды. TMI-нің Gateway бағдарламасына алғашқы отыз жылда 20 000-нан астам адам қатысқан деп есептеледі. TMI сенімдер жүйесіне, дінге, саяси немесе әлеуметтік көзқарасқа қатысты ешқандай догмалық қағидаларға немесе жақпарушылыққа жол бермейтін саясатты ұстанады. Институт АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Шарлоттсвилл қаласының оңтүстігінде орналасқан бірнеше ғимараттарда орналасқан. 1978 жылы АҚШ әскері TMI-ді бағалап, офицерлерді ОБЭ оқуына жіберуге келісті. 1983 жылы тағы да офицерлер жіберілді. Институттың кәсіби мүшелер тобы бар, сонымен қатар сананың өзгерген күйлерін зерттейтін ғылыми еңбектерді жариялайды.

Қақпақ

1994 жылы The Wall Street Journal газетінің бірінші бетінде АҚШ Армиясының Барлау және қауіпсіздік басқармасының бұрынғы директоры институтқа қызметкерлер жібергенін растағаны жарияланды. Сондай-ақ, Ванкувердегі (Британдық Колумбия) дзен буддалық ғибадатханасының басшысы: «Гейтвей» студенттері медитация күйіне мен 30 жылдық тәжірибемде жеткендей, бір апта ішінде жете алады» деген пікірін білдірді. Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласындағы апталық «The Hook» газетінің тілшісі Монро институтын барып көргенде: «Бірнеше ерекшеліктерді ескермесек, мен толыққанды тани алатын жалғыз «қалыпты» адамдар – жаттықтырушылар еді. Олардың күнделікті өмірі астральдық проекция мен денесіз рухтарды қамтитын адамдарға қарағанда өте тұрақты сияқты көрінді» деді. Тілші сондай-ақ: «Институтте маңызды бір нәрсе жасалып жатыр. Бұл керемет медитацияның немесе рухтар әлеміне қақпасы ма, мен оны нақты айта алмаймын» деген қорытынды жасады. Бұл аудио техникалар мидың сол және оң жарты шарларын синхрондауға арналған. Монро бұл күйді Hemi Sync деп атады, оның психикалық денсаулықты жақсартуға немесе сананың өзгерген күйін тудыруға пайдалы екенін айтты. Монроның тұжырымдамасы бінауралық соққылар деп аталатын бұрынғы гипотезаға негізделген және содан бері өзін-өзі жетілдіру индустриясы тарапынан коммерциялық тұрғыда кеңейтілді. Hemi Sync – бұл жартышарлық синхронизацияның немесе ми толқынының синхронизациясының қысқартылған атауы. Монро бұл техника мидың екі жарты шарын синхронизациялайды, соның салдарынан белгілі бір әсерлерді тудыруға арналған «жиілікке жауап беру» механизмін құрайды деді. Hemi Sync көптеген мақсаттар үшін қолданылды, соның ішінде: демалыс пен ұйқыны қамтамасыз ету, оқу және есте сақтауға көмектесу, физикалық және психикалық қиындықтары бар адамдарға қолдау көрсету және дыбыс арқылы сананың өзгерген күйіне жету. Бұл техника ми толқындарын өзгерту үшін дыбыс толқындарын пайдалануды қамтиды. Құлаққап кигенде, Монро ми үшінші дыбыс (бинауралық соққы деп аталады) шығаратынын және бұл ми толқынының әртүрлі белсенділігін өзгертетінін мәлімдеді. 2002 жылы Вирджиния университетінің Психофизиологиялық зерттеулер қоғамында Монроның талабына қатысты презентация жасалды. Презентация көрсеткендей, Монроның стандартты электромагниттік құлаққаптары ауа өткізгіш құлаққаптарға ауыстырылғанда ЭЭГ өзгерістері байқалмады, олар резеңке түтіктермен қашықтан орналасқан түрлендіргішке қосылған. Бұл эффекттердің негізі акустикалық емес, электромагниттік екенін көрсетеді. Анестезия алған пациенттерде жүргізілген қайталанған, соқыр, рандомизацияланған сынақтар Hemi Sync операция кезінде фентанилдің бір бөлігін алмастыруға тиімді екенін көрсетті. Дегенмен, ұқсас зерттеуде пропофолды алмастыруда тиімді емес екені анықталды.